Στις 6 Φεβρουαρίου 1930, μια 18χρονη Αθηναία ανεβαίνει στη σκηνή ενός πανευρωπαϊκού διαγωνισμού ομορφιάς στο Παρίσι και κερδίζει τον τίτλο «Μις Ευρώπη». Η Αλίκη Διπλαράκου γράφει ιστορία ως η πρώτη Ελληνίδα που κατακτά τον συγκεκριμένο τίτλο και, μέσα σε λίγες ώρες, μετατρέπεται σε πρόσωπο-σύμβολο για μια χώρα που αναζητά επειγόντως καλές ειδήσεις, εικόνες αυτοπεποίθησης και έναν τρόπο να «χωρέσει» στη μεγάλη ευρωπαϊκή αφήγηση της εποχής.
Η Διπλαράκου την προηγούμενη χρονιά έχει ήδη κερδίσει τον τίτλο «Μις Ελλάς» και η ελληνική παρουσία στα καλλιστεία αποκτά, για πρώτη φορά, χαρακτηριστικά «εθνικού γεγονότος».
Η νίκη της στο Παρίσι δεν αντιμετωπίζεται ως μια απλή προσωπική διάκριση. Γίνεται θέμα συζήτησης στα σαλόνια, στις εφημερίδες, στις παρέες, στη δημόσια σφαίρα μιας Μεσοπολεμικής Αθήνας που ζει ανάμεσα στη νεωτερικότητα και στη συντήρηση, ανάμεσα στη λάμψη και στις καθημερινές δυσκολίες.
Η στιγμή στο Παρίσι
Το «Μις Ευρώπη» εκείνων των χρόνων είναι ένας θεσμός με έντονο διεθνές ενδιαφέρον, όπου συγκεντρώνονται υποψήφιες από πολλές χώρες και η τελική επιλογή αποκτά συμβολικό βάρος. Το 1930, ανάμεσα σε 19 διαγωνιζόμενες, η εκπρόσωπος της Ελλάδας παίρνει την κορυφή.
Η ίδια η νίκη «διαβάζεται» με τους όρους της εποχής: ως αναγνώριση ενός ελληνικού αισθητικού ιδεώδους, ως επιβεβαίωση ότι μια μικρή χώρα μπορεί να τραβήξει τα βλέμματα της Ευρώπης, ως στιγμιαία αντιστροφή ρόλων για μια Ελλάδα που συχνά εμφανίζεται στον διεθνή Τύπο για πολιτικές αναταράξεις και οικονομικές δυσκολίες.
Η πολιτική διάσταση δεν αργεί να φανεί. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος θα σχολιάσει θετικά το αποτέλεσμα, με τη χαρακτηριστική αποτίμηση: «Η ανακήρυξις αύτη αποτελεί αναμφισβητήτως μιας ελληνική δόξαν, δια την οποίαν εκφράζω τη χαρά μου».
Η Ελλάδα του Μεσοπολέμου και η «εθνική» ομορφιά
Για να καταλάβει κανείς τον θόρυβο, πρέπει να θυμηθεί ότι τα καλλιστεία στη Μεσοπολεμική Ελλάδα δεν είναι απλώς ψυχαγωγία. Είναι πεδίο αντιπαράθεσης για τον ρόλο της γυναίκας, για τα όρια της δημόσιας έκθεσης, για το τι θεωρείται «αποδεκτό» από την κοινωνία και την αστική τάξη.
Η Αλίκη Διπλαράκου, με την καταγωγή της και την εικόνα μιας «καλής» οικογένειας, λειτουργεί για πολλούς ως γέφυρα: κάνει τον θεσμό να μοιάζει λιγότερο προκλητικός και πιο «νομιμοποιημένος» στα μάτια ενός κοινού που ακόμη διστάζει. Και κάπως έτσι, μια στέψη μετατρέπεται σε κοινωνικό θερμόμετρο.
Δεν είναι τυχαίο ότι η ίδια η ΕΡΤ, κοιτώντας πίσω στο γεγονός, τονίζει πόσο ισχυρό αποτύπωμα αφήνει η διάκριση στη χώρα και πώς η Διπλαράκου καθιερώνεται πια ως διεθνές πρόσωπο της εποχής.
Η ζωή μετά τη στέψη
Η Διπλαράκου δεν μένει εγκλωβισμένη στην ταμπέλα της «ωραίας». Περιγράφεται ως γλωσσομαθής και εξωστρεφής, με δραστηριότητα που ξεπερνά την κοσμική προβολή, καθώς θα βρεθεί και στις ΗΠΑ δίνοντας ομιλίες για τον αρχαίο και τον νεότερο Ελληνικό πολιτισμό.
Την ίδια χρονιά, θα εκπροσωπήσει την Ευρώπη και σε διεθνή διαγωνισμό στη Βραζιλία, όπου καταγράφεται ως φιναλίστ, δείχνοντας ότι το όνομά της έχει ήδη αποκτήσει δυναμική πέρα από τα ελληνικά σύνορα.
Η προσωπική της ζωή θα την οδηγήσει επίσης σε δύο γάμους, αρχικά με τον Γάλλο αεροπόρο και επιχειρηματία Πολ-Λουί Βεγιέρ και αργότερα με τον Βρετανό σερ Τζον Ράσελ, μέσω του οποίου θα αποκτήσει και τίτλο ευγενείας.
Το επεισόδιο που «έγραψε» δεύτερο μύθο
Αν η στέψη του 1930 είναι η επίσημη είσοδός της στη δημόσια σφαίρα, ένα άλλο επεισόδιο θα τη μετατρέψει σε θρύλο των κοσμικών και δημοσιογραφικών αφηγήσεων: η παραβίαση του άβατου του Αγίου Όρους, μεταμφιεσμένη με ανδρικά ρούχα, γεγονός που θα γίνει πρωτοσέλιδο και θα ακολουθεί το όνομά της για δεκαετίες.
Το περιοδικό Time θα την αναφέρει χαρακτηριστικά σε ρεπορτάζ του Ιουλίου 1953, χρησιμοποιώντας την περίπτωσή της ως παράδειγμα μέσα στη συζήτηση για τα καλλιστεία και τις κοινωνικές αντιδράσεις γύρω από αυτά.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
1879: Γίνεται απόπειρα δολοφονίας κατά του μητροπολίτη Αδριανούπολης Διονύσιου από Βούλγαρους, σε μια περίοδο που τα Βαλκάνια βράζουν και η Εκκλησία μπλέκεται στην καρδιά των εθνικών ανταγωνισμών.
1922: Κυκλοφορεί το πρώτο φύλλο της εφημερίδας Ελεύθερο Βήμα (σήμερα Το Βήμα), που πρόσκειται στο κόμμα των Φιλελευθέρων (βενιζελική παράταξη). Μεταξύ των ιδρυτών της ήταν ο Δημήτριος Λαμπράκης.
1930: Η Αλίκη Διπλαράκου, έχοντας ήδη κερδίσει τον τίτλο «Μις Ελλάς» την προηγούμενη χρονιά, εκπροσωπεί την Ελλάδα στον διαγωνισμό ομορφιάς στο Παρίσι και στέφεται «Μις Ευρώπη», ως η πρώτη Ελληνίδα που κατακτά τον πανευρωπαϊκό τίτλο, γεγονός που γίνεται μεγάλο κοινωνικό θέμα στη μεσοπολεμική Ελλάδα και την καθιερώνει ως διεθνές πρόσωπο της εποχής.
1952: Η πριγκίπισσα Ελισάβετ Αλεξάνδρα Μαίρη ανεβαίνει στον θρόνο του Ηνωμένου Βασιλείου ως Ελισάβετ Β’, μετά τον θάνατο του πατέρα της, βασιλιά Γεωργίου ΣΤ’.
1930: Η Αλίκη Διπλαράκου εκπροσωπεί τη χώρα μας στον διαγωνισμό ομορφιάς «Μις Ευρώπη», που διεξάγεται στο Παρίσι. Επιβεβαιώνοντας τα προγνωστικά, αναδεικνύεται η ομορφότερη γυναίκα της Ευρώπης για το 1930.
1943: Ο οικονομικός πληρεξούσιος του Ράιχ στην Ελλάδα Νέστλερ, σε έγγραφό του προς την Τράπεζα της Ελλάδος αναφέρει μεταξύ άλλων: «Από τα κατά τον μήνα Φεβρουάριο 1943 εμβασθέντα 6.000.000.000 δραχμές, αναλογούν 3.000.000.000 δραχμές εις τον Γενικόν Λογαριασμόν (δηλαδή έξοδα κατοχής) και 3.000.000.000 εις τον Ειδικόν Λογαριασμόν (δηλαδή πιστώσεις)». Αυτή η επισήμανση καταδεικνύει ότι οι αρχές Κατοχής «δανείζονταν» χρήματα από την Ελλάδα.
1952: Πεθαίνει σε ηλικία 56 ετών ο Βρετανός βασιλιάς Γεώργιος ΣΤ΄ στο Sandringham House στο Νόρφολκ και τον διαδέχεται στον θρόνο η 25χρονη πρωτότοκη κόρη του, η Ελισάβετ Β΄, η οποία βρισκόταν σε περιοδεία στην Κένυα και επιστρέφει στο Λονδίνο ως νέα μονάρχης.
1958: Η «Τραγωδία του Μονάχου» συγκλονίζει το παγκόσμιο ποδόσφαιρο, όταν το αεροσκάφος της British European Airways (πτήση 609) που μεταφέρει τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ συντρίβεται στο αεροδρόμιο Μόναχο-Ριμ, στην τρίτη απόπειρα απογείωσης μετά από ανεφοδιασμό, στην επιστροφή της ομάδας από το Βελιγράδι, όπου είχε φέρει 3-3 με τον Ερυθρό Αστέρα και είχε προκριθεί στα ημιτελικά του Κυπέλλου Πρωταθλητριών. Χάνουν τη ζωή τους 23 άνθρωποι, ανάμεσά τους οκτώ ποδοσφαιριστές, ενώ επιζούν, μεταξύ άλλων, ο Μπόμπι Τσάρλτον και ο προπονητής Ματ Μπάσμπι. Η τελική επίσημη διερεύνηση αποδίδει το δυστύχημα σε λάσπη χιονιού στον διάδρομο που εμπόδισε την ανάπτυξη ταχύτητας απογείωσης.
1971: Ο αστροναύτης, Άλαν Σέπαρντ, πατά το πόδι του στη Σελήνη και… παίζει γκολφ!
1979: Οι πρώτες 270 γυναίκες στον Ελληνικό Στρατό ξεκινούν τη βασική τους εκπαίδευση.
1982: Το Υπουργείο Παιδείας καταργεί την υποχρεωτική μαθητική ποδιά, τερματίζοντας μια μακρά περίοδο ενδυματολογικής ομοιομορφίας που είχε συνδεθεί με πειθαρχία και έλεγχο της σχολικής καθημερινότητας, κυρίως για τις μαθήτριες. Η αλλαγή εντάσσεται στο κλίμα εκδημοκρατισμού της εκπαίδευσης στις αρχές της δεκαετίας του 1980 και αποτυπώνεται στο νομοθετικό πλαίσιο της εποχής, με την απόφαση να συνδέεται δημόσια με τον τότε υπουργό Παιδείας Λευτέρη Βερυβάκη.
2004: Ξεκινά 7ο έκτακτο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ. Οι εργασίες αρχίζουν με ομόφωνη έγκριση της υποψηφιότητας του Γιώργου Παπανδρέου για την προεδρία του κόμματος και με αποχαιρετιστήρια ομιλία του Κώστα Σημίτη. Οι διαδικασίες για την ανάδειξη του νέου προέδρου του κόμματος ολοκληρώνονται με ανοιχτή ψηφοφορία σε Ελλάδα και εξωτερικό, στην οποία ανταποκρίνονται πάνω από ένα εκατομμύριο πολίτες.
2015: Χάνονται τα ίχνη του 20χρονου Ρεθυμνιώτη σπουδαστή Βαγγέλη Γιακουμάκη από την εστία της Γαλακτοκομικής Σχολής Ιωαννίνων, όπου φοιτά για δεύτερη χρονιά, και η εξαφάνισή του εξελίσσεται σε υπόθεση πανελληνίου ενδιαφέροντος. Περίπου έναν μήνα αργότερα εντοπίζεται νεκρός σε προχωρημένη σήψη σε αγροτική περιοχή κοντά στη λίμνη Παμβώτιδα, στην ευρύτερη ζώνη μεταξύ Ανατολής και Κατσικά, σε απόσταση περίπου 800 μέτρων από τη σχολή, με μαχαίρι να βρίσκεται κοντά στο σώμα και με τραύμα στο χέρι, ενώ η ιατροδικαστική διερεύνηση στρέφεται από την πρώτη στιγμή στο τι ακριβώς προηγήθηκε. Η υπόθεση θα συνδεθεί δημόσια με καταγγελίες για εκφοβισμό στη σχολή και θα μείνει ως σημείο αναφοράς στη συζήτηση για τη βία και τον εκφοβισμό σε δομές εκπαίδευσης.
2020: Η Κριστίνα Κοχ επιστρέφει στη Γη από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, έχοντας παραμείνει επί 328 συνεχόμενες ημέρες στο Διάστημα, η μεγαλύτερη παραμονή για οποιαδήποτε γυναίκα στα χρονικά.
Γεννήσεις
1945 – Μπομπ Μάρλεϊ (Bob Marley, 6 Φεβρουαρίου 1945 – 11 Μαΐου 1981), Τζαμαϊκανός μουσικός και τραγουδοποιός, η πιο εμβληματική μορφή της ρέγκε και παγκόσμιο σύμβολο της κουλτούρας της Τζαμάικα. Ως ηγέτης των The Wailers διέδωσε διεθνώς τον ήχο της ρέγκε, συνδέοντάς τον με κοινωνικά μηνύματα, πνευματικότητα και ενότητα, επηρεάζοντας γενιές καλλιτεχνών. Η εικόνα και το έργο του ξεπέρασαν τη μουσική, αποκτώντας πολιτισμική δύναμη που παραμένει ζωντανή μέχρι σήμερα.
Θάνατοι
1918 – Γκούσταφ Κλιμτ (Gustav Klimt, 14 Ιουλίου 1862 – 6 Φεβρουαρίου 1918), Αυστριακός ζωγράφος, κορυφαία μορφή της Βιεννέζικης Απόσχισης και της αρ νουβό. Έγινε παγκόσμιο σύμβολο του μοντερνισμού με τη «χρυσή περίοδο» του και έργα όπως «Το φιλί», όπου η διακόσμηση και ο ερωτισμός γίνονται ένα. Διάσημος και για τα πορτρέτα του, αποτύπωσε τη λάμψη και την αγωνία της εποχής, αφήνοντας τεράστια επιρροή στην ευρωπαϊκή τέχνη.
1981 – Φρειδερίκη (18 Απριλίου 1917 – 6 Φεβρουαρίου 1981), Γερμανίδα πριγκίπισσα που έγινε βασίλισσα της Ελλάδας ως σύζυγος του Παύλου Α΄. Υπήρξε μια από τις πιο αμφιλεγόμενες μορφές του ελληνικού θρόνου, με έντονη δημόσια παρουσία και επιρροή στα πολιτικά παρασκήνια της μετεμφυλιακής περιόδου. Συνδέθηκε με τις «παιδουπόλεις» και τη φιλανθρωπική δράση, αλλά και με κατηγορίες για παρεμβάσεις στην πολιτική ζωή. Μητέρα του Κωνσταντίνου Β΄ και της Σοφίας.
2022 – Μαριανίνα Κριεζή (8 Σεπτεμβρίου 1947 – 6 Φεβρουαρίου 2022), Ελληνίδα στιχουργός, ραδιοφωνική παραγωγός, συγγραφέας και μεταφράστρια, που σημάδεψε μια ολόκληρη γενιά μέσα από τη θρυλική «Λιλιπούπολη» στο Τρίτο Πρόγραμμα, επί διεύθυνσης Μάνου Χατζιδάκι. Έγραψε στίχους που έγιναν κλασικοί, συνεργάστηκε με σημαντικούς δημιουργούς και ξεχώρισε για την ευφυή, παιγνιώδη γλώσσα και την καθαρή αφήγηση που «έστηνε» κόσμους με λίγες λέξεις.
Εορτολόγιο
Φώτιος, Φωτία
Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι
Παγκόσμια Ημέρα κατά της Κλειτοριδεκτομής
