Οι πρόεδροι των ΗΠΑ και του Ιράν υπέγραψαν εξ αποστάσεως το βράδυ της Τετάρτης 17/6 τη διμερή συμφωνία με σκοπό να τερματιστεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Το μνημόνιο κατανόησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν ισοδυναμεί με την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, το χαρακτήρισε ως σημαντική νίκη για τις ΗΠΑ σε μια μακρά συνέντευξη Τύπου κατά τη σύνοδο κορυφής της G7 στη Γαλλία.
Και οι δύο χώρες επιβεβαίωσαν ότι το μνημόνιο υπογράφηκε ηλεκτρονικά την Τετάρτη και έχει πλέον τεθεί σε ισχύ.
Ωστόσο, νέες λεπτομέρειες που δόθηκαν στη δημοσιότητα από Αμερικανούς αξιωματούχους κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής συνδιάσκεψης με δημοσιογράφους επιβεβαιώνουν ότι και οι δύο χώρες έχουν ακόμη πολύ δρόμο να διανύσουν για να καταλήξουν σε μια ολοκληρωμένη τελική ειρηνευτική συμφωνία που θα επιτύχει τον πρωταρχικό στόχο του Τραμπ, δηλαδή να εμποδίσει το Ιράν να αναπτύξει ποτέ πυρηνικά όπλα.
Ο Τραμπ έχει επιμείνει ότι η συμφωνία διασφαλίζει ότι το Ιράν δεν θα αγοράσει, δεν θα αναπτύξει και δεν θα κατασκευάσει ποτέ πυρηνικό όπλο. Ωστόσο, το κείμενο της εν λόγω συμφωνίας, το οποίο διαβάστηκε από αξιωματούχους κατά τη διάρκεια της τηλεφωνικής συνδιάσκεψης, δεν φτάνει σε αυτό το επίπεδο, σημειώνει το BBC.
Αντιθέτως, η παράταση της εκεχειρίας δίνει το έναυσμα για μια κούρσα υψηλού κινδύνου διάρκειας 60 ημερών, κατά την οποία οι δύο αντίπαλοι θα προσπαθήσουν να επιτύχουν μια πυρηνική συμφωνία που θα έχει διάρκεια. Η κυβέρνηση Ομπάμα χρειάστηκε 20 μήνες διαπραγματεύσεων για να καταλήξει στην αρχική πυρηνική συμφωνία με το Ιράν το 2015. Μπορεί η κυβέρνηση Τραμπ να το καταφέρει αυτό σε μόλις δύο μήνες;
Προς το παρόν, το κείμενο της συμφωνίας δεσμεύει το Ιράν μόνο να «αραιώσει» τα αποθέματά του σε υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο, υπό την εποπτεία του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ). Ένας υψηλόβαθμος αξιωματούχος των ΗΠΑ χαρακτήρισε την Τετάρτη την κίνηση αυτή ως «σημαντική παραχώρηση» εκ μέρους του Ιράν.
Ωστόσο, όλες οι τεχνικές λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα πραγματοποιηθεί αυτό, καθώς και το χρονοδιάγραμμα, πρέπει ακόμη να διευθετηθούν κατά τη διάρκεια της περιόδου διαπραγματεύσεων 60 ημερών που θα ξεκινήσει μετά την προγραμματισμένη υπογραφή της συμφωνίας την Παρασκευή.
Ο Τραμπ δήλωσε επίσης ότι οι ΗΠΑ δεν θα χορηγήσουν χρήματα στο Ιράν. Πρόκειται για ένα κρίσιμο ζήτημα για τον πρόεδρο, ο οποίος έχει επικρίνει την πληρωμή ύψους 1,7 δισ. δολαρίων που κατέβαλε η κυβέρνηση Ομπάμα στο Ιράν το 2016.
Με το βλέμμα στραμμένο στην κληρονομιά του, ο Τραμπ έχει επιδιώξει να παρουσιάσει τη συμφωνία του με το Ιράν ως καλύτερη από εκείνη του πρώην προέδρου, Μπαράκ Ομπάμα, και έχει χρησιμοποιήσει το ζήτημα των χρημάτων ως επιχείρημα για να υποστηρίξει ότι έχει υιοθετήσει μια πιο σκληρή στάση έναντι της Τεχεράνης.
🇺🇸🇮🇷⚡️- Iranian President Masoud Pezeshkian signing the “Islamabad Memorandum of Understanding” in his office earlier today. pic.twitter.com/k753mMfnFj
— Rerum Novarum // Intel, Breaking News, and Alerts (@officialrnintel) June 18, 2026
Ωστόσο, σύμφωνα με το κείμενο της παρούσας συμφωνίας, οι ΗΠΑ θα συνεργαστούν «με περιφερειακούς εταίρους για την ανάπτυξη ενός οριστικού, αμοιβαία συμφωνημένου σχεδίου ύψους τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων» για την ανοικοδόμηση του Ιράν.
Ένας ανώτερος αξιωματούχος των ΗΠΑ δήλωσε ότι η συμφωνία δεν δεσμεύει τις ΗΠΑ να καταβάλουν ούτε ένα σεντ στο Ιράν. Ωστόσο, η πραγματική διατύπωση της συμφωνίας είναι ασαφής και φαίνεται να αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο οι ΗΠΑ να προβούν τελικά σε ορισμένες πληρωμές προς το Ιράν, στο πλαίσιο μιας διαπραγματευτικής λύσης για τον πόλεμο.
Αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει σοβαρό πολιτικό πρόβλημα για τον Τραμπ και τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, οι οποίοι βάσισαν την προεκλογική τους εκστρατεία στην υπόσχεση να μην ξεκινήσουν νέους «ατέρμονους πολέμους». Η αντι-παρεμβατική βάση του κινήματος «MAGA» ενδέχεται να διαφωνήσει με τη συμφωνία, ακόμη και αν οποιαδήποτε ενδεχόμενη αποζημίωση προς το Ιράν δεν προέρχεται άμεσα από τις ΗΠΑ.
Οι επικρίσεις δεν άργησαν να εμφανιστούν, ακόμη και εντός του ίδιου του πολιτικού κόμματος του Τραμπ. Βουλευτές στο Κογκρέσο απαιτούν ενημερώσεις και πληροφορίες από την κυβέρνηση Τραμπ σχετικά με τη συμφωνία και τις αβεβαιότητες που ενέχει.
Ορισμένοι Ρεπουμπλικανοί δήλωσαν ότι αντιμετωπίζουν τη συμφωνία με σκεπτικισμό, ενώ ένας εξέχων Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής την καταδίκασε, υποστηρίζοντας ότι ο Τραμπ παραχώρησε πάρα πολλά στο Ιράν και δεν έλαβε αρκετά σε αντάλλαγμα.
«Οι πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν δεν περιορίστηκαν, και έχουν μάθει ότι η απειλή κατά των Στενών του Ορμούζ αποδίδει και αναμφίβολα θα την αξιοποιήσουν στο μέλλον», δήλωσε σε ανάρτησή του στο X ο απερχόμενος γερουσιαστής, Μπιλ Κάσιντι, από τη Λουιζιάνα, ο οποίος ηττήθηκε στις προκριματικές εκλογές από έναν αντίπαλο που υποστηριζόταν από τον Τραμπ.
«Αυτό είναι το χειρότερο λάθος εξωτερικής πολιτικής των τελευταίων δεκαετιών», πρόσθεσε ο Ρεπουμπλικανός.
Και άλλα κρίσιμα ζητήματα αντιμετωπίζονται επιπόλαια στη συμφωνία μόλις μιάμισης σελίδας, αναφέρει το δημοσίευμα.
Όταν ξέσπασε ο πόλεμος, ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι κορυφαία προτεραιότητα ήταν να αποτραπεί το Ιράν από το να χρηματοδοτεί ομάδες-αντιπροσώπους στην περιοχή, όπως η Χεζμπολάχ. Αυτή ήταν προτεραιότητα και για το Ισραήλ, το οποίο συμμετείχε μαζί με τις ΗΠΑ στην έναρξη του πολέμου και έχει διεξάγει ξεχωριστή σύγκρουση με την υποστηριζόμενη από το Ιράν πολιτοφυλακή στο Λίβανο.
Η παύση των εχθροπραξιών στο πλαίσιο αυτής της αρχικής συμφωνίας επεκτείνεται και στη Χεζμπολάχ. Ωστόσο, η οργάνωση αυτή σχεδόν δεν αναφέρεται καθόλου στη συμφωνία, και δεν είναι σαφές αν θα ασκηθεί πίεση στο Ιράν να σταματήσει να υποστηρίζει την οργάνωση αυτή και άλλους περιφερειακούς εκπροσώπους του στον επόμενο γύρο των συνομιλιών.
Το κείμενο που δημοσιοποιήθηκε την Τετάρτη επίσης δεν εξετάζει λεπτομερώς το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν, ένα ακόμη ζήτημα που ο Τραμπ και ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, είχαν χαρακτηρίσει ως προτεραιότητα κατά την έναρξη του πολέμου.
Το αν η συμφωνία που υπογράφηκε θα οδηγήσει σε τελική συμφωνία παραμένει αβέβαιο. Το κείμενο ορίζει προθεσμία 60 ημερών και για τις δύο πλευρές, αλλά επισημαίνει ότι αυτή μπορεί να παραταθεί αν χρειαστεί. Αυτό θα μπορούσε να υποδηλώνει ότι καμία από τις δύο χώρες δεν είναι ιδιαίτερα αισιόδοξη όσον αφορά την επίτευξη μιας πιο ολοκληρωμένης συμφωνίας.
Στη συνέντευξη Τύπου που έδωσε στο πλαίσιο της συνόδου της G7, ο ίδιος ο Τραμπ φάνηκε ασαφής όσον αφορά τις προοπτικές μιας διαρκούς ειρήνης με το Ιράν.
«Αν δεν επιτευχθεί μέσα σε 60 ημέρες, δεν πειράζει», δήλωσε ο Τραμπ. «Θα επιστρέψουμε στους βομβαρδισμούς».
