Στη Βουλή κατατέθηκε το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, το οποίο φέρνει σημαντικές αλλαγές στον χώρο της επαγγελματικής ασφάλισης και της συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης. Το σχέδιο νόμου, με τίτλο «Ενίσχυση της επαγγελματικής ασφάλισης: περισσότερες δυνατότητες για εργαζόμενους και επιχειρήσεις, διεύρυνση των επιλογών συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης», επιδιώκει να κάνει τον δεύτερο πυλώνα του ασφαλιστικού συστήματος περισσότερο προσβάσιμο, ευέλικτο και ελκυστικό.
Η επαγγελματική ασφάλιση λειτουργεί συμπληρωματικά προς την υποχρεωτική δημόσια κοινωνική ασφάλιση, δίνοντας τη δυνατότητα στους εργαζομένους να ενισχύσουν το μελλοντικό συνταξιοδοτικό τους εισόδημα. Παράλληλα, παρέχει στις επιχειρήσεις τη δυνατότητα να προσφέρουν πρόσθετες παροχές στο προσωπικό τους.
Σύμφωνα με το υπουργείο Εργασίας, το νέο πλαίσιο αποσκοπεί στον εκσυγχρονισμό της αγοράς, στην ενίσχυση της εποπτείας και στην καλύτερη προστασία των ασφαλισμένων. Η εποπτεία των φορέων επαγγελματικής ασφάλισης θα ασκείται με ενιαίο τρόπο από την Τράπεζα της Ελλάδος, ενώ αντίστοιχες υποχρεώσεις και κίνητρα θα ισχύουν τόσο για τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης όσο και για τις ασφαλιστικές εταιρείες.
Όπως δηλώνει η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως: «Η ενίσχυση της επαγγελματικής ασφάλισης αποτελεί μία σημαντική μεταρρύθμιση που διευρύνει τις επιλογές εργαζομένων και επιχειρήσεων. Με το νομοσχέδιο που καταθέσαμε στη Βουλή δημιουργούμε ένα πιο σύγχρονο, πιο λειτουργικό και πιο αξιόπιστο πλαίσιο συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής προστασίας. Δίνουμε στους εργαζόμενους περισσότερες δυνατότητες να ενισχύσουν τη συνταξιοδοτική τους προοπτική, ενώ ταυτόχρονα παρέχουμε στις επιχειρήσεις ένα ισχυρότερο εργαλείο προσέλκυσης και διατήρησης ανθρώπινου δυναμικού. Πρόκειται για μία μεταρρύθμιση με οφέλη για τους ασφαλισμένους, τις επιχειρήσεις και συνολικά για την ελληνική οικονομία.».
Πρόσβαση και για μικρές επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες
Μία από τις βασικότερες παρεμβάσεις είναι η δημιουργία Ανοιχτών Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης και Ανοιχτών Ομαδικών Ασφαλιστικών Προϊόντων Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης. Μέσω των νέων αυτών σχημάτων επιχειρείται να ανοίξει η αγορά της επαγγελματικής ασφάλισης σε μικρότερες επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες, οι οποίοι μέχρι σήμερα αντιμετώπιζαν σημαντικά εμπόδια για να συμμετάσχουν σε προγράμματα του δεύτερου ασφαλιστικού πυλώνα.
Η συγκεκριμένη αλλαγή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για την ελληνική οικονομία, καθώς μεγάλο μέρος της επιχειρηματικής δραστηριότητας βασίζεται σε μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις με περιορισμένο αριθμό εργαζομένων.
Υψηλότερα όρια εισφορών και νέα φορολογική κλίμακα
Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης διεύρυνση των φορολογικών κινήτρων για όσους συμμετέχουν σε επαγγελματικά συνταξιοδοτικά προγράμματα.
Οι εισφορές θα εξακολουθήσουν να εκπίπτουν στο σύνολό τους, ενώ αυξάνεται το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο. Για τους ελεύθερους επαγγελματίες το πλαφόν διαμορφώνεται στα 35.000 ευρώ τον χρόνο, ενώ για τους μισθωτούς μπορεί να φθάνει έως το 35% του ετήσιου εισοδήματός τους.
Αλλάζει, παράλληλα, ο τρόπος φορολόγησης των παροχών. Η επιβάρυνση δεν θα εξαρτάται πλέον από τη διάρκεια συμμετοχής στο πρόγραμμα, αλλά από την ηλικία κατά την οποία ο ασφαλισμένος θα επιλέξει να αποχωρήσει.
Για έξοδο από την ηλικία των 62 έως και των 67 ετών, ο φορολογικός συντελεστής ορίζεται στο 10% για την εφάπαξ καταβολή και στο 5% για τη λήψη σύνταξης. Μετά το 67ο έτος, οι συντελεστές περιορίζονται στο 5% για το εφάπαξ και στο 2,5% για τη σύνταξη.
Παράλληλα, καταργείται η φορολογική επιβάρυνση που αντιμετώπιζαν όσοι εργαζόμενοι επέλεγαν να ενταχθούν σε πρόγραμμα επαγγελματικής ασφάλισης σε μεγαλύτερη ηλικία.
Μεταφορά δικαιωμάτων όταν ο εργαζόμενος αλλάζει δουλειά
Κεντρικό σημείο της μεταρρύθμισης αποτελεί και η καθιέρωση πλήρους φορητότητας των ασφαλιστικών δικαιωμάτων. Στόχος είναι ένας εργαζόμενος να μη χάνει ούτε να βλέπει να περιορίζονται τα δικαιώματα που έχει ήδη κατοχυρώσει, σε περίπτωση που αλλάξει εργοδότη ή επαγγελματική κατάσταση.
Το νέο σύστημα προβλέπει τόσο ομαδική όσο και ατομική φορητότητα. Θα επιτρέπεται, δηλαδή, η μεταφορά ολόκληρων συνταξιοδοτικών προγραμμάτων μεταξύ Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης και ομαδικών ασφαλιστικών προϊόντων. Την ίδια στιγμή, κάθε εργαζόμενος που μετακινείται σε άλλη επιχείρηση θα μπορεί να μεταφέρει ευκολότερα τα συσσωρευμένα δικαιώματά του σε νέο φορέα επαγγελματικής ασφάλισης. Η διαδικασία θα συνοδεύεται από αυξημένες δικλίδες ασφαλείας και ελέγχους από την Τράπεζα της Ελλάδος, ώστε η μεγαλύτερη ευελιξία να μη λειτουργήσει εις βάρος των ασφαλισμένων.
Τι κερδίζουν οι εργαζόμενοι
Για τους ασφαλισμένους, το νέο πλαίσιο υπόσχεται ευκολότερη πρόσβαση σε συμπληρωματικές συνταξιοδοτικές παροχές και περισσότερες επιλογές για την ενίσχυση του εισοδήματός τους μετά την αποχώρηση από την εργασία.
Παράλληλα, προβλέπεται μεγαλύτερη διαφάνεια ως προς την πορεία των επενδύσεων, πληρέστερη ενημέρωση και δυνατότητα μεταφοράς των κατοχυρωμένων δικαιωμάτων σε περίπτωση επαγγελματικής μετακίνησης. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στους ελεύθερους επαγγελματίες, οι οποίοι αποκτούν πρόσβαση σε περισσότερα εργαλεία μακροπρόθεσμης αποταμίευσης.
Τα οφέλη για τις επιχειρήσεις
Οι επιχειρήσεις θα μπορούν να χρησιμοποιούν τα επαγγελματικά ασφαλιστικά προγράμματα ως πρόσθετη παροχή προς τους εργαζομένους τους, ακόμη και μέσω συλλογικών συμβάσεων εργασίας.
Το υπουργείο εκτιμά ότι η δυνατότητα αυτή μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο προσέλκυσης και διατήρησης προσωπικού, να ενισχύσει την εικόνα του εργοδότη και να συμβάλει στην εταιρική κοινωνική ευθύνη. Παράλληλα, το νέο πλαίσιο φιλοδοξεί να περιορίσει τα διοικητικά και πρακτικά εμπόδια που απέτρεπαν τις μικρότερες επιχειρήσεις από τη δημιουργία ή τη συμμετοχή σε επαγγελματικά ασφαλιστικά σχήματα.
Η επίδραση στην ελληνική οικονομία
Η ανάπτυξη της επαγγελματικής ασφάλισης αναμένεται, σύμφωνα με το υπουργείο, να συμβάλει στη συγκέντρωση επενδυτικών κεφαλαίων και στην ενίσχυση της ρευστότητας στην ελληνική αγορά. Παράλληλα, μπορεί να περιορίσει τη φυγή κεφαλαίων προς το εξωτερικό, να ενισχύσει τη μακροπρόθεσμη αποταμίευση των νοικοκυριών και να δημιουργήσει νέες ευκαιρίες απασχόλησης στον χρηματοοικονομικό και ασφαλιστικό κλάδο.
Βασική επιδίωξη είναι η επαγγελματική ασφάλιση να αποκτήσει μεγαλύτερο ρόλο ως εργαλείο αποταμίευσης, επένδυσης και ενίσχυσης της επάρκειας των μελλοντικών συντάξεων. Βάσει των στοιχείων του Υπουργείου, στο τελικό κείμενο του νομοσχεδίου ενσωματώθηκε ποσοστό άνω του 90% των προτάσεων που κατέθεσαν οι αρμόδιοι φορείς πριν και κατά τη διάρκεια της δημόσιας διαβούλευσης.
