Η αυξανόμενη ένταση στον Περσικό Κόλπο επαναφέρει στο προσκήνιο τα πιο κρίσιμα γεωστρατηγικά σημεία της περιοχής, με τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου Μπαγέρ Γαλιμπάφ να προειδοποιεί για πιθανή αμερικανική επιχείρηση σε νησί ιδιαίτερης σημασίας. Στο επίκεντρο των σεναρίων βρίσκονται συγκεκριμένα νησιά, τα οποία διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο τόσο στην ενεργειακή ασφάλεια όσο και στον έλεγχο της ναυσιπλοΐας.
Χαργκ
Το νησί Χαργκ αποτελεί μία στενή, θαμνώδη έκταση στο βόρειο τμήμα του Κόλπου, περίπου 30 χιλιόμετρα από τις ιρανικές ακτές. Εκεί βρίσκεται ο σημαντικότερος πετρελαϊκός τερματικός σταθμός του Ιράν, μέσω του οποίου πραγματοποιείται το 90% των εξαγωγών αργού, σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση της JP Morgan.
Στα μέσα Μαρτίου, το νησί βρέθηκε στο στόχαστρο «μίας από τις σφοδρότερες αεροπορικές επιδρομές στην Ιστορία της Μέσης Ανατολής», όπως την περιέγραψε ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος υποστήριξε ότι καταστράφηκαν «όλοι οι στρατιωτικοί στόχοι». Όπως διευκρινίστηκε, οι βιομηχανικές εγκαταστάσεις δεν επλήγησαν σκόπιμα.
Η σημασία του Χαργκ ενισχύθηκε κατά τις δεκαετίες του 1960 και 1970, όταν το Ιράν γνώρισε ραγδαία ανάπτυξη στον τομέα του πετρελαίου. Λόγω των αβαθών υδάτων στις περισσότερες ακτές της χώρας, τα μεγάλα δεξαμενόπλοια δεν μπορούσαν να προσεγγίσουν αλλού, καθιστώντας το νησί κομβικό.
Σήμερα παραμένει «ακρογωνιαίος λίθος της ιρανικής οικονομίας και μία σημαντική πηγή εισοδήματος για τους Φρουρούς της Επανάστασης», σύμφωνα με την JP Morgan. Ο ειδικός Farzin Nadimi εκτιμά ότι η Ουάσινγκτον ενδέχεται να επιχειρήσει την κατάληψή του, ωστόσο σημειώνει ότι μία τέτοια επιχείρηση θα ήταν «πολύ δύσκολη», λόγω της εκτεταμένης παρουσίας αγωγών, δεξαμενών και ενεργειακών υποδομών. Παράλληλα, ο Λευκός Οίκος έχει δηλώσει ότι ο αμερικανικός στρατός μπορεί «να εξουδετερώσει» το νησί «οποτεδήποτε, αν ο πρόεδρος Τραμπ δώσει την διαταγή».
Λαράκ
Το νησί Λαράκ βρίσκεται ανατολικά του Κεσμ και νότια του Ορμούζ, σε ένα από τα πιο στενά και κρίσιμα σημεία των Στενών του Ορμούζ. Από το 1987 λειτουργεί ως σταθμός εξαγωγής ιρανικού πετρελαίου, ενώ φιλοξενεί και στρατιωτική βάση.
Τα τελευταία 24ωρα, το ενδιαφέρον για το νησί έχει αυξηθεί λόγω της θέσης του σε θαλάσσιο διάδρομο που ελέγχεται από τους Φρουρούς της Επανάστασης. Εκεί εφαρμόζεται σύστημα καταγραφής «εγκεκριμένων πλοίων», με όσα διέρχονται να καλούνται να πληρώσουν σημαντικά ποσά.
Η πρακτική αυτή έχει οδηγήσει στο να αποκαλείται πλέον «τα διόδια της Τεχεράνης» από την Lloyd’s List Intelligence. Σύμφωνα με δεδομένα ναυσιπλοΐας που ανέλυσε το AFP, τα λιγοστά εμπορικά πλοία που εξακολουθούν να περνούν από το Στενό του Χορμούζ κινούνται κοντά στο Λαράκ.
Κεσμ
Το Κεσμ είναι το μεγαλύτερο νησί του Κόλπου, με μήκος περίπου 100 χιλιομέτρων κατά μήκος των Στενών. Πρόκειται για δημοφιλή προορισμό για τους Ιρανούς, χάρη στη μοναδική γεωλογική του αξία που έχει αναγνωριστεί από την UNESCO, αλλά και στις παραλίες και τα μαγκρόβια οικοσυστήματα.
Το λιμάνι του αποτελεί βασική πύλη για εισαγόμενα προϊόντα από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Σε μικρή απόσταση βρίσκονται τα νησιά Ορμούζ και Λαράκ, τα οποία είναι σε μεγάλο βαθμό οχυρωμένα.
Τα διαφιλονικούμενα νησιά
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνουν και τα τρία νησιά που ελέγχει το Ιράν, Μικρή Τουμπ, Μεγάλη Τουμπ και Αμπού Μούσα, τα οποία βρίσκονται στο κέντρο του Κόλπου και αποτελούν αντικείμενο διεκδίκησης από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Όπως εξήγησε πρόσφατα ο διευθυντής έρευνας του κέντρου FMES Pierre Razoux, «αυτά τα νησιά είναι οχυρωμένα, μεταμορφωμένα σε μικρά φρούρια, με πυραύλους εδάφους-θαλάσσης». Ο ίδιος τα συνέκρινε με την ατόλη Ταράουα στα Νησιά Κιριμπάτι, όπου το 1943 σημειώθηκε σφοδρή σύγκρουση μεταξύ ιαπωνικών και αμερικανικών δυνάμεων.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η Τεχεράνη έχει ενισχύσει τη στρατιωτική της παρουσία στην περιοχή μέσω των Φρουρών της Επανάστασης, εγκαθιστώντας από το 2025 νέα πυραυλικά συστήματα που, όπως υποστηρίζεται, μπορούν να πλήξουν «βάσεις, πλοία και εχθρικό εξοπλισμό».
Ο Pierre Razoux σημείωσε ακόμη ότι, αν τα νησιά αυτά «βρίσκονταν υπό αμερικανικό έλεγχο, οι Ιρανοί δεν θα μπορούσαν να τα χρησιμοποιούν για επιθετικούς λόγους κατά της ναυσιπλοΐας».
