Η Τζόρτζια Μελόνι ανεβάζει τους τόνους στο μεταναστευτικό και την ασφάλεια, καθώς ενόψει των εκλογών που αναμένονται ακόμη και την ερχόμενη άνοιξη βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν νέο ανταγωνιστή στα δεξιά της, τον πρώην στρατηγό και ευρωβουλευτή, Ρομπέρτο Βανάτσι.
Η Ιταλίδα πρωθυπουργός, που έχει τις πολιτικές της ρίζες στη μεταφασιστική Δεξιά της Ιταλίας, φαίνεται να αφήνει στην άκρη τη μετριοπαθή εικόνα που έχει καλλιεργήσει κατά τα τέσσερα χρόνια της διακυβέρνησής της, επιλέγοντας πιο σκληρή ρητορική για τη μετανάστευση και την ασφάλεια. Η εξέλιξη αυτή έρχεται καθώς το ακροδεξιό κόμμα «Εθνικό Μέλλον» του Βανάτσι ενισχύεται στις δημοσκοπήσεις και απειλεί να αποσπάσει ψηφοφόρους από τον βασικό πολιτικό χώρο της Μελόνι.
Η σύγκρουση με την Ισπανία για τους μετανάστες
Η κυβέρνηση της Μελόνι ήταν η πρώτη στην Ευρωπαϊκή Ένωση που επιτέθηκε στην ισπανική κυβέρνηση μετά την αιφνίδια εισροή μεταναστών από το Μαρόκο στη Θέουτα, τον ισπανικό θύλακα στη Βόρεια Αφρική, την περασμένη εβδομάδα.
Ενώ η Γαλλία και άλλες χώρες ενίσχυσαν τους ελέγχους στα σύνορά τους, η Ιταλία προχώρησε ακόμη περισσότερο, ανακοινώνοντας ότι ανέστειλε τη συμφωνία Σένγκεν για την ελεύθερη κυκλοφορία με την Ισπανία. Πλέον, στα ιταλικά αεροδρόμια, οι επιβάτες που φτάνουν από την Ισπανία καλούνται να ακολουθούν διαφορετική ουρά.
Το γραφείο της Μελόνι έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν προτίθεται να άρει τους ελέγχους τουλάχιστον μέχρι τις 15 Αυγούστου, κλιμακώνοντας την αντιπαράθεση με τη Μαδρίτη. Η Ισπανία απάντησε επιβάλλοντας αντίστοιχους ελέγχους στους ταξιδιώτες που προέρχονται από την Ιταλία.
«Δεν θα υποχωρήσουμε ούτε ένα χιλιοστό στο ζήτημα της παράνομης μετανάστευσης», έγραψε η Μελόνι στην πλατφόρμα Χ, την ώρα που οι σύμμαχοί της εξαπέλυαν επίθεση κατά της σοσιαλιστικής ισπανικής κυβέρνησης, κατηγορώντας την ότι αποτυγχάνει να διαχειριστεί τις μεταναστευτικές ροές. «Η υπεράσπιση των συνόρων μας, η διακοπή της δράσης των διακινητών ανθρώπων και η εξασφάλιση αποτελεσματικών επαναπατρισμών θα συνεχίσουν να αποτελούν πολιτική αυτής της κυβέρνησης», πρόσθεσε.
Η αντιπαράθεση με την Ισπανία αποτελεί το πιο πρόσφατο σημάδι της προσπάθειας της Ιταλίδας πρωθυπουργού να διατηρήσει συσπειρωμένο το βασικό, σκληρά δεξιό εκλογικό της ακροατήριο, την ώρα που δέχεται πίεση από τον Βανάτσι.
Ενισχύεται στις δημοσκοπήσεις ο Ρομπέρτο Βανάτσι
Με τις εκλογές να αναμένονται ακόμα και την ερχόμενη άνοιξη, το ακροδεξιό κόμμα «Εθνικό Μέλλον» του Βανάτσι καταγράφει άνοδο στις δημοσκοπήσεις. Σύμφωνα με τη συγκεντρωτική δημοσκόπηση του Politico, έχει ήδη ξεπεράσει σε ποσοστά ένα από τα κόμματα του κυβερνητικού συνασπισμού της Μελόνι, την ακροδεξιά «Λέγκα», ενώ πλησιάζει και τη «Φόρτσα Ιτάλια».
Για τη Μελόνι, η οποία ξεκίνησε την πολιτική της πορεία στη νεολαία του μεταφασιστικού κινήματος της Ιταλίας, η συγκεκριμένη πρόκληση έχει ιδιαίτερη σημασία.
«Αναμφίβολα υπάρχει ανησυχία για τον περιορισμό του ανταγωνισμού από το Εθνικό Μέλλον», δήλωσε ο Μάρκο Τάρκι, κορυφαίος πολιτικός επιστήμονας της Δεξιάς. «Όλα καταλήγουν σε σκλήρυνση του τόνου. Τα ζητήματα: ασφάλεια, μετανάστευση, ταυτότητα παραμένουν τα ίδια όπως και πριν», πρόσθεσε.
Κατά την προεκλογική εκστρατεία που την οδήγησε στην εξουσία το 2022, η Μελόνι είχε υποσχεθεί αυστηρή αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης, μεταξύ άλλων με τη δημιουργία ναυτικού αποκλεισμού στα ανοικτά των ιταλικών ακτών. Το σχέδιο αυτό τελικά δεν υλοποιήθηκε, όμως η κυβέρνησή της δημιούργησε κέντρα κράτησης στην Αλβανία, όπου φιλοξενούνται μετανάστες όσο εξετάζονται οι αιτήσεις ασύλου τους.
Ο Βανάτσι, ο οποίος πραγματοποιεί εκστρατεία με βασικά θέματα την ασφάλεια και τη σκληρή γραμμή στο μεταναστευτικό, τάσσεται υπέρ μιας ακόμα πιο ριζοσπαστικής λύσης: της «επανεμετανάστευσης», ενός σχεδίου που δεν έχει ακόμη παρουσιαστεί λεπτομερώς και θα αποσκοπεί στην ενθάρρυνση των μεταναστών να επιστρέψουν στις χώρες καταγωγής τους.
Η Θέουτα έδωσε στη Μελόνι την ευκαιρία να σκληρύνει τη στάση της
Η κρίση στη Θέουτα, κατά τη διάρκεια της οποίας δεκάδες χιλιάδες μετανάστες πέρασαν από το Μαρόκο στον ισπανικό θύλακα και σχεδόν 100 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, έδωσε στη Μελόνι την ευκαιρία να καταστήσει σαφές ότι η αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης εξακολουθεί να αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα για την κυβέρνησή της.
Ο Τζόρτζιο Γκόρι, ευρωβουλευτής του κεντροαριστερού Δημοκρατικού Κόμματος, υποστήριξε ότι η αντίδραση της Μελόνι ήταν «αποκλειστικά αποτέλεσμα εγχώριων πολιτικών υπολογισμών». Όπως είπε, η Ιταλίδα πρωθυπουργός επιχειρεί να διασφαλίσει το εκλογικό της ακροατήριο «δείχνοντας ότι παραμένει πιστή στο δεξιό σύνθημα και την προπαγάνδα για τη μετανάστευση και πέρα από αυτήν».
Από την πλευρά του, ο Τζοβάνι Ορσίνα, διευθυντής του τμήματος Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Λουίς Γκουίντο Κάρλι της Ρώμης, εκτίμησε ότι προτεραιότητα της Μελόνι σε αυτή τη φάση είναι «να μην αρχίσουν να χάνουν ψήφους και οι Αδελφοί της Ιταλίας (το κόμμα της Μελόνι)» ενόψει μιας πιθανής συμμαχίας με τον Βανάτσι πριν ή μετά τις εκλογές του επόμενου έτους.
«Ο Βανάτσι έχει σημειώσει άνοδο πολύ στις δημοσκοπήσεις, ιδιαίτερα τους τελευταίους δύο μήνες», δήλωσε ο Λορέντσο Πρέλιασκο από την εταιρεία δημοσκοπήσεων YouTrend, επισημαίνοντας ότι το «Εθνικό Μέλλον» βρίσκεται πάνω από το 7%.
«Χωρίς τον Βανάτσι, η κεντροδεξιά θα μπορούσε να χάσει τις επόμενες εκλογές», είπε. «Αυτές οι επτά μονάδες έχουν μεγάλη σημασία».
Η πίεση για την Ουκρανία
Ο Νικόλα Προκατσίνι, στενός συνεργάτης της Μελόνι και συμπρόεδρος της ομάδας των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών, αρνείται ότι η Ιταλίδα πρωθυπουργός μεταβάλλει την πολιτική της, προκειμένου να προστατευθεί από τον Βανάτσι.
«Στέκεται εκεί όπου βρισκόταν πάντα», δήλωσε στο Politico. «Απλώς δεν είναι η ρατσίστρια, ξενοφοβική φασίστρια που θέλησαν να παρουσιάσουν όταν ανέλαβε για πρώτη φορά την εξουσία. Και ούτε τώρα είναι».
Παράλληλα, η Μελόνι αντιμετωπίζει πρόκληση και ως προς τη στήριξή της προς την Ουκρανία, καθώς τόσο η «Λέγκα» όσο και ο Βανάτσι υποστηρίζουν μια πιο ήπια στάση απέναντι στη Μόσχα, αντιτίθενται στη στρατιωτική βοήθεια προς το Κίεβο και τάσσονται κατά της αύξησης των αμυντικών δαπανών.
Παρότι η Μελόνι έχει παρουσιάσει τον εαυτό της ως ένθερμη υποστηρίκτρια της Ουκρανίας, η ανάγκη της να στηρίζεται στη «Λέγκα» σημαίνει ότι η Ιταλία έχει συνεισφέρει μόλις 3 δισεκατομμύρια ευρώ σε διάστημα τεσσάρων ετών, ποσό που αντιστοιχεί περίπου σε 1 ευρώ τον μήνα για κάθε Ιταλό πολίτη και είναι μικρότερο από το κόστος ενός εσπρέσο.
Η Ιταλία έχει επίσης αρνηθεί να συμμετάσχει στο PURL του ΝΑΤΟ, τον κατάλογο «Προτεραιοποιημένων Αναγκών της Ουκρανίας», ένα πρόγραμμα αγοράς όπλων που δημιουργήθηκε το περασμένο καλοκαίρι, μετά την απόφαση του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, να τερματίσει τις νέες δεσμεύσεις στρατιωτικής βοήθειας προς το Κίεβο.
Η Ουκρανία η βασική διαφορά Μελόνι – Βανάτσι
Σύμφωνα με τον Τάρκι, ο οποίος διδάσκει στο Πανεπιστήμιο της Φλωρεντίας και θεωρείται βασικό πρόσωπο του κινήματος που ονομάζεται «Νέα Δεξιά», η Ουκρανία είναι το ζήτημα στο οποίο εντοπίζεται η πραγματική διαφορά ανάμεσα στη Μελόνι και τον Βανάτσι.
«Το χάσμα διογκώνεται τεχνητά στη ρητορική και τη στάση για λόγους τακτικής», σημείωσε.
Οι σύμμαχοι της Μελόνι δεν έχουν αποκλείσει το ενδεχόμενο συμμαχίας με τον Βανάτσι, υπογραμμίζουν όμως ότι αυτό θα εξαρτηθεί από τη θέση που θα λάβει σε βασικά ζητήματα, όπως η εξωτερική πολιτική.
«Αν επιδιώξει να τοποθετήσει την Ιταλία, μαζί με τη Ρωσία, την Κίνα, το Ιράν και τη Βόρεια Κορέα, ξεκάθαρα δεν είναι δυνατόν να σταθούμε μαζί», δήλωσε ο Προκατσίνι. «Αν, αντίθετα, επιλέξει τη Δύση, τις δημοκρατίες, τα δυτικά έθνη, τις δυτικές φιλελεύθερες δημοκρατίες, τότε μπορούμε σίγουρα να συνυπάρξουμε», συμπλήρωσε.
