Εξήντα ημέρες μετά τις εκλογές στην Ουγγαρία, η νέα κυβέρνηση Τίσα προχωρά στην υλοποίηση ενός εκτεταμένου προγράμματος κατά της διαφθοράς, το οποίο έχει ως βασικό στόχο την αποδέσμευση ευρωπαϊκών κονδυλίων που παραμένουν παγωμένα, αλλά και την αποκάλυψη περιουσιακών στοιχείων που, σύμφωνα με την κυβέρνηση, παρέμεναν μέχρι σήμερα κρυμμένα. Στο επίκεντρο των αλλαγών βρίσκεται το σύστημα δηλώσεων περιουσιακής κατάστασης, με τις νέες ρυθμίσεις να αναμένεται να επηρεάσουν άμεσα τον πρώην πρωθυπουργό, Βίκτορ Όρμπαν, και τα μέλη της οικογένειάς του.
Το νομοθετικό πακέτο που κατατέθηκε στο κοινοβούλιο το βράδυ της 9ης Ιουνίου χαρακτηρίστηκε από την κυβέρνηση Τίσα ως ιστορικό και αποτελεί, σύμφωνα με την ίδια, τη μεταρρύθμιση που απαιτείται για να ικανοποιηθούν οι όροι της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και την καταπολέμηση της διαφθοράς.
Το πακέτο, το οποίο μαζί με τις επεξηγηματικές σημειώσεις του εκτείνεται σε 109 σελίδες, περιλαμβάνει σειρά μέτρων που στοχεύουν στην κατάργηση μηχανισμών οι οποίοι, σύμφωνα με την κυβέρνηση, επέτρεπαν την απόκρυψη περιουσιακών στοιχείων και τη συσσώρευση πλούτου χωρίς επαρκή έλεγχο. Πρόκειται για μέρος των 27 λεγόμενων «υπερ-οροσήμων» που είχε θέσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα οποία οι διαδοχικές κυβερνήσεις του Βίκτορ Όρμπαν δεν κατάφεραν να εκπληρώσουν.
Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, Πέτερ Μάγιαρ, αρκετές από τις νέες ρυθμίσεις θα είναι ακόμα αυστηρότερες από εκείνες που είχε ζητήσει αρχικά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Οι δηλώσεις περιουσιακής κατάστασης του Βίκτορ Όρμπαν στο μικροσκόπιο
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της μεταρρύθμισης αφορά τις δηλώσεις περιουσιακής κατάστασης των πολιτικών προσώπων, ένα θέμα που για χρόνια αποτελούσε αντικείμενο έντονης κριτικής στην Ουγγαρία. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρεται ο Βίκτορ Όρμπαν, του οποίου οι επίσημες δηλώσεις περιουσιακής κατάστασης εμφάνιζαν ελάχιστη προσωπική περιουσία.
Σύμφωνα με τη δήλωση που υπέβαλε στις 9 Μαΐου, ο πρώην πρωθυπουργός δήλωσε ότι κατέχει δύο ακίνητα και διαθέτει αποταμιεύσεις ύψους 9,127 εκατομμυρίων φιορινιών, δηλαδή περίπου 25.000 ευρώ, σε κοινό λογαριασμό με τη σύζυγό του. Η εικόνα αυτή προκάλεσε ερωτήματα, καθώς ο Όρμπαν λάμβανε ως πρωθυπουργός μηνιαίες αποδοχές που ξεπερνούσαν τα 7 εκατομμύρια φιορίνια, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 19.000 ευρώ τον μήνα.
Με βάση τις νέες ρυθμίσεις, οι πολιτικοί θα υποχρεώνονται να παρέχουν πολύ πιο αναλυτικά στοιχεία όχι μόνο για τα περιουσιακά τους στοιχεία αλλά και για την προέλευση του πλούτου τους. Παράλληλα, για πρώτη φορά θα υποχρεώνονται να υποβάλλουν δηλώσεις περιουσιακής κατάστασης και οι επικεφαλής κρατικά χρηματοδοτούμενων πολιτικών κομμάτων, καθώς και τα μέλη της οικογένειάς τους που διαμένουν στο ίδιο νοικοκυριό.
Η συγκεκριμένη πρόβλεψη αποκτά ιδιαίτερη σημασία στην περίπτωση του Βίκτορ Όρμπαν, καθώς ο ίδιος δεν είχε αναλάβει την κοινοβουλευτική του έδρα και μέχρι σήμερα δεν υπαγόταν στη συγκεκριμένη υποχρέωση. Με το νέο πλαίσιο, η εξαίρεση αυτή καταργείται.
Οι κυρώσεις προβλέπονται αυστηρές. Η μη υποβολή δήλωσης μπορεί να επιφέρει ποινή φυλάκισης έως ενός έτους, ενώ η απόκρυψη σημαντικών στοιχείων ή η υποβολή ψευδών πληροφοριών μπορεί να τιμωρείται με ποινή φυλάκισης έως και δύο ετών.
Έρευνες για κρυμμένο πλούτο και δυνατότητα απομάκρυνσης αξιωματούχων
Η κυβέρνηση Τίσα προχωρά επίσης στην ενίσχυση των αρμοδιοτήτων της Αρχής Ακεραιότητας, η οποία είναι υπεύθυνη για τη διερεύνηση υποθέσεων διαφθοράς. Η Αρχή θα αποκτήσει τη δυνατότητα να διεξάγει λεπτομερείς έρευνες για περιουσιακά στοιχεία και υποθέσεις διαφθοράς, ενώ θα μπορεί ακόμα και να κινεί διαδικασίες για την απομάκρυνση αξιωματούχων από τα καθήκοντά τους.
Παράλληλα, η κυβέρνηση στοχεύει στην αναμόρφωση των κανόνων που διέπουν τις δημόσιες συμβάσεις, σύμφωνα με το euobserver. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, κατά την περίοδο διακυβέρνησης Όρμπαν οι αδύναμοι κανόνες προμηθειών συνέβαλαν, ώστε επιχειρηματικές αυτοκρατορίες που συνδέονταν με το Fidesz να αποκτήσουν κυρίαρχη θέση στις κρατικές αναθέσεις έργων και συμβάσεων.
Για τον λόγο αυτό προτείνεται η εισαγωγή της κατηγορίας του «διαφανούς οικονομικού φορέα», σύμφωνα με την οποία μόνο εταιρείες με δημόσια αναγνωρίσιμη ιδιοκτησιακή δομή θα μπορούν να συμμετέχουν σε δημόσιους διαγωνισμούς.
Στο επίκεντρο ιδιωτικά κεφάλαια που συνδέονται με ολιγάρχες του Όρμπαν
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στα μέτρα για την καταπολέμηση του ξεπλύματος χρήματος. Η κυβέρνηση Τίσα σχεδιάζει να κινηθεί εναντίον ιδιωτικών επενδυτικών κεφαλαίων στα οποία, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς που περιλαμβάνονται στο δημοσίευμα, ολιγάρχες που συνδέονται με τον Βίκτορ Όρμπαν φέρονται να μετέφεραν τεράστια περιουσιακά στοιχεία αποκρύπτοντας την πραγματική τους ιδιοκτησία.
Οι περιουσίες αυτές εκτιμάται ότι ενδέχεται να ανέρχονται σε αρκετά δισεκατομμύρια ευρώ. Σύμφωνα με το ουγγρικό ειδησεογραφικό μέσο 444, αρκετές από τις διατάξεις του νέου νομοθετικού πακέτου έχουν σχεδιαστεί έτσι ώστε να καταστήσουν δυνατή την αποκάλυψη των πραγματικών ιδιοκτητών αυτών των επενδυτικών σχημάτων.
Η κυβέρνηση θεωρεί ότι τα μέτρα αυτά μπορούν να συμβάλουν στην αποκάλυψη περιουσιακών στοιχείων που παρέμεναν μέχρι σήμερα αθέατα και να ενισχύσουν σημαντικά τη διαφάνεια στη δημόσια ζωή της Ουγγαρίας, σε μια περίοδο κατά την οποία το πολιτικό σκηνικό της χώρας παραμένει βαθιά πολωμένο μετά την εκλογική ήττα του Fidesz.
