Σαν σήμερα, πριν από 70 χρόνια, στις 19 Φεβρουαρίου 1956, οι Ελληνίδες προσέρχονται για πρώτη φορά μαζικά στις κάλπες για να ασκήσουν το δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι σε βουλευτικές εκλογές. Είναι μια ημερομηνία-τομή για τη δημοκρατία στην Ελλάδα, γιατί από εκείνη την Κυριακή η πολιτική συμμετοχή παύει να είναι υπόθεση «μισής κοινωνίας».
Η ψήφος των γυναικών δεν ήρθε χωρίς αγώνες. Πίσω από τη θεσμική κατάκτηση υπήρχε ήδη ένα οργανωμένο υπόστρωμα διεκδίκησης, από την Καλλιρρόη Παρρέν και τον γυναικείο Τύπο έως την Άβρα Θεοδωροπούλου και τον «Σύνδεσμο για τα Δικαιώματα της Γυναίκας», που από το 1920 έβαζε σταθερά στο τραπέζι το αίτημα της πολιτικής ισότητας.
Η κοινωνία είχε δει από νωρίς μικρά, δύσκολα ανοίγματα. Οι Ελληνίδες ψηφίζουν στις δημοτικές εκλογές του 1934, όμως το δικαίωμα είναι περιορισμένο και η συμμετοχή μικρή, αφού αφορά μόνο γυναίκες με συγκεκριμένες προϋποθέσεις, όπως ηλικία και εγγραμματοσύνη. Ένα ακόμη βήμα έρχεται μέσα στην Κατοχή, στις 25 Απριλίου 1944, όταν γυναίκες συμμετέχουν σε εκλογές στις περιοχές της λεγόμενης Ελεύθερης Ελλάδας, στο πλαίσιο της Εθνικής Αντίστασης, για την ανάδειξη των αντιπροσώπων του Εθνικού Συμβουλίου.
Η πλήρης, καθολική κατοχύρωση για τις βουλευτικές εκλογές έρχεται το 1952, με τον Νόμο 2159, που ψηφίζεται στις 7 Ιουνίου και προβλέπει την υποχρεωτική εγγραφή των Ελληνίδων άνω των 21 ετών στους εκλογικούς καταλόγους και την ψήφο «με τους ίδιους όρους» όπως των ανδρών. Παρ’ όλα αυτά, το δικαίωμα δεν ενεργοποιείται στις εκλογές του ίδιου έτους, με την επίσημη αιτιολόγηση ότι δεν προλαβαίνει να ολοκληρωθεί η εγγραφή στους καταλόγους. Έτσι, η πρακτική εφαρμογή μετατίθεται για την 1η Ιανουαρίου 1953.
1959: Στο Λονδίνο υπογράφεται η συμφωνία ανάμεσα σε Ηνωμένο Βασίλειο, Ελλάδα και Τουρκία για το πλαίσιο λύσης του Κυπριακού, που οδηγεί στη δημιουργία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Το νέο κράτος προβλέπεται να έχει Ελληνοκύπριο πρόεδρο και Τουρκοκύπριο αντιπρόεδρο, με ένα σύνθετο σύστημα εγγυήσεων. Η ανεξαρτησία θα ανακηρυχθεί αργότερα, όμως οι ρυθμίσεις αυτές θα καθορίσουν για δεκαετίες την πολιτική πραγματικότητα στο νησί.
1962: Πεθαίνει ο Γεώργιος Παπανικολάου, ο Έλληνας γιατρός που συνέδεσε το όνομά του με το τεστ Παπ και την έγκαιρη ανίχνευση αλλοιώσεων στον τράχηλο της μήτρας. Η μέθοδός του θα συμβάλει καθοριστικά στη μείωση της θνησιμότητας από καρκίνο του τραχήλου, επειδή μετατοπίζει τη μάχη στην πρόληψη. Το έργο του θεωρείται από τις πιο σημαντικές «σιωπηλές» επαναστάσεις της σύγχρονης Ιατρικής.
1978: Στο αεροδρόμιο της Λάρνακας ξεσπά ένοπλη σύγκρουση όταν Αιγύπτιοι κομάντος επεμβαίνουν χωρίς άδεια των κυπριακών αρχών, για να χειριστούν κρίση με ομήρους σε αεροσκάφος. Η Εθνική Φρουρά και η Αστυνομία της Κύπρου απαντούν, με αποτέλεσμα δεκάδες νεκρούς, ανάμεσά τους 15 Αιγύπτιοι στρατιώτες, και την καταστροφή του αεροσκάφους C-130 που τους μετέφερε. Το επεισόδιο προκαλεί σοβαρή διπλωματική κρίση ανάμεσα σε Κύπρο και Αίγυπτο.
1991: Χιόνι πέφτει στην έρημο Σαχάρα, για πρώτη φορά μετά από 30 χρόνια.
Γεννήσεις
1473 – Μικολάι Κόπερνικ (Νικόλαος Κοπέρνικος) (19 Φεβρουαρίου 1473 – 24 Μαΐου 1543), Πολωνός, αστρονόμος και μαθηματικός, θεμελιωτής του ηλιοκεντρικού μοντέλου που μετατόπισε τη Γη από το «κέντρο» του σύμπαντος και άνοιξε δρόμο για τη σύγχρονη αστρονομία. Στο έργο του «De revolutionibus orbium coelestium» (εκδίδεται το 1543) υποστηρίζει ότι οι πλανήτες κινούνται γύρω από τον Ήλιο, αμφισβητώντας το γεωκεντρικό σύστημα. Η πρότασή του γίνεται αφετηρία της Επιστημονικής Επανάστασης και επηρεάζει καθοριστικά τον Γαλιλαίο και τον Κέπλερ.
1967 – Μπενίσιο ντελ Τόρο (19 Φεβρουαρίου 1967 – –), Πορτορικανός, ηθοποιός και παραγωγός, από τις πιο αναγνωρίσιμες «βαριές» παρουσίες του σύγχρονου σινεμά. Κερδίζει Όσκαρ Β’ ανδρικού ρόλου για το «Traffic» και ξεχωρίζει νωρίτερα με το «The Usual Suspects», που τον καθιερώνει ως ηθοποιό-χαρακτήρα με ιδιαίτερη ένταση. Αργότερα εντυπωσιάζει στο «Sicario», σε ρόλους που κουβαλούν σκοτεινή ψυχολογία και ηθικές γκρίζες ζώνες.
2004 – Μίλι Μπόμπι Μπράουν (19 Φεβρουαρίου 2004 – –), Βρετανίδα, ηθοποιός, που έγινε παγκοσμίως γνωστή ως Eleven στη σειρά «Stranger Things», ρόλος που της έφερε σημαντικές υποψηφιότητες και την καθιέρωσε ως πρωταγωνίστρια της γενιάς της. Στη συνέχεια πέρασε και στον κινηματογράφο, με συμμετοχές όπως το «Godzilla: King of the Monsters», ενώ στο Netflix πρωταγωνιστεί και παράγει την «Enola Holmes». Το 2018 ορίστηκε Πρέσβειρα Καλής Θέλησης της UNICEF σε ηλικία 14 ετών.
Θάνατοι
1962 – Γεώργιος Παπανικολάου (13 Μαΐου 1883 – 19 Φεβρουαρίου 1962), Έλληνας, ιατρός και ερευνητής, πρωτοπόρος της κυτταροπαθολογίας. Δημιούργησε το τεστ Παπ, μια απλή κυτταρολογική εξέταση που έκανε εφικτή την έγκαιρη ανίχνευση προκαρκινικών αλλοιώσεων και άλλαξε την προληπτική ιατρική για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, συμβάλλοντας καθοριστικά στη μείωση της θνησιμότητας διεθνώς. Εργάστηκε επί δεκαετίες στις ΗΠΑ, κυρίως στο Cornell Medical College.
2016 – Ουμπέρτο Έκο (5 Ιανουαρίου 1932 – 19 Φεβρουαρίου 2016), Ιταλός, συγγραφέας, σημειολόγος και πανεπιστημιακός, από τους πιο επιδραστικούς Ευρωπαίους διανοούμενους του 20ού αιώνα. Με το μυθιστόρημα «Το όνομα του Ρόδου» συνδύασε αστυνομική πλοκή, μεσαιωνική ιστορία και φιλοσοφικά ερωτήματα, κερδίζοντας παγκόσμιο κοινό. Ως καθηγητής στη Μπολόνια και θεωρητικός της σημειωτικής, έγραψε έργα-αναφοράς για τη γλώσσα, τα σύμβολα και τα ΜΜΕ, διατηρώντας έντονη δημόσια παρουσία.
Εορτολόγιο
Φιλοθέη, Φιλόθεος
