Έντονη αντίδραση από την Άγκυρα προκάλεσαν οι τοποθετήσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη σχετικά με το ζήτημα της επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο, την οποία χαρακτήρισε «αδιαπραγμάτευτο» δικαίωμα της Ελλάδας. Οι δηλώσεις αυτές έρχονται σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο επίσκεψης του Έλληνα πρωθυπουργού στην Τουρκία μέσα στις επόμενες εβδομάδες, γεγονός που προσδίδει επιπλέον βαρύτητα στις εξελίξεις.
Με ανακοίνωσή του, το υπουργείο Εθνικής Άμυνας της Τουρκίας ξεκαθάρισε ότι η τουρκική θέση στο θέμα των 12 ναυτικών μιλίων στο Αιγαίο είναι πάγια και αμετάβλητη, επισημαίνοντας ότι «η προσέγγιση αυτή είναι αντίθετη προς το διεθνές δίκαιο και δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή».
Στο κείμενο της ανακοίνωσης, που φέρει τον τίτλο «Οι τελευταίες δηλώσεις του Μητσοτάκη», το τουρκικό υπουργείο αναφέρει χαρακτηριστικά: «Η στάση της χώρας μας είναι ξεκάθαρη απέναντι στις δηλώσεις Ελλήνων πολιτικών για την επέκταση των χωρικών υδάτων στο Αιγαίο στα 12 μίλια. Ως Τουρκία, υποστηρίζουμε ότι μια δίκαιη, ισόρροπη και σύμφωνη με τις αρχές του διεθνούς δικαίου κατανομή των θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο μπορεί να επιτευχθεί μόνο στο πλαίσιο αμοιβαίου διαλόγου και καλής θέλησης. Οι μονομερείς ενέργειες, ισχυρισμοί και δηλώσεις της Ελλάδας που αγνοούν τις υφιστάμενες διαφορές και παραβιάζουν τα δικαιώματα της τουρκικής πλευράς είναι αντίθετες στο διεθνές δίκαιο και απαράδεκτες».
Παράλληλα, το τουρκικό υπουργείο Άμυνας τονίζει ότι τέτοιες τοποθετήσεις «δεν παράγουν καμία έννομη συνέπεια για τη χώρα μας», ενώ υπογραμμίζει πως οι Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις «συνεχίζουν με αποφασιστικότητα και επιμονή την αποστολή τους για την προστασία κάθε δικαιώματος και συμφέροντος της Τουρκίας στις θαλάσσιες ζώνες της χώρας, στο πλαίσιο του δόγματος της “Γαλάζιας Πατρίδας“».
Η τοποθέτηση Μητσοτάκη
Στη συνέντευξή του στον Αλέξη Παπαχελά ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε δηλώσει: «καταρχάς, η Ελλάδα επί αυτής της κυβέρνησης έχει ήδη επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στο Ιόνιο. Μεγάλωσε η Ελλάδα τα τελευταία έξι χρόνια και το δικαίωμα επέκτασης ως τα 12 μίλια, όπως κατοχυρώνεται από το Διεθνές Δίκαιο, είναι αναφαίρετο δικαίωμα της Ελλάδας, το οποίο θα ασκηθεί όταν κρίνουμε ότι είναι οι πιο κατάλληλες συνθήκες.
Βέβαια, οφείλω να επισημάνω ότι εδώ και δεκαετίες η Ελλάδα δεν είχε ασκήσει καθόλου αυτό το δικαίωμα. Για πρώτη φορά το κάναμε εμείς στο Ιόνιο. Δεν θέλω να μιλήσω περισσότερο δημόσια για το ζήτημα αυτό, παρά μόνο να επαναλάβω ότι είναι ένα μονομερές δικαίωμα της πατρίδας μας, το οποίο σίγουρα δεν απαιτεί την έγκριση κανενός άλλου προκειμένου να ασκηθεί.
Από την άλλη, πρέπει να έχουμε μια αίσθηση ότι όταν μιλάμε για το Αιγαίο και την ελεύθερη ναυσιπλοΐα δεν είναι ζήτημα που αφορά προφανώς μόνο την Ελλάδα και την Τουρκία. Αλλά δεν θέλω να μιλήσω περισσότερο για το ζήτημα αυτό».
Σε ερώτηση του Αλέξη Παπαχελά αν υπάρχει λύση για την Τουρκία, η οποία είναι εθνικά αποδεκτή, να το πω έτσι, και πολιτικά διαχειρίσιμη ταυτόχρονα, ο πρωθυπουργός απάντησε: «Ναι, υπάρχει λύση, η οποία μπορεί να συμφωνηθεί με την Τουρκία. Καταρχάς, μπορεί η λύση από μόνη της να είναι η παραπομπή της διαφοράς μας σε ένα διεθνές δικαιοδοτικό όργανο. Αλλά, προφανώς, καταλαβαίνετε ότι όσο υπάρχει στο τραπέζι η “θεωρία των γκρίζων ζωνών”, όσο, δηλαδή, έστω και εμμέσως αμφισβητείται κυριαρχία, όχι κυριαρχικά δικαιώματα ελληνικών νησιών στο Αιγαίο και όσο επικρέμεται, από πάνω μας, μια απειλή πολέμου, είναι πολύ δύσκολο να φτάσουμε σε αυτό το σημείο.
Εγώ θα κρατήσω ότι η δήλωση του κ. Φιντάν ήταν ένα δειλό βήμα, θα έλεγα, στη σωστή κατεύθυνση. Αλλά περισσότερα θα μπορώ να σας πω μετά τη συνάντηση που θα έχω με τον κ. Ερντογάν».
