Στα πλαίσια του Συνεδρίου Athens Alitheia Forum «Confronting fake news and toxic discourse» (Αντιμετωπίζοντας τις ψευδείς ειδήσεις και τον τοξικό λόγο), ειδικοί στο χώρο της ενημέρωσης αλλά και εκπρόσωποι της πολιτείας συνομίλησαν για την προστασία της πληροφορίας και την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Στη συζήτηση με συντονιστή τον δημοσιογράφο Κ. Παπαχλιμίτζο, η ευρωβουλευτής Ελίζα Βόζενμπεργκ τόνισε πως όταν «μιλάμε για ρύθμιση ενός πλαισίου στην Ε.Ε., θα πρέπει να ξέρουμε ότι η τεχνολογία τρέχει με ρυθμούς εξαιρετικά γρήγορους και ο νομοθέτης ή οποιοδήποτε πλαίσιο καλείται εκ των υστέρων να καλύψει και να ρυθμίσει μία εξέλιξη». Αναφερόμενη στους κανονισμούς που έχουν θεσπισθεί από την Ε.Ε. για τον έλεγχο της πληροφορίας και τα fake news και τα θεμελιώδη δικαιώματα, που έχουν κύριο γνώμονα την προστασία και την εκπαίδευση των παιδιών, η κ. Βόζενμπεργκ στάθηκε ιδιαίτερα στο «ποιος ελέγχει το λογισμικό με το οποίο τροφοδοτείται μια είδηση και παράγεται και μετά αναπαράγεται και διαδίδεται αυτό ελέγχεται».
Η κ. Βόζενμπεργκ στάθηκε ιδιαίτερα στην «αλγοριθμική λογοδοσία», που δίνει τη δυνατότητα στην ΕΕ και τα κράτη-μέλη να επεμβαίνουν και να ελέγχουν «το λογισμικό των πλατφορμών και να ελέγχουν με ποιον τρόπο ο αλγόριθμος τροφοδοτείται ούτως ώστε να παράγεται μια είδηση και να μπορέσει εκ των υστέρων να παρέμβει».
Επίσης η κ. Βόζενμπεργκ στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη να καταπολεμηθεί η παράνομη ανωνυμία των κακόβουλων χρηστών και των επιθετικών ομάδων.
Από την πλευρά της η Πέννυ Καλύβα, πρόεδρος της ΕΔΙΤΠ, τόνισε πως «η κάθε πληροφορία από πίσω έχει μία ανθρώπινη δημιουργία», η οποία «έχει φτιάξει να περιεχόμενο και έχει παράγει κάποιο έργο αυτός ο δημιουργός λοιπόν πρέπει να αμυνθεί και πρέπει να προστατευτεί και η εργασία που έχει κάνει». Όπως πρόσθεσε, δύο είναι οι κατηγορίες που πλήττεται ο κάματος κι η εργασία τους, «η μία είναι η κατηγορία του δημιουργού και του δημοσιογράφου που έκανε την έρευνα» και «απ’ την άλλη είναι και ο εκδότης ο οποίος επενδύει πάνω στην ενημέρωση».
Σύμφωνα με την ίδια, «εάν δεν προστατευτούν θα υπάρχει ένα πρόβλημα στη βιωσιμότητα της ενημέρωσης» και για τούτο είναι πολύ σημαντική η ευρωπαϊκή οδηγία, που «δυστυχώς ακόμα στην Ελλάδα είναι ανενεργή από τον Νοέμβριο τουλάχιστον του ‘22 και δεν έχει ψηφιστεί ένας κανονισμός που είναι σημαντικός για τα κριτήρια και διαδικασία, κατά την οποία ο κάθε εκδότης θα μπορεί να διεκδικεί από τις ψηφιακές πλατφόρμες το δημοσιογραφικό περιεχόμενο, την αξία δημοσιογραφικού περιεχομένου και ειδικά τώρα που έχουν ανακύψει πάρα πολλά ζητήματα».
Ο αναπλ. καθηγητής Επικοινωνίας και Πολιτισμού, Κώστας Καρπούζης, ορμώμενος από τα παραδείγματα για την τάση των μαθητών και φοιτητών να χρησιμοποιούν το Chatgpt για τις εργασίες τους, επέμεινε στην ανάγκη για ψηφιακή εγγραμματοσύνη των νέων. Όπως τόνισε, «σήμερα μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τεχνικές ΤΝ είτε για να αναλύσουμε αυτά τα δεδομένα και να προχωρήσουμε σε χάραξη πολιτικής, είτε για να κάνουμε ένα ρεπορτάζ, αυτό που θα λέγαμε data driven, έτσι που να καθοδηγούμε τα δεδομένα και βγάζουμε κάποιο συμπέρασμα, αλλά στο τέλος ο υπεύθυνος είναι κάποιος άνθρωπος και αυτός είναι που υπογράφει».
«Αυτό που λέμε και στους φοιτητές είναι πως είναι λάθος το να θέτουμε κάποιο ερευνητικό ερώτημα έχοντας ήδη την απάντηση στο μυαλό μας, γιατί πάντα θα βρούμε δεδομένα, είτε μέσω της νοημοσύνης είτε επιλέγοντας το σύνολο που θέλουμε», αλλά δεν θα ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.
Σύμφωνα με τον κ. Μπλέτσα, επικεφαλής της Ελληνικής Επιτροπής Κυβερνοασφάλειας, η Ελλάδα είναι «το ιδανικό πεδίο κατανάλωσης fake news διότι έχουμε το μεγαλύτερο ποσοστό στην ΕΕ, βάσει της έρευνας του Oxford Institute, ανθρώπων που έχουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ως πρωταρχική πηγή ενημέρωσης». Όπως τόνισε τα ΜΚΔ «εξαιτίας του επιχειρηματικού τους μοντέλου σε ταΐζουν αυτό το οποίο θα σου δημιουργήσει περισσότερα συναισθήματα και θα σε κρατήσει κολλημένο στην οθόνη επομένως είμαστε το ιδανικό μέρος για την κατανάλωση fake news».
Αναφορικά με το εάν θα βοηθήσει σε αυτό η ΤΝ, ο κ. Μπλέτσας τόνισε πως μέχρι στιγμής «στην καλύτερη περίπτωση ανέρχεται στο 65% η ανίχνευση πραγματικής από ψεύτικη πληροφορία». Αναφορικά με τα ΜΚΔ, ο κ. Μπλέτσας τόνισε πως «το συναίσθημα πάντα επικρατεί της λογικής […] Τα ΜΚΔ και το επιχειρηματικό τους μοντέλο είναι οι μεγαλύτεροι φοροφυγάδες γιατί παίρνουν τα συμπεριφορικά μας δεδομένα, τα παίρνουν δωρεάν, δεν τους φορολογεί κανείς και καταστρέφουν τη δημοσιογραφία».
Ο ίδιος τόνισε πως «εάν δεν αλλάξει αυτό και αν δεν μάθουμε στον κόσμο πώς να καταναλώνει περιεχόμενο, δεν ξέρω αν έχει νόημα να απαγορεύουμε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στα πικρά παιδιά ή στους άνω των 70 οι οποίοι έχουν εκπαιδευτεί ό,τι βλέπουν γραμμένο να το πιστεύουν πολύ πιο εύκολα», όπως μεταδίδει το ΑΠΕ-ΜΠΕ.
