Σε νέα φάση περνά η κρίση στο CHP, μετά την τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν ο Οζγκιούρ Οζέλ και ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, λίγες ώρες μετά τη δικαστική απόφαση για «mutlak butlan», η οποία ακυρώνει το συνέδριο του 2023 και ανοίγει τον δρόμο για την επιστροφή της προηγούμενης ηγεσίας.
Η επικοινωνία των δύο ανδρών πραγματοποιήθηκε μέσα σε κλίμα έντονης εσωκομματικής πίεσης, με χιλιάδες υποστηρικτές του Οζέλ να συγκεντρώνονται έξω από τα κεντρικά γραφεία του CHP στην Άγκυρα, ζητώντας να μην εφαρμοστεί η δικαστική απόφαση ως αλλαγή ηγεσίας, αλλά να οδηγηθεί άμεσα το κόμμα σε νέα εσωκομματική κάλπη.
Τι είπαν Οζέλ και Κιλιτσντάρογλου στο τηλέφωνο
Σύμφωνα με την ενημέρωση που έκανε ο σύμβουλος Τύπου του Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, Ατακάν Σονμέζ, ο πρώην πρόεδρος του CHP είπε στον Οζέλ ότι έχει πρόθεση να οδηγήσει το κόμμα σε συνέδριο «την πιο κατάλληλη στιγμή».
Ο Οζέλ φέρεται να απάντησε ότι και η δική του πλευρά ζητά το ίδιο, εκφράζοντας ικανοποίηση για τη θέση αυτή. Ωστόσο, η κρίσιμη διαφορά βρίσκεται στον χρόνο: για την πλευρά Οζέλ, το «πιο κατάλληλη στιγμή» σημαίνει το συντομότερο δυνατόν.
Πηγές κοντά στην ηγεσία Οζέλ ανέφεραν ότι ο ίδιος μετέφερε στον Κιλιτσντάρογλου την ένταση που επικρατεί στη βάση του κόμματος, τη μεγάλη οργή των μελών και την ανάγκη να ληφθεί άμεσα απόφαση για έκτακτο συνέδριο. Η πλευρά Οζέλ θεωρεί ότι κάθε καθυστέρηση μπορεί να βαθύνει την κρίση και να μετατρέψει τη δικαστική απόφαση σε μηχανισμό παράλυσης του CHP.
Οζέλ από τα γραφεία του CHP: «Θέλουμε κάλπη, θέλουμε συνέδριο»
Λίγο αργότερα, ο Οζγκιούρ Οζέλ μίλησε σε συγκεντρωμένους υποστηρικτές έξω από τα κεντρικά γραφεία του κόμματος, ανεβάζοντας τους τόνους απέναντι στην κυβέρνηση Ερντογάν και στη δικαστική απόφαση.
«Το έγκλημά μας είναι ότι αρνηθήκαμε να γίνουμε ελεγχόμενη αντιπολίτευση», είπε, υποστηρίζοντας ότι η επίθεση στο CHP δεν αφορά μόνο το κόμμα, αλλά συνολικά το δικαίωμα των πολιτών να εκλέγουν και να εκλέγονται.
Ο Οζέλ ήταν ιδιαίτερα αιχμηρός και για το ενδεχόμενο διορισμένης διοίκησης, λέγοντας ότι «το CHP είναι το κόμμα του λαού» και ότι «διορισμένοι κηδεμόνες» δεν μπορούν να το κυβερνήσουν. Παράλληλα, χρησιμοποίησε τη φράση ότι το κόμμα δεν θα το διοικήσουν «οι βραχίονες ακυρότητας του AKP», μετατρέποντας τη νομική λέξη «butlan» σε πολιτικό σύνθημα κατά του κυβερνώντος κόμματος.
Το μήνυμά του προς τον Κιλιτσντάρογλου ήταν σαφές: «Βλέπετε τον δρόμο; Ακούτε τον λαό;». Ο Οζέλ είπε ότι δεν υπάρχει περιθώριο για συμβιβασμό στο αίτημα για άμεση κάλπη, τονίζοντας ότι πρέπει να στηθεί τόσο η εσωκομματική κάλπη του CHP όσο και η εθνική κάλπη που, κατά τον ίδιο, θα οδηγήσει σε αλλαγή εξουσίας στην Τουρκία.
Το YSK απέρριψε την προσφυγή του CHP
Στο νομικό σκέλος, οι εξελίξεις ήταν επίσης καταιγιστικές. Το Ανώτατο Εκλογικό Συμβούλιο YSK, απέρριψε την προσφυγή του CHP κατά της απόφασης «mutlak butlan». Η προσφυγή ζητούσε να αναγνωριστεί ότι οι εκλεγμένες διοικήσεις και τα όργανα του κόμματος εξακολουθούν να έχουν ισχύ και ότι η δικαστική απόφαση είναι πρακτικά και νομικά μη εφαρμόσιμη.
Το YSK συνεδρίασε στις 17:30 και, έπειτα από περίπου δύο ώρες, αποφάσισε την απόρριψη της αίτησης. Ο πρόεδρος του YSK, Σερντάρ Μούτα, δήλωσε ότι η αιτιολογία της απόφασης θα ανακοινωθεί αργότερα.
Η απόφαση αυτή εντείνει ακόμη περισσότερο την πίεση στην πλευρά Οζέλ, καθώς κλείνει προσωρινά έναν από τους δρόμους άμεσης ανατροπής της δικαστικής απόφασης. Παράλληλα, όμως, μεταφέρει το βάρος στο Yargıtay, το Ανώτατο Δικαστήριο, όπου συνεχίζεται η μάχη για την αναίρεση.
Νομική μάχη και στο Yargıtay
Στο μεταξύ, νέα ένταση προκάλεσε η πληροφορία ότι η πλευρά Κιλιτσντάρογλου απέσυρε την προσφυγή που είχε κατατεθεί στο Yargıtay κατά της απόφασης. Αμέσως μετά, οι δικηγόροι του Οζγκιούρ Οζέλ υπέβαλαν νέα προσφυγή, η οποία έγινε δεκτή προς εξέταση από το Ανώτατο Δικαστήριο.
Στη νέα αίτηση τονίζεται ότι η απόφαση παραβιάζει το δικαίωμα του CHP στην πολιτική δράση και αντιβαίνει στο Σύνταγμα, με την πλευρά Οζέλ να επιδιώκει ανατροπή της απόφασης σε ανώτερο δικαστικό επίπεδο.
Η κίνηση αυτή δείχνει ότι η σύγκρουση δεν είναι μόνο πολιτική ή οργανωτική. Είναι πλέον και νομική μάχη για το ποιος έχει δικαίωμα να εκπροσωπεί το κόμμα, ποιος μπορεί να καταθέτει ένδικα μέσα και ποια διοίκηση αναγνωρίζεται στην πράξη από τους θεσμούς.
Ο Κιλιτσντάρογλου άλλαξε τα social media του
Μέσα σε αυτό το σκηνικό, ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου προχώρησε και σε μια κίνηση υψηλού συμβολισμού: άλλαξε τη βιογραφία του στα social media και επανέφερε τον τίτλο «CHP Genel Başkanı», δηλαδή «Πρόεδρος του CHP».
Η κίνηση αυτή ερμηνεύθηκε ως μήνυμα ότι αποδέχεται την εφαρμογή της δικαστικής απόφασης και θεωρεί πως έχει επανέλθει, έστω προσωρινά, στην ηγεσία. Για την πλευρά Οζέλ, όμως, η νομιμοποίηση δεν μπορεί να προκύψει από δικαστική απόφαση αλλά μόνο από την κομματική βάση και τους συνέδρους.
Στήριξη στον Οζέλ από την αντιπολίτευση
Η κρίση στο CHP προκάλεσε άμεση κινητοποίηση και άλλων κομμάτων της αντιπολίτευσης. Ο πρόεδρος του İYİ Parti, Μουσαβάτ Ντερβίσογλου, επισκέφθηκε τα κεντρικά γραφεία του CHP και συναντήθηκε με τον Οζέλ, χαρακτηρίζοντας τη δικαστική παρέμβαση πλήγμα όχι μόνο κατά του CHP, αλλά κατά της ίδιας της δημοκρατίας και όλων των πολιτικών κομμάτων.
Ο Ντερβίσογλου ήταν ιδιαίτερα σκληρός απέναντι στο ενδεχόμενο να αναγνωρίσει τον Κιλιτσντάρογλου ως συνομιλητή. Όταν ρωτήθηκε αν θα συναντηθεί μαζί του, απάντησε ότι δεν αναγνωρίζει ως πολιτικό συνομιλητή κανέναν που δεν αντλεί τη δύναμή του από τον λαό και ότι δεν συναντά «διορισμένους».
Η δήλωση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, διότι δείχνει ότι μεγάλο μέρος της αντιπολίτευσης επιλέγει να σταθεί στο πλευρό του Οζέλ και όχι του Κιλιτσντάρογλου, αντιμετωπίζοντας τη δικαστική απόφαση ως απόπειρα «κηδεμονίας» πάνω στο μεγαλύτερο κόμμα της τουρκικής αντιπολίτευσης.
Συγκεντρώσεις και αντιδράσεις σε Άγκυρα και Σμύρνη
Η ένταση δεν περιορίστηκε στην Άγκυρα. Στη Σμύρνη, μέλη του CHP, συνδικάτα, οργανώσεις και πολίτες συγκεντρώθηκαν έξω από τα γραφεία της τοπικής οργάνωσης, διαμαρτυρόμενοι για την απόφαση. Στην κινητοποίηση συμμετείχε και ο δήμαρχος Σμύρνης Τζεμίλ Τουγκάι, ο οποίος επιτέθηκε με σκληρή γλώσσα στην πλευρά Κιλιτσντάρογλου.
Οι εικόνες από τα γραφεία του CHP σε Άγκυρα και Σμύρνη δείχνουν ότι το κόμμα μπαίνει σε περίοδο κινητοποίησης της βάσης του. Το βασικό σύνθημα της πλευράς Οζέλ είναι ότι η απόφαση δεν αφορά μόνο τη διαδοχή στην ηγεσία, αλλά το αν τα κόμματα στην Τουρκία θα διοικούνται από τα μέλη τους ή από δικαστικές αποφάσεις.
Το κρίσιμο ερώτημα: Συνέδριο τώρα ή διοικητική σύγκρουση;
Μετά την τηλεφωνική επικοινωνία Οζέλ – Κιλιτσντάρογλου, το κεντρικό ερώτημα είναι αν το CHP θα οδηγηθεί γρήγορα σε έκτακτο συνέδριο ή αν θα υπάρξει παρατεταμένη σύγκρουση δύο κέντρων εξουσίας.
Η πλευρά Οζέλ πιέζει για άμεσο συνέδριο, ώστε να επαναβεβαιωθεί η κομματική νομιμοποίηση μέσω κάλπης. Η πλευρά Κιλιτσντάρογλου μιλά για συνέδριο «την κατάλληλη στιγμή», αφήνοντας ανοιχτό το χρονοδιάγραμμα. Αυτή η διαφορά χρόνου είναι πλέον η καρδιά της κρίσης.
Αν υπάρξει γρήγορη προσφυγή στην εσωκομματική κάλπη, η κρίση μπορεί να εκτονωθεί θεσμικά. Αν όμως η απόφαση μετατραπεί σε παρατεταμένη διοικητική διαμάχη, το CHP κινδυνεύει να μπει σε εσωστρέφεια ακριβώς τη στιγμή που επιχειρεί να εμφανιστεί ως η κύρια εναλλακτική απέναντι στον Ερντογάν.
Το πολιτικό συμπέρασμα
Οι εξελίξεις των τελευταίων ωρών δείχνουν ότι η κρίση στο CHP δεν είναι απλώς νομική. Είναι μάχη πολιτικής νομιμοποίησης.
Ο Οζγκιούρ Οζέλ επιχειρεί να εμφανιστεί ως ο εκλεγμένος ηγέτης που υπερασπίζεται τη βούληση της βάσης και τη νίκη του CHP στις δημοτικές εκλογές. Ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, από την άλλη, εμφανίζεται ως ο ηγέτης που επιστρέφει μέσω δικαστικής απόφασης και δηλώνει πρόθυμος να οδηγήσει το κόμμα σε συνέδριο, αλλά χωρίς να δεσμεύεται ακόμη για άμεσο χρονοδιάγραμμα.
Το τηλεφώνημα των δύο ανδρών δεν έλυσε την κρίση. Απλώς αποκάλυψε το νέο πεδίο της σύγκρουσης: ποιος θα αποφασίσει πότε θα μιλήσει η βάση του CHP.
Και αυτό, στην Τουρκία του Ερντογάν, δεν είναι μόνο εσωκομματικό ζήτημα. Είναι ζήτημα δημοκρατίας, αντιπολίτευσης και εξουσίας.
