Διεπιστημονική φροντίδα, στενή ιατρική παρακολούθηση και συχνοί έλεγχοι απαιτούνται για μια κύηση που χαρακτηρίζεται υψηλού κινδύνου. Για τις γυναίκες, μάλιστα, που ζουν σε ακριτικά νησιά ή απομακρυσμένες περιοχές, οι δυσκολίες πρόσβασης σε εξειδικευμένες υπηρεσίες υγείας είναι αυξημένες, ενώ το οικονομικό κόστος συχνά καθίσταται δυσβάστακτο.
Λύση σε αυτό το πρόβλημα ήρθε να δώσει η συνεργασία της Αστικής Μη Κερδοσκοπικής Εταιρείας HOPEgenesis, που στηρίζει τη γονιμότητα σε απομακρυσμένες και ακριτικές περιοχές της χώρας, με την Α’ Μαιευτική – Γυναικολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ του νοσοκομείου «Αλεξάνδρα».
Η HOPEgenesis αναλαμβάνει την πλήρη κάλυψη των εξόδων εγκυμοσύνης, τοκετού, μεταφοράς και διαμονής των εγκύων από τα ακριτικά νησιά στην Αθήνα, την πρόσβαση σε εξειδικευμένες μονάδες εμβρυομητρικής ιατρικής, τον συντονισμό μεταξύ τοπικών ιατρών και πανεπιστημιακών κλινικών, καθώς και τον ασφαλή τοκετό σε νοσοκομείο τριτοβάθμιας φροντίδας.
Μέχρι σήμερα, πολλές γυναίκες με κυήσεις υψηλού κινδύνου από ακριτικά νησιά και ορεινές περιοχές έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα της HOPEgenesis και έχουν παρακολουθηθεί ή γεννήσει με ασφάλεια μέσω της συνεργασίας με το Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα», ένα από τα μεγαλύτερα κέντρα αναφοράς στη χώρα για κυήσεις υψηλού κινδύνου, τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο δρ Στέφανος Χανδακάς, μαιευτήρας-γυναικολόγος, ιδρυτής και πρόεδρος της HOPEgenesis.
«Πρόκειται για πρότυπο συνεργασίας δημόσιου συστήματος υγείας και κοινωνίας των πολιτών, με πραγματικό αποτύπωμα στη ζωή των γυναικών», αναφέρει ο κ. Χανδακάς. Προσθέτει ότι «η άρση των γεωγραφικών ανισοτήτων δεν είναι μόνο κοινωνικό ζητούμενο αλλά και επιστημονική υποχρέωση. Με τη συμμετοχή έμπειρων ιατρικών ομάδων, διασφαλίζεται η εφαρμογή ενιαίων πρωτοκόλλων φροντίδας, ανεξαρτήτως τόπου κατοικίας. Η ουσιαστική αυτή παρέμβαση συμβάλλει στη βελτίωση των μητρικών και νεογνικών δεικτών και αποτελεί παράδειγμα σύγχρονης, τεκμηριωμένης πολιτικής υγείας με πραγματικό κλινικό αποτύπωμα.»
Κύηση υψηλού κινδύνου – Παράγοντες κινδύνου
Μια κύηση χαρακτηρίζεται υψηλού κινδύνου όταν υπάρχουν παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα επιπλοκών για τη μητέρα, το έμβρυο ή και για τους δύο. «Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα προκύψει πρόβλημα, αλλά ότι απαιτείται στενότερη παρακολούθηση και συχνότεροι έλεγχοι, σύμφωνα με διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες», εξηγεί ο κ. Χανδακάς.
Προσθέτει ότι η αξιολόγηση του κινδύνου γίνεται πριν από την εγκυμοσύνη (προγεννητικός έλεγχος), στην αρχή της κύησης, αλλά και δυναμικά κατά τη διάρκειά της, καθώς μπορεί να προκύψουν νέοι παράγοντες.
Βασικοί παράγοντες κινδύνου
Οι παράγοντες κινδύνου διακρίνονται σε μητρικούς, μαιευτικούς και εμβρυϊκούς.
Μητρικοί παράγοντες: Ηλικία μητέρας (<18 ή >35 ετών), χρόνια νοσήματα (υπέρταση, σακχαρώδης διαβήτης, αυτοάνοσα, καρδιοπάθειες, νεφρικά νοσήματα), παχυσαρκία ή σοβαρό λιποβαρές, θρομβοφιλίες, ψυχιατρικά νοσήματα, κάπνισμα, αλκοόλ ή άλλες εξαρτήσεις.
Μαιευτικοί παράγοντες: Προηγούμενες αποβολές ή πρόωροι τοκετοί, προεκλαμψία ή επιπλοκές σε προηγούμενη κύηση, πολύδυμη κύηση, υποβοηθούμενη αναπαραγωγή (IVF), επιπλοκές πλακούντα (προδρομικός πλακούντας, αποκόλληση).
Εμβρυϊκοί παράγοντες: Εμβρυϊκές ανωμαλίες, ενδομήτρια καθυστέρηση ανάπτυξης, διαταραχές αμνιακού υγρού, ασυμβατότητες αίματος.
Συμπτώματα που μπορεί να υποδηλώνουν κύηση υψηλού κινδύνου
«Πολλές κυήσεις υψηλού κινδύνου δεν εμφανίζουν συμπτώματα και γι’ αυτό η πρόληψη και η παρακολούθηση είναι καθοριστικές», τονίζει ο κ. Χανδακάς.
Ωστόσο, συμπτώματα που απαιτούν άμεση ιατρική εκτίμηση περιλαμβάνουν:
-Αιμορραγία ή υγρό από τον κόλπο
-Έντονοι ή επίμονοι πόνοι στην κοιλιά
-Έντονο οίδημα, κεφαλαλγία, διαταραχές όρασης
-Υπέρταση
-Μειωμένες εμβρυϊκές κινήσεις
-Πυρετός ή σημεία λοίμωξης
Σύμφωνα με τον κ. Χανδακά, η σωστή αντιμετώπιση μιας κύησης υψηλού κινδύνου βασίζεται σε εξατομικευμένο πλάνο φροντίδας, συνεργασία εξειδικευμένων ιατρικών ομάδων και έγκαιρη πρόσβαση σε νοσοκομεία αναφοράς, όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο. Η ενημέρωση, η ψυχραιμία και η συμμόρφωση στις ιατρικές οδηγίες παίζουν καθοριστικό ρόλο στην καλή έκβαση.
