Του Γεώργιου Σαρρή
Σημαντικές αλλαγές στις αποδοχές χιλιάδων εργαζομένων αναμένονται μέσα στο επόμενο δίμηνο, καθώς βρίσκονται σε εξέλιξη ή ολοκληρώνονται ωσονούπω νέες συλλογικές συμβάσεις εργασίας σε βασικούς κλάδους της οικονομίας. Οι αυξήσεις που αναμένονται δεν θα είναι ομοιόμορφες για όλους τους κλάδους και όλα τα επαγγέλματα, ωστόσο σε πολλές περιπτώσεις ξεκινούν από επίπεδα λίγο υψηλότερα απ’ αυτά της πρόσφατης αύξησης του κατώτατου μισθού (4,47%) και φτάνουν ακόμη και το 20%.
Οι επικείμενες μισθολογικές αλλαγές αφορούν ένα πολύ μεγάλο μέρος της αγοράς εργασίας. Μόνο στο εμπόριο απασχολούνται περίπου 500.000 άτομα, ενώ άλλοι 100.000 εργάζονται στον κλάδο των ταχυμεταφορών (couriers).
Σημαντικός όμως είναι και ο αριθμός των εργαζομένων στις υπηρεσίες καθαριότητας και φύλαξης που θα δουν αυξήσεις και φτάνει τους 120.000, ενώ περισσότερα χρήματα θα λαμβάνουν προσεχώς και όσοι απασχολούνται σε τομείς όπως η πληροφορική, οι διοικητικές υπηρεσίες και η λογιστική υποστήριξη. Την ίδια στιγμή, επεκτάσεις υφιστάμενων συμβάσεων προχωρούν σε μεγάλους παραγωγικούς κλάδους, όπως η βιομηχανία μετάλλου, όπου απασχολούνται έως και 200.000 εργαζόμενοι, αλλά και σε δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης και σε επιμέρους δραστηριότητες του τουρισμού.
Ήδη έχουν αρχίσει να εφαρμόζονται αυτές οι νέες ρυθμίσεις σε ορισμένους τομείς. Στις δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης, για παράδειγμα, οι εργαζόμενοι εντάσσονται πλέον σε νέα μισθολογικά κλιμάκια, με τον εισαγωγικό μισθό να διαμορφώνεται στα 905 ευρώ και τον ανώτατο να φτάνει τα 1.444 ευρώ. Αντίστοιχα, στον κλάδο της εστίασης έχουν συμφωνηθεί αυξήσεις που φτάνουν έως και το 20% για εργαζόμενους σε καφέ και εστιατόρια, κάτι που αναμένεται να επηρεάσει άμεσα τα εισοδήματα στον χώρο του επισιτισμού.
Παράλληλα, συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις σε μια σειρά από κλάδους, όπως οι υπηρεσίες καθαριότητας, η ιδιωτική φύλαξη (security), οι εταιρείες τεχνολογίας και πληροφορικής, οι επιχειρήσεις διοικητικής υποστήριξης, αλλά και τα λογιστικά γραφεία. Οι συζητήσεις αυτές αναμένεται να ολοκληρωθούν το επόμενο διάστημα και να οδηγήσουν στις νέες αυξήσεις.
Ιδιαίτερη περίπτωση αποτελεί η βιομηχανία ζαχαρωδών, όπου έχει συμφωνηθεί ένα πιο μακροπρόθεσμο σχέδιο αυξήσεων. Οι αποδοχές στον κλάδο αυτό προβλέπεται να αυξηθούν συνολικά πάνω από 20% έως το τέλος του 2028, ενώ σε κάθε φάση οι μισθοί θα βρίσκονται από 8% έως 12% υψηλότερα από τον εκάστοτε κατώτατο μισθό.
Στο επίκεντρο βρίσκεται όμως και το εμπόριο, όπου η Ομοσπονδία Ιδιωτικών Υπαλλήλων Ελλάδας έχει ξεκινήσει διαπραγματεύσεις για νέα σύμβαση που θα καλύπτει περίπου 500.000 εργαζόμενους. Η βασική πρόταση από την πλευρά των εργαζομένων είναι ο εισαγωγικός μισθός να φτάσει τα 1.000 ευρώ μικτά, δεδομένου ότι σήμερα η μεγάλη πλειονότητα αμείβεται με τον κατώτατο μισθό.
Από την πλευρά των εργοδοτών εξετάζεται ένα πιο «συντηρητικό» σενάριο, με συνολική αύξηση της τάξεως του 10%, η οποία όμως θα δοθεί σταδιακά σε διάστημα δύο ετών. Συγκεκριμένα, προτείνεται μία πρώτη αύξηση 5% από τα μέσα του 2026 έως τα μέσα του 2027 και μία δεύτερη ίδιου ύψους έως το 2028. Ξεχωριστή σημασία έχει και ο κλάδος του μετάλλου, ο οποίος θεωρείται κομβικός για την ελληνική οικονομία, καθώς συνδέεται τόσο με τη βαριά βιομηχανία όσο και με τη μικρομεσαία μεταποίηση. Οι νέες συλλογικές συμβάσεις που υπογράφονται στον χώρο αυτό θεωρούνται κρίσιμες, καθώς για πολλά χρόνια δεν υπήρχαν ενεργές ρυθμίσεις.
Οι συμφωνίες που έχουν ήδη επιτευχθεί δημιουργούν ένα νέο πλαίσιο αποδοχών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι αυξήσεις φτάνουν μεσοσταθμικά το 10,5% και εφαρμόζονται σε δύο φάσεις έως το 2026. Οι κατώτατοι μισθοί στον κλάδο κυμαίνονται πλέον από περίπου 970 ευρώ έως και πάνω από 1.280 ευρώ, ανάλογα με την ειδικότητα και την εμπειρία.
Σημαντικό ρόλο στο τελικό εισόδημα παίζουν και τα επιδόματα. Για παράδειγμα, προβλέπεται επίδομα επίβλεψης 70 ευρώ τον μήνα για μισθωτούς, ενώ υπάρχει και επίδομα ειδικών συνθηκών που κυμαίνεται από 10% έως 20% του βασικού μισθού, ανάλογα με τη φύση της εργασίας και τον βαθμό επικινδυνότητας. Σε πολλές περιπτώσεις, τα επιδόματα αυτά θα αυξάνουν σημαντικά τις καθαρές αποδοχές.
