Δραματικές διαστάσεις λαμβάνει η ξηρασία στην Αγγλία, καθώς σχεδόν τα τρία τέταρτα της χώρας βρίσκονται πλέον επισήμως σε κατάσταση ξηρασίας, έπειτα από έναν ιστορικά άνυδρο Ιούλιο και ενώ ένα ακόμη κύμα υψηλών θερμοκρασιών βρίσκεται προ των πυλών.
Σύμφωνα με την τελευταία ανακοίνωση της βρετανικής κυβέρνησης και της Environment Agency τη Δευτέρα 10 Αυγούστου, το 71,3% της Αγγλίας βρίσκεται σε κατάσταση «flash drought», δηλαδή ταχείας ξηρασίας που αναπτύσσεται σε μικρό χρονικό διάστημα λόγω του συνδυασμού εξαιρετικά χαμηλών βροχοπτώσεων και υψηλών θερμοκρασιών. Περίπου 45 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν πλέον σε περιοχές που έχουν κηρυχθεί σε ξηρασία, ενώ περισσότεροι από 27 εκατομμύρια βρίσκονται αντιμέτωποι με περιορισμούς στη χρήση νερού.
Μόλις στα τέλη Ιουλίου περίπου η μισή Αγγλία είχε χαρακτηριστεί ως πληττόμενη από ξηρασία. Μέσα σε λιγότερο από δύο εβδομάδες η κατάσταση επιδεινώθηκε σημαντικά. Τη Δευτέρα προστέθηκαν στο καθεστώς ξηρασίας τα East Midlands, Lincolnshire και Northamptonshire, Kent και East Sussex, καθώς και Solent και South Downs. Στο North East και το Yorkshire η κατάσταση αναβαθμίστηκε σε «παρατεταμένο ξηρό καιρό», δηλαδή στο αμέσως προηγούμενο στάδιο πριν από την επίσημη κήρυξη ξηρασίας. Πλέον καμία περιοχή της Αγγλίας δεν θεωρείται ότι βρίσκεται σε κανονική κατάσταση όσον αφορά τα αποθέματα νερού.
Ο πιο ξηρός Ιούλιος εδώ και 190 χρόνια
Πίσω από την κρίση βρίσκεται ένας εξαιρετικά ασυνήθιστος συνδυασμός ζέστης και σχεδόν ανύπαρκτων βροχοπτώσεων.
Η Αγγλία και η Ουαλία κατέγραψαν τον ξηρότερο Ιούλιο από τότε που άρχισαν οι σχετικές μετρήσεις τον 19ο αιώνα. Σύμφωνα με το Met Office, Αγγλία και Ουαλία έλαβαν συνολικά μόλις το 4% της φυσιολογικής βροχόπτωσης για τον Ιούλιο. Στη νοτιοανατολική και κεντρική νότια Αγγλία έπεσαν μόλις 0,7 χιλιοστά βροχής, δηλαδή το 1% της συνηθισμένης ποσότητας.
Σε ορισμένες περιοχές του Hampshire, του Isle of Wight και του West Sussex δεν είχε καταγραφεί ούτε μία ημέρα βροχής επί 59 συνεχόμενες ημέρες, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η βρετανική κυβέρνηση.
Και ο Αύγουστος δεν έχει φέρει μέχρι στιγμής ουσιαστική ανακούφιση. Μέχρι τις 10 Αυγούστου είχε σημειωθεί μόλις το 5% της αναμενόμενης βροχόπτωσης για το συγκεκριμένο χρονικό σημείο του μήνα.
Οι δεξαμενές αδειάζουν
Η παρατεταμένη ανομβρία αποτυπώνεται πλέον στα ποτάμια, στους υδροφόρους ορίζοντες και στα αποθέματα νερού.
Τα αποθέματα των ταμιευτήρων της Αγγλίας έχουν υποχωρήσει στο 69% της χωρητικότητάς τους, επίπεδο κατά 11,6% χαμηλότερο από τον μακροχρόνιο μέσο όρο για αυτή την περίοδο του έτους. Μόνο μέσα στον Ιούλιο τα αποθέματα μειώθηκαν κατά 16%, τη μεγαλύτερη πτώση που έχει καταγραφεί για τον συγκεκριμένο μήνα εδώ και τουλάχιστον 30 χρόνια.
Παράλληλα, μόλις το 14% των ποτάμιων ροών βρίσκεται πλέον σε φυσιολογικά επίπεδα, ενώ το 22% χαρακτηρίζεται «εξαιρετικά χαμηλό». Στην κατηγορία αυτή βρίσκονται μεταξύ άλλων οι ποταμοί Avon, Wye, Ely Ouse και Exe.
Ο Tony Grayling, επικεφαλής για θέματα ξηρασίας στην Environment Agency, προειδοποίησε ότι η κατάσταση θα συνεχίσει να επιδεινώνεται μέχρι να υπάρξει «σημαντική και παρατεταμένη βροχόπτωση».
Περιορισμοί νερού για περισσότερους από 27 εκατ. ανθρώπους
Οκτώ εταιρείες ύδρευσης έχουν ήδη επιβάλει προσωρινούς περιορισμούς στη χρήση νερού σε μέρος ή στο σύνολο των περιοχών που εξυπηρετούν, επηρεάζοντας περισσότερους από 27 εκατομμύρια καταναλωτές.
Οι περιορισμοί αφορούν εταιρείες όπως οι Thames Water, Anglian Water, South East Water, Southern Water και South West Water.
Η υπουργός Υδάτων Έμμα Χάρντι έχει ζητήσει από τις εταιρείες να εντείνουν τις προσπάθειες περιορισμού των διαρροών από το δίκτυο, ενώ η κυβέρνηση εξετάζει πρόσθετη βοήθεια για τον αγροτικό τομέα. Μεταξύ των μέτρων που προωθούνται είναι η διευκόλυνση των αγροτών ώστε να κατασκευάζουν δεξαμενές άρδευσης στις εκμεταλλεύσεις τους, καθώς και ένα μακροπρόθεσμο πρόγραμμα εννέα νέων ταμιευτήρων και έργων μεταφοράς νερού.
Βαρύ πλήγμα στους αγρότες – Φόβοι για τη χειρότερη συγκομιδή εδώ και δεκαετίες
Η ξηρασία έχει ήδη αρχίσει να αφήνει έντονο αποτύπωμα στη βρετανική γεωργία.
Οι αγρότες πραγματοποίησαν τη νωρίτερη συγκομιδή των τελευταίων 20 ετών, ενώ τα πρώτα στοιχεία δείχνουν μειωμένες αποδόσεις σε σιτάρι, ανοιξιάτικο κριθάρι, βρώμη και βοσκοτόπια. Οι κτηνοτρόφοι αναγκάζονται ήδη να χρησιμοποιούν αποθέματα ζωοτροφών που κανονικά προορίζονταν για τον χειμώνα, καθώς η ανάπτυξη του χόρτου έχει περιοριστεί δραματικά.
Ανάλυση του Energy and Climate Intelligence Unit, την οποία μετέδωσε το Reuters, εκτιμά ότι οι ακραίες συνθήκες μπορεί να αφαιρέσουν έως και 2,5 εκατομμύρια τόνους από την παραγωγή δημητριακών και ελαιούχων σπόρων σε σχέση με προηγούμενες προβλέψεις, με πιθανές απώλειες εσόδων έως 390 εκατ. λίρες για τους Βρετανούς παραγωγούς. Εάν οι πρώτες εκτιμήσεις των αποδόσεων επιβεβαιωθούν, η φετινή συγκομιδή θα μπορούσε να αποδειχθεί η χειρότερη από τότε που υπάρχουν συγκρίσιμα στοιχεία, το 1984.
Σε κίνδυνο ψάρια, πτηνά και υγρότοποι
Οι συνέπειες δεν περιορίζονται στις καλλιέργειες και στην ύδρευση.
Η Environment Agency έχει καταγράψει 134 περιβαλλοντικά περιστατικά που συνδέονται με την ξηρασία και τον ξηρό καιρό μέσα στο 2026. Σε αυτά περιλαμβάνονται περιστατικά νεκρών ψαριών, προβλήματα από εξαιρετικά χαμηλές ροές και εξάπλωση φυκών.
Η βρετανική κυβέρνηση προειδοποιεί επίσης ότι σημαντικοί υγρότοποι και ευαίσθητοι τυρφώνες ξεραίνονται, ενώ επηρεάζονται είδη όπως αναπαραγόμενα πτηνά, αμφίβια και ο λευκοπόδαρος καραβίδας.
Οι θερμοκρασίες των ποταμών έχουν επίσης αυξηθεί σημαντικά. Στον ποταμό Misbourne στο Buckinghamshire καταγράφηκαν 28 βαθμοί Κελσίου, ενώ στον Hampshire Avon και στον Trent έφτασαν τους 27 βαθμούς, περίπου δύο βαθμούς υψηλότερα από τα αναμενόμενα επίπεδα.
Και τώρα έρχεται πέμπτο κύμα ζέστης
Η κατάσταση αναμένεται να δοκιμαστεί ακόμη περισσότερο τις επόμενες ημέρες.
Το Met Office ανακοίνωσε τη Δευτέρα ότι μεγάλο μέρος της νότιας και κεντρικής Αγγλίας θα βρεθεί αντιμέτωπο με νέο κύμα καύσωνα, με τη θερμοκρασία να αναμένεται να κορυφωθεί την Πέμπτη και να αγγίξει τοπικά τους 36 βαθμούς Κελσίου. Πρόκειται για το πέμπτο κύμα έντονης ζέστης που πλήττει τη Βρετανία φέτος.
Η ανησυχία αφορά πλέον και τη δημόσια υγεία. Η UK Health Security Agency εκτίμησε ότι μόνο κατά τα κύματα ζέστης του Μαΐου και του Ιουνίου καταγράφηκαν 2.877 θάνατοι που συνδέονται με τη ζέστη. Ο αριθμός δεν περιλαμβάνει ακόμη τις επιπτώσεις του παρατεταμένου κύματος υψηλών θερμοκρασιών του Ιουλίου.
Οι προβλέψεις δεν αφήνουν πολλά περιθώρια αισιοδοξίας για άμεση αντιστροφή της κατάστασης. Σύμφωνα με το Met Office, μπορεί να υπάρξουν κατά διαστήματα βροχές αργότερα μέσα στον Αύγουστο, ωστόσο προς το παρόν δεν υπάρχει ισχυρή ένδειξη για μια παρατεταμένη περίοδο εκτεταμένων βροχοπτώσεων ικανή να αναπληρώσει τα αποθέματα νερού.
Η φετινή είναι πλέον η τρίτη ξηρασία που πλήττει την Αγγλία μέσα σε πέντε χρόνια, μετά τα αντίστοιχα επεισόδια του 2022 και του 2025.
