Αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή κρίση βρίσκεται η ευρωπαϊκή αεροπλοΐα, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ στραγγαλίζουν την τροφοδοσία σε καύσιμα αεριωθουμένων. Ακόμα και αν οι εχθροπραξίες στο Ιράν σταματούσαν αύριο, οι επιπτώσεις θα ήταν οδυνηρές για τον τουρισμό, με την Ευρώπη να καλύπτει μόλις το 70% των αναγκών της από εγχώρια παραγωγή. Η Ελλάδα, ως κορυφαίος τουριστικός προορισμός, παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα, καθώς η αύξηση του κόστους απειλεί να τινάξει στον αέρα τον προγραμματισμό εκατομμυρίων επισκεπτών.
Οι αναλυτές περιγράφουν τρία πιθανά σενάρια για τους επόμενους μήνες:
- Το «καλό» σενάριο: Ο πόλεμος τελειώνει άμεσα και τα στενά ανοίγουν. Ακόμα και τότε, η ομαλοποίηση θα απαιτήσει μήνες. Οι τιμές των εισιτηρίων θα παραμείνουν στα ύψη, αλλά θα αποφευχθούν οι μαζικές ακυρώσεις.
- Το «κακό» σενάριο: Μερική επαναλειτουργία με αβεβαιότητα. Εδώ οι εταιρείες θα κόψουν τις λιγότερο κερδοφόρες πτήσεις και περιφερειακά δρομολόγια, πλήττοντας ίσως μικρότερα ελληνικά αεροδρόμια. Ήδη η Lufthansa ακυρώνει 20.000 πτήσεις, ενώ οι τιμές θα μετακυλιστούν πλήρως στους καταναλωτές.
- Το «χειρότερο» σενάριο: Συνέχιση του πολέμου. Σε αυτή την περίπτωση, η αγορά θα περάσει σε «δελτίο καυσίμων». Η καθηγήτρια Μαρίνα Ευθυμίου προειδοποιεί ότι η έλλειψη του Jet A1 θα αλλάξει ριζικά το τοπίο, επηρεάζοντας την Ελλάδα που εξαρτάται από τις αεροπορικές συνδέσεις.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν οι προειδοποιήσεις της καθηγήτριας αεροπορίας Μαρίνας Ευθυμίου, η οποία σκιαγραφεί ένα ζοφερό τοπίο. Όπως τονίζει η ίδια, αν η κρίση κλιμακωθεί περαιτέρω, η έλλειψη καυσίμου Jet A1 μπορεί να αλλάξει ριζικά τον χάρτη των μετακινήσεων, οδηγώντας σε «δελτίο στα καύσιμα» σε Ευρώπη και Ασία. Η Ευθυμίου επισημαίνει ότι η κατάσταση είναι πολύ χειρότερη από μια απλή άνοδο της τιμής του πετρελαίου, καθώς οι αεροπορικές εταιρείες βρίσκονται εγκλωβισμένες σε ένα διπλό πρόβλημα: την ακρίβεια και τη φυσική έλλειψη εφοδιασμού.
Οι συνέπειες για τους επιβάτες στην Ελλάδα και το εξωτερικό θα είναι άμεσες. Ήδη οι εταιρείες προειδοποιούν για πρόσθετες επιβαρύνσεις καυσίμων και κατάργηση εκπτωτικών ναύλων, ενώ η Lufthansa ανακοίνωσε την ακύρωση 20.000 πτήσεων. Η κ. Ευθυμίου υπογραμμίζει ότι ο κίνδυνος για τους ταξιδιώτες είναι πλέον υπαρκτός και αφορά τόσο την τσέπη τους όσο και τη συχνότητα των δρομολογίων σε λιγότερο εμπορικές γραμμές.
Την ίδια ώρα, ο Επίτροπος Μεταφορών, Απόστολος Τζιτζικώστας, προετοιμάζει σχέδια έκτακτης ανάγκης, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο τα κράτη-μέλη να μοιραστούν τα στρατηγικά τους αποθέματα. Αν οι ακυρώσεις ξεπεράσουν το 10% της κανονικής κίνησης, το πλήγμα θα είναι διπλό, με τις χαμηλού κόστους εταιρείες (low-cost) να είναι οι πιο ευάλωτες.
Για τους Έλληνες ταξιδιώτες, το φετινό καλοκαίρι ίσως σημαίνει λιγότερες πτήσεις, πολύ ακριβότερα εισιτήρια και την αναγκαστική επιστροφή στις οδικές διακοπές εντός των συνόρων, καθώς η αεροπορική βιομηχανία δίνει μάχη επιβίωσης στις αντλίες, σύμφωνα με το Politico.
