Ένας Αμερικανός σεισμολόγος κινεζικής καταγωγής κρατείται εδώ και σχεδόν δύο χρόνια στην Κίνα, όπου αντιμετωπίζει την κατηγορία της κατασκοπείας, με την οικογένειά του να δημοσιοποιεί για πρώτη φορά την υπόθεση, ζητώντας να ενταθούν οι πιέσεις για την απελευθέρωσή του.
Ο 54χρονος Γιουλίν Τσεν, Αμερικανός πολίτης από το 2011 και κάτοικος Βοστώνης, συνελήφθη στις 5 Νοεμβρίου 2024 στο διεθνές αεροδρόμιο του Πεκίνου, την ώρα που ετοιμαζόταν να επιστρέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες. Είχε ταξιδέψει στην Κίνα για να επισκεφθεί συγγενείς του και να δώσει διαλέξεις σε δύο πανεπιστήμια.
Ο Τσεν κατηγορήθηκε επισήμως για κατασκοπεία τον Μάιο του 2025, αλλά δεν έχει ακόμη δικαστεί. Σύμφωνα με την οικογένειά του, οι κινεζικές Αρχές τον έχουν ανακρίνει περισσότερες από 100 φορές σχετικά με τις επιστημονικές μελέτες του για τα σεισμικά ίχνη των πυρηνικών δοκιμών της Βόρειας Κορέας.
Έρευνα χρηματοδοτούμενη από τις ΗΠΑ
Το ερευνητικό έργο του Γιουλίν Τσεν επικεντρωνόταν στον εντοπισμό υπόγειων πυρηνικών εκρήξεων και στη διάκρισή τους από τους σεισμούς. Μέρος των μελετών του είχε χρηματοδοτηθεί από το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών και το Ερευνητικό Εργαστήριο της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ.
Η οργάνωση Global Reach, η οποία εκπροσωπεί την οικογένεια, υποστηρίζει ότι ο επιστήμονας δεν είχε ποτέ άδεια πρόσβασης σε διαβαθμισμένες πληροφορίες και δεν συμμετείχε σε απόρρητες εργασίες. Η έρευνά του πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με Κινέζους ακαδημαϊκούς, βασιζόταν σε δημόσια διαθέσιμα δεδομένα και είχε εγκριθεί για δημόσια κυκλοφορία.
«Το να υπονοείται ότι είχε εμπλακεί σε κατασκοπεία είναι τόσο ψευδές όσο και ασύμβατο με τον δημόσιο και συνεργατικό χαρακτήρα του έργου που επιτέλεσε», ανέφερε η σύζυγός του, Γιουφάνγκ Ρονγκ.
«Δεν έχω μιλήσει με τον σύζυγό μου για περισσότερες από 600 ημέρες»
Η Ρονγκ δήλωσε ότι δεν έχει καταφέρει να μιλήσει με τον σύζυγό της για περισσότερες από 600 ημέρες. Αμερικανοί διπλωμάτες τον έχουν επισκεφθεί αρκετές φορές, ωστόσο, σύμφωνα με την ίδια, στις συναντήσεις είναι πάντα παρόντες Κινέζοι αξιωματούχοι, με αποτέλεσμα ο Τσεν να μην μπορεί να μιλήσει ελεύθερα.
Η οικογένεια υποστηρίζει ακόμη ότι ο σεισμολόγος κρατήθηκε αρχικά υπό ιδιαίτερα σκληρές συνθήκες, χωρίς επαρκή πρόσβαση σε φάρμακα για τον διαβήτη και άλλα προβλήματα υγείας. Φέρεται επίσης να έχει χάσει περίπου 14 έως 18 κιλά κατά τη διάρκεια της κράτησής του.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο χαρακτήρισε επίσημα τον Τσεν «άδικα κρατούμενο» στις 19 Μαρτίου 2026, καθιστώντας την απελευθέρωσή του προτεραιότητα της Ουάσιγκτον. Σύμφωνα με την οικογένεια και οργανώσεις υποστήριξης κρατουμένων, είναι ο μοναδικός Αμερικανός πολίτης στην Κίνα που φέρει σήμερα επισήμως αυτόν τον χαρακτηρισμό.
Η παρέμβαση Τραμπ και η απάντηση της Κίνας
Η οικογένεια αναφέρει ότι ο Ντόναλντ Τραμπ έθεσε το θέμα της κράτησης του Τσεν στον Σι Τζινπίνγκ κατά την επίσκεψή του στο Πεκίνο τον Μάιο. Ο Κινέζος πρόεδρος φέρεται να δεσμεύτηκε ότι θα εξετάσει την υπόθεση, χωρίς ωστόσο να έχει υπάρξει μέχρι στιγμής κάποια εξέλιξη.
Η σύζυγος του σεισμολόγου εξήγησε ότι η οικογένεια είχε επιλέξει αρχικά να μη δημοσιοποιήσει την υπόθεση, προκειμένου να δοθεί χρόνος στις διπλωματικές προσπάθειες. Αποφάσισε να μιλήσει δημόσια, καθώς το Πεκίνο δεν ανταποκρίθηκε στο αίτημα της Ουάσιγκτον για την απελευθέρωσή του.
Η υπόθεση ενδέχεται να τεθεί εκ νέου στις συνομιλίες των δύο ηγετών, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ έχει προσκαλέσει τον Σι Τζινπίνγκ στην Ουάσιγκτον τον Σεπτέμβριο.
Ερωτηθείς σχετικά, ο εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών Λιν Τζιάν δήλωσε ότι οι δικαστικές Αρχές χειρίζονται τις υποθέσεις σύμφωνα με τον νόμο και υποστήριξε ότι στην Κίνα δεν υφίσταται «καμία αποκαλούμενη άδικη κράτηση».
Οι πληροφορίες για την υπόθεση δημοσιοποιήθηκαν από το Reuters, έπειτα από συνομιλίες με τη σύζυγο του Τσεν, Αμερικανούς αξιωματούχους, νομοθέτες και οργανώσεις που υποστηρίζουν οικογένειες κρατουμένων.
Η οικογένεια εκφράζει φόβους ότι ο 54χρονος μπορεί να δικαστεί κεκλεισμένων των θυρών και να καταδικαστεί για κατασκοπεία, κατηγορία που στην Κίνα μπορεί να επιφέρει ακόμη και ισόβια κάθειρξη.
