Οι αμερικανικές αρχές επιβολής του νόμου διερευνούν καταγγελίες πρώην εργολάβων της Meta Platforms Inc. σύμφωνα με τις οποίες προσωπικό της εταιρείας μπορούσε να έχει πρόσβαση σε μηνύματα του WhatsApp, παρά τις επίσημες διαβεβαιώσεις ότι η υπηρεσία συνομιλιών είναι ιδιωτική και πλήρως κρυπτογραφημένη. Τις πληροφορίες αποκαλύπτουν συνεντεύξεις και έκθεση ειδικού πράκτορα που «είδε» το Bloomberg.
Σύμφωνα με τα αρχεία των Αρχών, οι ισχυρισμοί των πρώην εργολάβων ότι οι ίδιοι και ορισμένα στελέχη της Meta είχαν «ανεμπόδιστη» πρόσβαση σε μηνύματα του WhatsApp εξετάζονταν από ειδικούς πράκτορες του υπουργείου Εμπορίου των ΗΠΑ. Την ύπαρξη της έρευνας επιβεβαίωσαν πρόσωπο με γνώση της υπόθεσης, καθώς και ένας από τους εργολάβους, ο οποίος μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας λόγω φόβων για αντίποινα. Παρόμοιοι ισχυρισμοί αποτέλεσαν και αντικείμενο καταγγελίας πληροφοριοδότη προς την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς των ΗΠΑ το 2024. Ούτε η έρευνα ούτε η καταγγελία είχαν αναφερθεί στο παρελθόν.
Οι καταγγελίες έρχονται σε ευθεία αντίθεση με τον τρόπο που η Meta έχει προωθήσει το WhatsApp, ως μια ιδιωτική εφαρμογή με προεπιλεγμένη «από άκρο σε άκρο» κρυπτογράφηση. Στην ιστοσελίδα της εταιρείας αναφέρεται ότι αυτό σημαίνει πως «κανείς εκτός της συνομιλίας, ούτε καν το WhatsApp, δεν μπορεί να διαβάσει, να ακούσει ή να μοιραστεί το περιεχόμενο των μηνυμάτων». Το ίδιο επίπεδο ιδιωτικότητας, σύμφωνα με την εταιρεία, έχει παρουσιαστεί τόσο μέσα από την εφαρμογή και τη διαφήμιση όσο και σε κυβερνήσεις που ζητούν πρόσβαση σε πληροφορίες για εγκλήματα, αίτημα που η Meta υποστηρίζει ότι είναι τεχνικά αδύνατο λόγω της αρχιτεκτονικής του WhatsApp.
Εκπρόσωπος της Meta, η οποία εξαγόρασε το WhatsApp το 2014, χαρακτήρισε αδύνατους τους ισχυρισμούς των εργολάβων. «Αυτό που ισχυρίζονται αυτά τα άτομα δεν είναι δυνατό, διότι το WhatsApp, οι εργαζόμενοί του και οι εργολάβοι του δεν μπορούν να έχουν πρόσβαση σε κρυπτογραφημένες επικοινωνίες χρηστών», δήλωσε μέσω email ο Άντι Στόουν. Μετά τις αποκαλύψεις, η μετοχή της Meta υποχώρησε περίπου 1% στις μετασυνεδριακές συναλλαγές.
Το περασμένο έτος, δύο άτομα που εργάζονταν στη διαχείριση περιεχομένου για το WhatsApp δήλωσαν σε ερευνητή του Γραφείου Βιομηχανίας και Ασφάλειας του υπουργείου Εμπορίου ότι ορισμένα στελέχη της Meta μπορούσαν να βλέπουν το περιεχόμενο μηνυμάτων του WhatsApp. Οι συγκεκριμένοι διαχειριστές περιεχομένου εργάζονταν για τη Meta μέσω σύμβασης με την εταιρεία συμβούλων Accenture Plc και ισχυρίστηκαν ότι οι ίδιοι και οι συνάδελφοί τους είχαν ευρεία πρόσβαση στο περιεχόμενο μηνυμάτων που υποτίθεται ότι ήταν κρυπτογραφημένα και απρόσιτα.
«Και οι δύο πηγές επιβεβαίωσαν ότι υπήρχαν εργαζόμενοι στους φυσικούς χώρους εργασίας τους που είχαν ανεμπόδιστη πρόσβαση στο WhatsApp», ανέφερε ο πράκτορας στην έκθεσή του. Το Γραφείο Βιομηχανίας και Ασφάλειας εποπτεύει τους ελέγχους εξαγωγών των ΗΠΑ, ωστόσο στα αρχεία δεν διευκρινίζεται το νομικό σκεπτικό που στηρίζει την έρευνα.
Μία από τις διαχειρίστριες περιεχομένου φέρεται να δήλωσε ότι «μίλησε με εργαζόμενο της ομάδας του Facebook και επιβεβαίωσε ότι μπορούσαν να ανατρέχουν σε παλαιότερα μηνύματα του WhatsApp (κρυπτογραφημένα)», προσθέτοντας ότι εργάζονταν σε υποθέσεις που αφορούσαν εγκληματικές ενέργειες. Η έκθεση δεν δίνει περισσότερες λεπτομέρειες για το έργο του στελέχους της Meta.
Η έκθεση του ερευνητή, με ημερομηνία Ιούλιο 2025, χαρακτηρίζει την έρευνα «σε εξέλιξη», περιλαμβάνει αριθμό υπόθεσης και φέρει την ονομασία «Operation Sourced Encryption». Αναφέρει επίσης ότι το πόρισμα ελέγχθηκε από βοηθό ειδικό πράκτορα. Σύμφωνα με πρόσωπο με γνώση της υπόθεσης, η έρευνα ήταν ενεργή μέχρι και τον Ιανουάριο, χωρίς να είναι σαφές ποιος είναι ο στόχος ή αν θα προκύψουν κατηγορίες.
Εκπρόσωπος του Γραφείου Βιομηχανίας και Ασφάλειας δήλωσε ότι οι «ισχυρισμοί του υπαλλήλου σχετικά με τις πρακτικές κρυπτογράφησης του WhatsApp είναι ατεκμηρίωτοι και εκτός του πεδίου αρμοδιοτήτων του». Παράλληλα, διευκρινίστηκε ότι το γραφείο δεν ερευνά το WhatsApp ή τη Meta για παραβιάσεις της νομοθεσίας περί εξαγωγών. Εκπρόσωπος της Accenture παρέπεμψε για σχόλια στη Meta.
Η Meta έχει κατηγορηθεί και στο παρελθόν για παραβιάσεις κανόνων προστασίας προσωπικών δεδομένων, οι οποίες οδήγησαν το 2019 σε πρόστιμο-ρεκόρ 5 δισ. δολαρίων από την Federal Trade Commission. Οι τότε παραβιάσεις δεν αφορούσαν το WhatsApp. Η συμφωνία περιλάμβανε συνεχή εποπτεία από την FTC, ενώ η εταιρεία έχει από τότε ορίσει επικεφαλής προστασίας προσωπικών δεδομένων και προβάλλει την κρυπτογράφηση ως βασικό πυλώνα της πολιτικής της.
Σύμφωνα με τη Meta, δεν μπορεί να δει μηνύματα του WhatsApp, καθώς αυτά κρυπτογραφούνται με ψηφιακά κλειδιά που βρίσκονται στις συσκευές των χρηστών και δεν είναι προσβάσιμα στην εταιρεία. Η έκθεση που «είδε» το Bloomberg δεν περιλαμβάνει τεχνική εξήγηση των ισχυρισμών των εργολάβων. Το WhatsApp αναφέρει στην ιστοσελίδα του ότι σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως όταν ένας χρήστης αναφέρει προβληματικά μηνύματα, η εταιρεία λαμβάνει έως και τα πέντε τελευταία μηνύματα, μαζί με στοιχεία όπως το αναγνωριστικό χρήστη ή ομάδας και τον τύπο του μηνύματος.
Οι πρώην εργολάβοι, ωστόσο, περιέγραψαν πολύ ευρύτερη πρόσβαση. Ο Λάρκιν Φόρνταϊς, πρώην εργολάβος της Accenture, δήλωσε ότι εργάστηκε επί χρόνια στη διαχείριση περιεχομένου για τη Meta από γραφείο στο Όστιν του Τέξας, ξεκινώντας στα τέλη του 2018. Ανέφερε ότι οι διαχειριστές μπορούσαν να ζητούν πρόσβαση σε επικοινωνίες και ότι «η ομάδα του Facebook μπορούσε να τραβήξει ό,τι ήθελε και να το στείλει». Ο ίδιος επιβεβαίωσε στο Bloomberg ότι μίλησε με τον ερευνητή, σημειώνοντας ότι θεώρησε ωφέλιμο να μοιραστεί τις γνώσεις του με την κυβέρνηση των ΗΠΑ.
Οι καταγγελίες των πρώην εργολάβων μοιάζουν με ισχυρισμούς αγωγής που κατατέθηκε στις 23 Ιανουαρίου σε ομοσπονδιακό δικαστήριο του Σαν Φρανσίσκο από διεθνή ομάδα εναγόντων. Η αγωγή υποστηρίζει ότι η Meta και το WhatsApp «αποθηκεύουν, αναλύουν και μπορούν να έχουν πρόσβαση σχεδόν σε όλες τις υποτιθέμενα “ιδιωτικές” επικοινωνίες των χρηστών». Ο Στόουν απέρριψε τους ισχυρισμούς, δηλώνοντας ότι η εταιρεία θα αντικρούσει «ψευδείς κατηγορίες».
Η υπόθεση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο κριτικής για την επέκταση της κρυπτογράφησης από άκρο σε άκρο στα εργαλεία ανταλλαγής μηνυμάτων της Meta, κάτι που έχει προκαλέσει αντιδράσεις από αρχές επιβολής του νόμου. Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Μαρκ Ζούκερμπεργκ, έχει επανειλημμένα υπογραμμίσει τη σημασία της κρυπτογράφησης, δηλώνοντας σε συζήτηση με τον Τζο Ρόγκαν ότι «δεν υπάρχει κανένα σημείο στο οποίο οι διακομιστές της Meta να βλέπουν το περιεχόμενο ενός μηνύματος στο WhatsApp».
