Σε τροχιά σημαντικών μισθολογικών αυξήσεων εισέρχονται τρεις από τους μεγαλύτερους παραγωγικούς κλάδους της χώρας, με αφορμή τον κύκλο διαπραγματεύσεων που λαμβάνει χώρα υπό το πλαίσιο του πρόσφατου νόμου 5278/2026. Η νέα ρύθμιση, η οποία εγκρίθηκε με τη συναίνεση των κοινωνικών εταίρων, φιλοδοξεί να ενισχύσει τον θεσμό των κλαδικών συμφωνιών, διευκολύνοντας όχι μόνο τη σύναψή τους αλλά και την καθολική εφαρμογή τους σε κάθε επιχείρηση ενός κλάδου.
Η πρώτη ουσιαστική δοκιμασία στην πράξη του νόμου θα αφορά περίπου 430.000 μισθωτούς που εργάζονται στη βιομηχανία μετάλλου, στην καπνοβιομηχανία και στον χώρο της εστίασης. Από αυτούς, σχεδόν 400.000 απασχολούνται σε εστιατόρια, καφέ, μπαρ, κέντρα διασκέδασης και συναφείς επιχειρήσεις, καθιστώντας τη συγκεκριμένη σύμβαση μία από τις μεγαλύτερες στην ελληνική αγορά εργασίας. Στον κλάδο αυτό οι διαβουλεύσεις έχουν ήδη προχωρήσει σημαντικά και, σύμφωνα με πληροφορίες, διαμορφώνεται συμφωνία για αυξήσεις που θα φθάσουν συνολικά το 11% σε ορίζοντα διετίας, έπειτα από συνεννόηση μεταξύ των εργοδοτικών οργανώσεων και των εκπροσώπων των εργαζομένων, με τη συμμετοχή της ΓΣΕΒΕΕ.
Στον τομέα της μεταλλουργίας, η ισχύουσα κλαδική συμφωνία ολοκληρώνεται τον Ιούνιο του 2026, ενώ στην καπνοβιομηχανία η λήξη τοποθετείται στο τέλος του τρέχοντος έτους. Και στους τρεις αυτούς χώρους οι κατώτατες αποδοχές που προβλέπονται υπερβαίνουν το θεσμοθετημένο κατώτατο όριο των 830 ευρώ, διαμορφούμενες μεταξύ 950 και 987 ευρώ. Ειδικά στη μεταλλουργία, ο ελάχιστος μισθός φθάνει τα 987 ευρώ, επίπεδο που είχε προκύψει έπειτα από διαδικασία διαιτησίας μέσω του ΟΜΕΔ (Οργανισμού Μεσολάβησης και Διαιτησίας).
Επανέρχεται η πλήρης μετενέργεια
Καθοριστική μεταβολή φέρνει η επαναφορά της πλήρους μετενέργειας. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν δεν υπογραφεί άμεσα νέα σύμβαση, όλοι οι όροι, μισθολογικοί και θεσμικοί, θα εξακολουθούν να ισχύουν και μετά την τυπική λήξη της προηγούμενης, χωρίς τον περιορισμό που ίσχυε μέχρι σήμερα, όπου διατηρούνταν μόνο ο βασικός μισθός και συγκεκριμένα επιδόματα. Με τη νέα ρύθμιση, το σύνολο των προβλέψεων παραμένει ενεργό μέχρι να επιτευχθεί νέα συμφωνία, ενισχύοντας τη διαπραγματευτική θέση των εργαζομένων.
Παράλληλα, τροποποιούνται οι προϋποθέσεις για την κήρυξη μιας σύμβασης ως υποχρεωτικής σε όλο τον κλάδο. Το απαιτούμενο ποσοστό εργοδοτικής εκπροσώπησης μειώνεται από το 50% στο 40% των εργαζομένων που απασχολούνται από τις επιχειρήσεις που συνυπογράφουν τη συμφωνία. Έτσι, εφόσον καλύπτεται το νέο όριο, οι όροι της σύμβασης θα επεκτείνονται αυτόματα και στις υπόλοιπες επιχειρήσεις του ίδιου κλάδου. Επιπλέον, προβλέπεται καθολική εφαρμογή όταν μια σύμβαση υπογράφεται και από τους εθνικούς κοινωνικούς εταίρους, χωρίς να εξετάζεται το ποσοστό εκπροσώπησης.
Την ίδια στιγμή, στο υπουργείο Εργασίας δεν προτίθενται να εφαρμόσουν αναδρομικά το νέο χαμηλότερο όριο του 40% σε συμβάσεις που βρίσκονται ήδη σε εκκρεμότητα για επέκταση, όπως εκείνες στη βιομηχανία καλλυντικών, στους ηλεκτροτεχνίτες υπαλλήλους, στους οικοδόμους και στις ασφαλιστικές επιχειρήσεις. Ο λόγος σχετίζεται με τις πρόσθετες προϋποθέσεις που εισάγει ο νόμος, όπως η υποχρεωτική εγγραφή στα σχετικά μητρώα, οι οποίες ενδέχεται να μην πληρούνται στις παλαιότερες διαπραγματεύσεις. Η πρόθεση είναι να ακολουθηθεί η νέα διαδικασία μετά τη λήξη των υφιστάμενων συμφωνιών, ώστε να διασφαλιστεί πλήρης συμμόρφωση με το επικαιροποιημένο θεσμικό πλαίσιο.
Οι αλλαγές αυτές επιχειρούν να αναστρέψουν την περιορισμένη κάλυψη των συλλογικών συμβάσεων στην ελληνική αγορά. Σήμερα, μόλις το 27% των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα υπάγεται σε κλαδική σύμβαση, δηλαδή περίπου 750.000 άτομα σε σύνολο 3,1 εκατομμυρίων μισθωτών. Με την ενίσχυση της επεκτασιμότητας και τη διασφάλιση της μετενέργειας, εκτιμάται ότι θα αυξηθεί το ποσοστό εργαζομένων που θα λαμβάνουν αποδοχές υψηλότερες από τον εκάστοτε νομοθετημένο κατώτατο μισθό. Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, οι νέες συμφωνίες μπορούν να οδηγήσουν σε αμοιβές έως και 20% υψηλότερες από το κατώτατο επίπεδο που ορίζει η πολιτεία, μεταφέροντας σημαντικό αριθμό εργαζομένων σε ευνοϊκότερη μισθολογική κλίμακα.
