Οι ενδιάμεσες εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες πλησιάζουν και, αυτή τη φορά, η ανησυχία πολλών τοπικών αξιωματούχων δεν περιορίζεται σε μεμονωμένες απόπειρες εκφοβισμού ψηφοφόρων ή σε θεωρίες συνωμοσίας γύρω από τις κάλπες. Σε αρκετές πολιτείες καταρτίζονται ήδη σχέδια έκτακτης ανάγκης για το ενδεχόμενο σύγκρουσης με ομοσπονδιακές υπηρεσίες ή παρεμβάσεων που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη διεξαγωγή και την πιστοποίηση των εκλογών.
Στο επίκεντρο της ανησυχίας βρίσκεται ο Ντόναλντ Τραμπ και η σύγκρουση της κυβέρνησής του με πολιτειακούς και τοπικούς αξιωματούχους για μια σειρά ζητημάτων, από την επιστολική ψήφο και τους ελέγχους ιθαγένειας μέχρι την παρουσία ομοσπονδιακών πρακτόρων κοντά σε εκλογικά τμήματα.
Η ένταση έχει αυξηθεί όσο πλησιάζει η ημέρα των εκλογών και ενώ σε ορισμένες πολιτείες έχουν ήδη αρχίσει να αποστέλλονται ψηφοδέλτια στους ψηφοφόρους.
Από τους ένοπλους «παρατηρητές» του 2022 στους φόβους για ICE και στρατό
Το 2022, σε προάστια του Φοίνιξ στην Αριζόνα, ομάδες ακτιβιστών είχαν εμφανιστεί κοντά σε κάλπες συλλογής ψηφοδελτίων φορώντας αλεξίσφαιρα, καλύπτοντας τα πρόσωπά τους και έχοντας όπλα στη ζώνη τους.
Οι ομάδες κατέγραφαν πολίτες την ώρα που ψήφιζαν, μέχρι που ομοσπονδιακός δικαστής επέβαλε περιορισμούς, κρίνοντας ότι ένοπλοι παρατηρητές έπρεπε να παραμένουν σε μεγάλη απόσταση ώστε να μην εκφοβίζονται οι ψηφοφόροι.
Τέσσερα χρόνια αργότερα, εισαγγελείς και εκλογικοί αξιωματούχοι σε διάφορες πολιτείες προετοιμάζονται για διαφορετικού τύπου σενάρια.
Στην κομητεία Πίμα της Αριζόνα, η εισαγγελέας Λόρα Κόνοβερ έχει ήδη ετοιμάσει νομικά έγγραφα ώστε να μπορεί να προσφύγει άμεσα στη Δικαιοσύνη εάν θεωρήσει ότι επιχειρείται παράνομη παρέμβαση στη διαδικασία.
«Όταν μιλάμε για την προετοιμασία των εκλογών, λειτουργούμε σε υπερεντατικούς ρυθμούς», δήλωσε.
Οι εκκλήσεις για παρουσία της ICE στα εκλογικά τμήματα
Ιδιαίτερη ανησυχία έχει προκαλέσει η συζήτηση για ενδεχόμενη παρουσία πρακτόρων της Υπηρεσίας Μετανάστευσης και Τελωνείων, ICE, κοντά σε εκλογικά κέντρα.
Ο πρώην σύμβουλος του Τραμπ, Στιβ Μπάνον, έχει ζητήσει δημοσίως «ενισχυμένη παρουσία της ICE» στα εκλογικά τμήματα, λέγοντας μάλιστα ότι μια τέτοια εικόνα θα πρέπει να είναι εκφοβιστική για όσους βρίσκονται παράνομα στη χώρα.
Ανάλογες τοποθετήσεις έχουν γίνει και από Ρεπουμπλικανούς υποψηφίους σε πολιτείες-κλειδιά, ενώ έχει συζητηθεί ακόμη και η παρουσία της Εθνοφρουράς.
Ο ομοσπονδιακός νόμος απαγορεύει γενικά την ανάπτυξη στρατευμάτων ή ένοπλων ομοσπονδιακών πρακτόρων σε εκλογικούς χώρους, με ορισμένες περιορισμένες εξαιρέσεις.
Το Πεντάγωνο έχει πάντως διαμηνύσει ότι δεν υπάρχει σχέδιο για αποστολή στρατευμάτων σε εκλογικά τμήματα ούτε για κατάσχεση ψηφοδελτίων ή εκλογικού εξοπλισμού.
Ο φόβος κατάσχεσης ψηφοδελτίων και μηχανημάτων
Για ορισμένους τοπικούς αξιωματούχους, το πιο ανησυχητικό σενάριο αφορά ενδεχόμενη κατάσχεση ψηφοδελτίων ή εκλογικών μηχανημάτων από ομοσπονδιακές υπηρεσίες.
Η ανησυχία αυτή δεν θεωρείται εντελώς θεωρητική, καθώς ο Τραμπ έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι μετά τις εκλογές του 2020 θα ήθελε να είχε κινητοποιήσει στρατιωτικές δυνάμεις για να πάρουν στην κατοχή τους μηχανήματα ψηφοφορίας.
Παράλληλα, το FBI έχει αποκτήσει στο παρελθόν εκλογικό υλικό στο πλαίσιο ερευνών σε πολιτείες όπως η Τζόρτζια και η Αριζόνα.
Το υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας έχει από την πλευρά του υποστηρίξει ότι η ICE θα εμφανιστεί κοντά σε εκλογικό χώρο μόνο εάν υπάρχει συγκεκριμένο ένταλμα ή πραγματική απειλή.
Νέα σύγκρουση για την επιστολική ψήφο
Ένα δεύτερο μεγάλο μέτωπο αφορά την επιστολική ψήφο.
Η αμερικανική ταχυδρομική υπηρεσία έχει επεξεργαστεί νέο σύστημα ελέγχου φακέλων και στοιχείων ψηφοφόρων, όμως καταγγελία πληροφοριοδότη υποστηρίζει ότι η εφαρμογή του προχώρησε με εξαιρετικά ασφυκτικό χρονοδιάγραμμα και περιορισμένες δοκιμές.
Σύμφωνα με την καταγγελία, ενδεχόμενη ασυμφωνία στα στοιχεία ενός ψηφοφόρου θα μπορούσε, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να οδηγήσει ακόμη και στην απόρριψη ολόκληρης παρτίδας επιστολικών ψηφοδελτίων.
Η Ταχυδρομική Υπηρεσία απορρίπτει την εικόνα μιας πρόχειρης διαδικασίας και υποστηρίζει ότι το σύστημα έχει αναπτυχθεί με επαρκείς δικλίδες ασφαλείας.
Η εφαρμογή των νέων κανόνων παραμένει αντικείμενο δικαστικής διαμάχης, με την κυβέρνηση Τραμπ να υποστηρίζει ότι απαιτούνται αυστηρότεροι έλεγχοι για την προστασία της επιστολικής ψήφου.
Η μάχη για τους μη πολίτες στους εκλογικούς καταλόγους
Ένα ακόμη σημείο αντιπαράθεσης είναι η προσπάθεια της ομοσπονδιακής κυβέρνησης να ενισχύσει τους ελέγχους για το αν υπάρχουν μη πολίτες στους εκλογικούς καταλόγους.
Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η ψήφος μη πολιτών αποτελεί σοβαρό πρόβλημα. Ανεξάρτητες έρευνες και δικαστικά στοιχεία, ωστόσο, έχουν δείξει ότι τέτοιες περιπτώσεις είναι εξαιρετικά σπάνιες.
Εκλογικοί αξιωματούχοι και οργανώσεις για τα δικαιώματα ψήφου φοβούνται ότι αυστηρότεροι έλεγχοι, βασισμένοι σε ελλιπή ή παρωχημένα δεδομένα, θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε διαγραφές νόμιμων ψηφοφόρων.
Η κυβέρνηση απαντά ότι στόχος της είναι να διασφαλίσει την ακρίβεια των εκλογικών καταλόγων και να εμποδίσει άτομα χωρίς δικαίωμα ψήφου να συμμετάσχουν στις εκλογές.
Το σενάριο «εκλογικής έκτακτης ανάγκης»
Πολιτικούς και νομικούς κύκλους απασχολεί και το ενδεχόμενο ο Τραμπ να επιχειρήσει να χρησιμοποιήσει έκτακτες προεδρικές εξουσίες για να παρέμβει στους εκλογικούς κανόνες.
Σύμμαχοί του έχουν δημοσίως προτείνει την κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης, ώστε να περιοριστεί η επιστολική ψήφος και να επιβληθεί υποχρεωτική απόδειξη ιθαγένειας για την εγγραφή στους εκλογικούς καταλόγους.
Συνταγματολόγοι επισημαίνουν ότι η διεξαγωγή των εκλογών ανήκει κατά κύριο λόγο στις πολιτείες και στο Κογκρέσο και όχι στον πρόεδρο. Ωστόσο, η ανησυχία τους αφορά περισσότερο το τι μπορεί να συμβεί τις κρίσιμες ώρες μιας εκλογικής διαδικασίας πριν προλάβουν να παρέμβουν τα δικαστήρια.
Ο τελευταίος κίνδυνος: Άρνηση πιστοποίησης του αποτελέσματος
Η ανησυχία δεν τελειώνει με το κλείσιμο της κάλπης.
Τα τελευταία χρόνια έχουν καταγραφεί δεκάδες περιπτώσεις τοπικών αξιωματούχων που αρνήθηκαν ή επιχείρησαν να αρνηθούν την πιστοποίηση εκλογικών αποτελεσμάτων, επικαλούμενοι αμφισβητούμενους ισχυρισμούς για νοθεία ή προβλήματα στα μηχανήματα ψηφοφορίας.
Μέχρι σήμερα, τέτοιες προσπάθειες έχουν συνήθως αποτύχει μετά από δικαστικές παρεμβάσεις.
Ωστόσο, ακόμη και όταν τελικά γίνεται η πιστοποίηση, ειδικοί προειδοποιούν ότι η δημόσια αμφισβήτηση από τους ίδιους τους εκλογικούς αξιωματούχους μπορεί να διαβρώσει την εμπιστοσύνη των πολιτών στη διαδικασία.
Σε μια χώρα όπου ο έλεγχος του Κογκρέσου μπορεί να κριθεί σε λίγες μόνο περιφέρειες, το διακύβευμα είναι τεράστιο.
Και όπως σημειώνουν άνθρωποι που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της εκλογικής διαδικασίας, η μεγάλη πρόκληση δεν είναι μόνο να καταμετρηθεί σωστά κάθε ψηφοδέλτιο, αλλά και να πειστεί η κοινωνία ότι η καταμέτρηση έγινε δίκαια.
