Μετά από έντονες διπλωματικές πιέσεις, αλλά και παρέμβαση της Κίνας, το Ιράν αποδέχθηκε την πρόταση του Πακιστάν για δύο εβδομάδες κατάπαυσης πυρός και παράλληλες συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες στο Ισλαμαμπάντ. Η Τεχεράνη θέτει ως βάση το σχέδιο 10 σημείων, που προβλέπει μεταξύ άλλων άρση κυρώσεων, αποχώρηση αμερικανικών δυνάμεων από την περιοχή, έλεγχο του Στενού του Ορμούζ και καταβολή αποζημιώσεων, ενώ ξεκαθαρίζει ότι η διαδικασία δεν ισοδυναμεί με άμεσο τέλος του πολέμου.
Η προέλευση της εκεχειρίας δύο εβδομάδων
Σύμφωνα με πηγές που επικαλούνται οι New York Times, η Τεχεράνη συμφώνησε μετά από εντατικές προσπάθειες του Ισλαμαμπάντ και παρέμβαση της Κίνας, η οποία ζήτησε ευελιξία και συνεργασία για την αποκλιμάκωση της έντασης. Η απόφαση πάρθηκε εν μέσω αυξανόμενης ανησυχίας για σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις από πιθανές καταστροφές κρίσιμων υποδομών.
Τρεις ιρανοί αξιωματούχοι επιβεβαίωσαν ότι η κατάπαυση πυρός εγκρίθηκε από τον νέο ανώτατο ηγέτη, Αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ.
Διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ στο Ισλαμαμπάντ
Το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας ανακοίνωσε ότι οι συνομιλίες με την αμερικανική πλευρά θα ξεκινήσουν στο Ισλαμαμπάντ για δύο εβδομάδες, βασιζόμενες αποκλειστικά στις αρχές του σχεδίου 10 σημείων. Η έναρξη τους έχει προγραμματιστεί για την Παρασκευή 11 Απριλίου, με δυνατότητα παράτασης εφόσον υπάρξει συμφωνία και από τις δύο πλευρές.
Το Συμβούλιο διευκρινίζει ότι η συμμετοχή στις διαπραγματεύσεις δεν σημαίνει άμεσο τέλος του πολέμου, προσθέτοντας ότι η Τεχεράνη θα αποδεχθεί τη λήξη της σύγκρουσης μόνο όταν η συμφωνία οριστικοποιηθεί. Παράλληλα τονίζει ότι οι συνομιλίες διεξάγονται με πλήρη δυσπιστία προς τις ΗΠΑ, ενώ καλεί όλους τους πολίτες να διατηρήσουν την εθνική ενότητα.
Όροι του σχεδίου 10 σημείων
Το Ιράν υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ αποδέχθηκαν το σχέδιο ως βασικό πλαίσιο διαπραγμάτευσης. Οι κύριοι όροι περιλαμβάνουν:
- Δέσμευση για μη επιθετικότητα
- Ο έλεγχος του Ιράν επί του Στενού του Ορμούζ
- Αποδοχή του εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν
- Άρση όλων των πρωτογενών κυρώσεων
- Άρση όλων των δευτερογενών κυρώσεων
- Λήξη όλων των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ
- Λήξη όλων των αποφάσεων του Διοικητικού Συμβουλίου
- Καταβολή αποζημίωσης στο Ιράν
- Απόσυρση των μαχητικών δυνάμεων των ΗΠΑ από την περιοχή
- Παύση του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, χαρακτήρισε το σχέδιο «λειτουργική βάση» για συμφωνία. Παράλληλα, το ιρανικό Υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε ότι οι ένοπλες δυνάμεις θα σταματήσουν τις αμυντικές επιχειρήσεις εφόσον σταματήσουν οι επιθέσεις κατά της χώρας.
Κατά τη διάρκεια των δύο εβδομάδων, η διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ θα γίνεται με συντονισμό των ιρανικών ένοπλων δυνάμεων και λαμβάνοντας υπόψη τεχνικούς περιορισμούς. Η Τεχεράνη ευχαρίστησε τον Πρωθυπουργό του Πακιστάν Σεχμπάζ Σαρίφ και τον αρχηγό του Πακιστανικού Στρατού Ασίμ Μουνίρ για τις διαμεσολαβητικές τους προσπάθειες.
Το ζήτημα του Λιβάνου και της Χεζμπολάχ
Μέχρι στιγμής δεν έχει διευκρινιστεί πώς η εκεχειρία θα επηρεάσει το μέτωπο του νότιου Λιβάνου, όπου η Χεζμπολάχ εμπλέκεται σε συγκρούσεις με το Ισραήλ.
Εάν ο Λίβανος εξαιρεθεί από τη συμφωνία, αυτό μπορεί να ασκήσει πίεση στη Χεζμπολάχ, η οποία δέχεται εσωτερική κριτική ότι εμπλέκει τη χώρα σε πόλεμο για λογαριασμό του Ιράν. Η οργάνωση υποστηρίζει ότι δρα για την υπεράσπιση του Λιβάνου απέναντι στο Ισραήλ, μετά από 15 μήνες παραβιάσεων της εκεχειρίας που είχε τεθεί σε ισχύ τον Νοέμβριο του 2024.
