Ο Λίβανος μπαίνει σε μια κρίσιμη διπλωματική μάχη στην Ουάσιγκτον, με στόχο να μετατρέψει μια εύθραυστη εκεχειρία δέκα ημερών με το Ισραήλ σε πιο σταθερή ανάσα ειρήνης. Ο Ντόναλντ Τραμπ συμμετέχει προσωπικά σε νέο γύρο συνομιλιών στον Λευκό Οίκο, σε επίπεδο πρεσβευτών, όπου η λιβανική πλευρά θα ζητήσει παράταση της κατάπαυσης του πυρός που ισχύει από τις 17 Απριλίου, σε μια σύγκρουση που ήδη έχει αφήσει πάνω από 2.400 νεκρούς και πάνω από ένα εκατομμύριο εκτοπισμένους στον Λίβανο.
Σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, οι διαπραγματεύσεις, που αρχικά είχαν προγραμματιστεί για το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, μεταφέρονται στον Λευκό Οίκο, με τον Τραμπ να υποδέχεται ο ίδιος τους εκπροσώπους του Λιβάνου και του Ισραήλ κατά την άφιξή τους. Ο πρόεδρος του Λίβανου Ζοζέφ Αούν ξεκαθαρίζει ότι ο βασικός στόχος της Βηρυτού είναι η παράταση της κατάπαυσης του πυρός, με ρητή πρόβλεψη για τερματισμό της καταστροφής κατοικιών και των επιθέσεων σε αμάχους, χώρους λατρείας, δημοσιογράφους, γιατρούς και εκπαιδευτικούς. Παράλληλα δηλώνει πως επιθυμεί να ταξιδέψει στην Ουάσιγκτον, ώστε να ενημερώσει ο ίδιος τον Τραμπ «για την αλήθεια του τι συμβαίνει στον Λίβανο», αποκλείοντας κάθε απευθείας επαφή με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Η σύγκρουση στην οποία σύρθηκε ο Λίβανος στις 2 Μαρτίου, μετά τα πυρά της Χεζμπολάχ κατά του Ισραήλ, έχει μετατραπεί σε έναν καταστρεπτικό πόλεμο με τεράστιο ανθρώπινο και υλικοτεχνικό κόστος. Στο πρώτο δεκαήμερο εκεχειρίας, που επιβλήθηκε από τις ΗΠΑ και έσωσε εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες από τα καθημερινά πυρά, περισσότεροι από 2.400 άνθρωποι είχαν ήδη σκοτωθεί και πάνω από ένα εκατομμύριο είχαν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους σε ολόκληρη τη χώρα. Η Ουάσιγκτον βλέπει τις συνομιλίες ως ευκαιρία να παγιώσει μια «ανάπαυλα» στις εχθροπραξίες, αλλά η Βηρυτός προσέρχεται στο τραπέζι με τη σαφή απαίτηση να σταματήσει η στοχευμένη βία σε κατοικημένες περιοχές και η μετατροπή του νοτίου Λιβάνου σε μόνιμο πεδίο μάχης.
Λίβανος: από την εκεχειρία στην προσπάθεια για διαρκή ειρήνη
Η συνάντηση στον Λευκό Οίκο έρχεται σε συνέχεια της πρώτης ιστορικής επαφής που έγινε στις 14 Απριλίου στην Ουάσιγκτον, επίσης σε επίπεδο πρεσβευτών, και ήταν η πρώτη απευθείας συνάντηση Λιβάνου–Ισραήλ από το 1993. Τότε, οι δύο πλευρές είχαν συμφωνήσει, υπό αμερικανική αιγίδα, να ξεκινήσουν απευθείας διαπραγματεύσεις για μια πιο μόνιμη ειρήνη, σε χρόνο και τόπο που θα καθοριστούν αργότερα, ανοίγοντας για πρώτη φορά εδώ και τρεις δεκαετίες ένα παράθυρο αποκλιμάκωσης. Ο Λίβανος έχει ήδη ορίσει επικεφαλής της διαπραγματευτικής του ομάδας τον έμπειρο διπλωμάτη Σιμόν Καράμ, επενδύοντας σε μια αντιπροσωπεία με τεχνοκρατικό και όχι μόνο συμβολικό βάρος.
Στη σημερινή συνάντηση συμμετέχουν, πέρα από τον Τραμπ, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, οι πρέσβεις του Ισραήλ και του Λιβάνου στην Ουάσιγκτον –Γεχιέλ Λάιτερ και Νάντα Χαμάντι Μοουάντ– καθώς και ο Αμερικανός πρέσβης στη Βηρυτό Μισέλ Αΐσα. Την εικόνα συμπληρώνει και ο πρέσβης των ΗΠΑ στο Ισραήλ, Μάικ Χάκαμπι, υπογραμμίζοντας ότι η Ουάσιγκτον επιστρατεύει ολόκληρο το διπλωματικό της οπλοστάσιο για να κρατήσει «ζωντανή» την εκεχειρία και να ανοίξει τον δρόμο για πιο δομημένες συνομιλίες. Επίσημη πηγή ανέφερε σε διεθνή μέσα ότι ο Λίβανος θα ζητήσει παράταση της εκεχειρίας για έναν μήνα, πέρα από την τρέχουσα λήξη της το βράδυ της Κυριακής, ελπίζοντας ότι αυτό το «παράθυρο» θα αξιοποιηθεί για σοβαρές συνομιλίες και όχι για ανασύνταξη δυνάμεων ενόψει νέας κλιμάκωσης.
Λίβανος, Χεζμπολάχ και το «μονό εμπόδιο» στην ειρήνη
Απέναντι στη λιβανική επιχειρηματολογία, το Ισραήλ εμφανίζεται να αναγνωρίζει ότι δεν έχει «σοβαρές διαφορές» με τον ίδιο τον Λίβανο, μεταθέτοντας το βάρος του αδιεξόδου στη Χεζμπολάχ. Ο Ισραηλινός υπουργός Εξωτερικών Γκίντεον Σάαρ έχει δηλώσει ότι «υπάρχει ένα μόνο εμπόδιο στην ειρήνη και την εξομάλυνση μεταξύ των δύο χωρών, και αυτό είναι η Χεζμπολάχ», καλώντας την κυβέρνηση της Βηρυτού να συνεργαστεί «μαζί κατά του τρομοκρατικού κράτους που έχει οικοδομήσει η Χεζμπολάχ στο έδαφός σας». Η τοποθέτηση αυτή ουσιαστικά μετατρέπει την εσωτερική εξίσωση ασφαλείας του Λιβάνου σε κεντρικό διακύβευμα των συνομιλιών, καθώς η Βηρυτός πρέπει να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη για ειρήνη και στη σύνθετη πραγματικότητα μιας οργάνωσης με βαθιές πολιτικές, στρατιωτικές και κοινωνικές ρίζες.
Την ίδια στιγμή, η λιβανική ηγεσία επιχειρεί να αξιοποιήσει το τεράστιο ανθρωπιστικό και υλικοτεχνικό κόστος των τελευταίων εβδομάδων ως επιχείρημα για σταθερή αποκλιμάκωση. Με περισσότερους από ένα εκατομμύριο εκτοπισμένους, εκτεταμένες καταστροφές σε υποδομές, σπίτια και χωριά στον νότιο Λίβανο και μια κοινωνία εξαντλημένη από τις αλλεπάλληλες κρίσεις, η Βηρυτός παρουσιάζει την παράταση της εκεχειρίας όχι ως διπλωματική πολυτέλεια αλλά ως υπαρξιακή ανάγκη. Το αν ο σημερινός γύρος συνομιλιών στην Ουάσιγκτον θα αποτελέσει το πρώτο βήμα προς μια ιστορική συμφωνία ή απλώς μια ακόμη «ανάσα» πριν από νέα έκρηξη βίας στα σύνορα Ισραήλ–Λιβάνου θα κριθεί από το κατά πόσο οι εμπλεκόμενοι θα επενδύσουν πολιτικό κεφάλαιο σε λύσεις και όχι σε επικοινωνιακές νίκες.
