Στο οργανόγραμμα μιας εταιρείας τεχνολογίας στην Καλιφόρνια, ο «Άντον Κοχ» έμοιαζε με τον ιδανικό remote εργαζόμενο: παραγωγικός προγραμματιστής, άψογο προφίλ στο LinkedIn, διεύθυνση IP που έδειχνε κάπου στο αμερικανικό Μίντγουεστ. Στην πραγματικότητα, όμως, ο άνθρωπος πίσω από την οθόνη ζούσε σε κοιτώνα του κινεζικού κράτους, σε μια πτέρυγα γεμάτη Βορειοκορεάτες που δούλευαν μέρα-νύχτα για ένα και μόνο αφεντικό: το καθεστώς του Κιμ Γιονγκ Ουν.
Το παράδειγμα του «Άντον Κοχ», όπως το περιγράφει Βορειοκορεάτης αποστάτης που συμμετείχε στο κύκλωμα, αποκαλύπτει πώς η Βόρεια Κορέα έχει στήσει μια καλοκουρδισμένη βιομηχανία γύρω από την τηλεργασία. Χιλιάδες ειδικευμένοι IT experts του καθεστώτος στήνουν ψεύτικες ταυτότητες, αγοράζουν ή κλέβουν λογαριασμούς σε πλατφόρμες όπως το LinkedIn και «σερφάρουν» στην αγορά εργασίας των ΗΠΑ και της Δύσης, εμφανιζόμενοι ως νομιμότατοι υποψήφιοι. Μέσα από VPN, κλεμμένα ή νοικιασμένα social profiles και «καθαρές» IP διευθύνσεις, περνούν από συνεντεύξεις, προσλαμβάνονται και πληρώνονται κανονικά σε δολάρια.
Η τηλεργασία ως όπλο της Βόρειας Κορέας
Τα χρήματα αυτά φυσικά δεν μένουν στα χέρια των «εργαζομένων». Σύμφωνα με τον αποστάτη, το μεγαλύτερο μέρος του μισθού τους καταλήγει απευθείας στα ταμεία της Πιονγκγιάνγκ, αποτελώντας μια κρίσιμη πηγή σκληρού συναλλάγματος για μια χώρα που πνίγεται στις κυρώσεις. Οι δυτικές υπηρεσίες ασφαλείας εκτιμούν ότι η τηλεργασία έχει εξελιχθεί σε βασικό εργαλείο χρηματοδότησης του πυρηνικού και πυραυλικού προγράμματος του Κιμ, δίπλα στις κυβερνοκλοπές κρυπτονομισμάτων και τις κλασικές χακερικές επιθέσεις.
Οι Βορειοκορεάτες «τηλεργαζόμενοι» δεν περιορίζονται σε μικρές δουλειές. Διεκδικούν καλά αμειβόμενες θέσεις σε εταιρείες που αναπτύσσουν λογισμικό, διαχειρίζονται βάσεις δεδομένων ή έχουν πρόσβαση σε ευαίσθητα συστήματα. Όσο καλύτερη η θέση, τόσο μεγαλύτερα τα έσοδα για το καθεστώς αλλά και τόσο σοβαρότερος ο κίνδυνος διαρροής πηγαίου κώδικα, εταιρικών μυστικών ή ακόμα και ευαίσθητων υποδομών.
Όταν η τηλεργασία γίνεται εργαλείο παράκαμψης κυρώσεων
Ο αποστάτης περιγράφει ένα σύστημα στρατιωτικής πειθαρχίας πίσω από τη φαινομενικά χαλαρή εικόνα της τηλεργασίας. Οι Βορειοκορεάτες προγραμματιστές ζουν σε ελεγχόμενους κοιτώνες στην Κίνα, υπό συνεχή επιτήρηση, με την οικογένειά τους πίσω στην πατρίδα να λειτουργεί ως «ενέχυρο» για την απόλυτη υπακοή τους. Κάθε δολάριο καταγράφεται, κάθε project παρακολουθείται και η αποτυχία να πιάσουν τους στόχους μπορεί να σημαίνει τιμωρίες για τους ίδιους ή τους συγγενείς τους.
Παράλληλα, το καθεστώς επενδύει συστηματικά στην εκπαίδευση νέων cyber operatives, με σχολές προγραμματισμού που έχουν ως στόχο όχι την καινοτομία, αλλά τη διείσδυση. Οι ίδιοι άνθρωποι που σήμερα γράφουν κώδικα για μια αμερικανική startup, χθες μπορεί να «χτένιζαν» τραπεζικά δίκτυα ή ανταλλακτήρια κρυπτονομισμάτων για να κλέψουν εκατομμύρια. Έτσι, η τηλεργασία μετατρέπεται σε ακόμη μία βιτρίνα, που καλύπτει ένα πλέγμα παράνομων δραστηριοτήτων με έναν κοινό στόχο: να συνεχίσει η Βόρεια Κορέα να χρηματοδοτεί πυρηνικές δοκιμές και νέους πυραύλους, παρά τις διεθνείς πιέσεις.
Το στοίχημα για τις δυτικές εταιρείες στην εποχή της τηλεργασίας
Για τις αμερικανικές και δυτικές εταιρείες, η κανονικοποίηση της τηλεργασίας μετά την πανδημία άνοιξε μια αθέατη «πίσω πόρτα» σε καθεστώτα όπως αυτό της Βόρειας Κορέας. Η εμπιστοσύνη σε online συνεντεύξεις, η βιασύνη για στελέχωση remote θέσεων και η εξάρτηση από επιφανειακούς ελέγχους ταυτότητας διευκολύνουν τα βορειοκορεατικά δίκτυα να περνούν κάτω από τα ραντάρ. Ο αποστάτης προειδοποιεί ότι, όσο οι εταιρείες δεν επενδύουν σε αυστηρότερους ελέγχους προέλευσης, επαλήθευση εγγράφων και διασταύρωση ψηφιακών ιχνών, θα συνεχίσουν, άθελά τους, να χρηματοδοτούν ένα από τα πιο απρόβλεπτα πυρηνικά καθεστώτα του κόσμου, όπως γράφει η Wall Street Journal.
Το σκάνδαλο της «τηλεργασίας» από τη Βόρεια Κορέα δεν είναι μόνο μια ιστορία εξαπάτησης στην αγορά εργασίας, αλλά μια προειδοποίηση για το πώς ο ψηφιακός κόσμος θολώνει τα σύνορα μεταξύ εταιρικού ρίσκου και διεθνούς ασφάλειας. Κάθε ψεύτικο προφίλ προγραμματιστή που καταφέρνει να τρυπώσει σε μια αμερικανική εταιρεία μπορεί να μεταφράζεται σε περισσότερα καύσιμα, περισσότερα εξαρτήματα και περισσότερες δοκιμές για τους πυραύλους του Κιμ. Και όσο η τηλεργασία παραμένει μέρος της νέας κανονικότητας, τόσο πιο επιτακτικό γίνεται το ερώτημα: ποιος, στην πραγματικότητα, βρίσκεται στην άλλη άκρη της οθόνης;
