Μέσα στα επόμενα 24ωρα αναμένεται να πέσουν οι τελικές υπογραφές για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο που αφορά τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ). Πρόκειται για μια κίνηση, η οποία θεωρείται κομβική τόσο για την περιβαλλοντική όσο και την οικονομική ανάπτυξη της χώρας και μάλιστα σε μια χρονική στιγμή που το θέμα της ενέργειας βρίσκεται ψηλά στη διεθνή επικαιρότητα.
Μετά τη δημόσια διαβούλευση από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που έγιναν από όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς, η χώρα θα αποκτήσει ένα χωροταξικό το οποίο στόχο έχει την εξισορρόπηση της πράσινης μετάβασης αλλά και την εξασφάλιση της κοινωνικής συναίνεσης.
Οι αυστηροί περιορισμοί που περιλαμβάνει το νέο χωροταξικό για τις ΑΠΕ έχουν επίσης στόχο να διαμορφωθεί ένα σταθερό, σαφές και προβλέψιμο επενδυτικό περιβάλλον.
Οι βασικότερες παρεμβάσεις του νέου χωροταξικού επικεντρώνονται σε δύο άξονες:
Αιολικά Πάρκα: Επιβάλλεται οριστικό «στοπ» στην εγκατάσταση ανεμογεννητριών σε υψόμετρα άνω των 1.200 μέτρων για την προστασία της βιοποικιλότητας των ορεινών όγκων.
Επιπλέον, θεσπίζεται οριζόντιος περιορισμός απόστασης (κόφτης) τουλάχιστον 1.200 μέτρων από θεσμοθετημένους οικισμούς, διασφαλίζοντας την ποιότητα ζωής των κατοίκων.
Φωτοβολταϊκά: Απαγορεύεται πλήρως η τοποθέτησή τους σε δάση, δασικές εκτάσεις, καθώς και σε προστατευόμενες περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής αξίας ή γαίες υψηλής γεωργικής παραγωγικότητας. Με τον τρόπο αυτό προστατεύεται η πρωτογενής παραγωγή και η επισιτιστική ασφάλεια της χώρας.
Το νέο πλαίσιο φιλοδοξεί να αποτελέσει το οριστικό εργαλείο για την επίτευξη των εθνικών κλιματικών στόχων, ελαχιστοποιώντας τις δικαστικές προσφυγές και τις κοινωνικές αντιδράσεις που συχνά φρενάρουν τα μεγάλα ενεργειακά έργα.
Νέο μέτωπο με την Τουρκία
Και τα εθνικά θέματα έχουν έρθει και πάλι στο προσκήνιο με την κυβέρνηση να έχει να αντιμετωπίσει όχι μόνο την προκλητικότητα της Άγκυρας, αλλά και τις επικρίσεις της αντιπολίτευσης.
Η νέα ένταση προκλήθηκε μετά την ανακοίνωση της Τουρκίας ότι προχωρεί στη δημιουργία δύο θαλάσσιων πάρκων, στο βορειοανατολικό Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Και παρά τις απαντήσεις της Αθήνας και μάλιστα με ηχηρό τρόπο, η κυβέρνηση του Ταγίπ Ερντογάν δημιουργεί δικό της διεθνές δίκαιο επιμένοντας ότι η «Τουρκία έχει επεκτείνει τις προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές στη Γαλάζια Πατρίδα σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Δύο περιοχές, το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Φετιγιέ Κας και το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Βόρειου Αιγαίου, έχουν χαρακτηριστεί ως θαλάσσια πάρκα».
Η Ελλάδα αυτό που βλέπει είναι ακόμα μια προσπάθεια της Τουρκίας να αποκτήσουν πρακτικό αποτύπωμα θέσεις της που αμφισβητούν ελληνικά δικαιώματα στις θαλάσσιες ζώνες.
Υπενθυμίζεται ότι το ένα τουρκικό πάρκο αποτυπώνεται στο Βόρειο Αιγαίο, σε περιοχή δυτικά της Ίμβρου και της Τενέδου και ανάμεσα στη Σαμοθράκη και τη Λήμνο, ενώ το δεύτερο βρίσκεται στην Ανατολική Μεσόγειο και εκτείνεται από την περιοχή βορειοανατολικά της Ρόδου προς τον Κόλπο της Αττάλειας γύρω από το Καστελλόριζο.
Στο επίκεντρο της ελληνικής αντίδρασης βρίσκεται το γεγονός ότι τμήματα των δύο περιοχών προστασίας βρίσκονται, σύμφωνα με την Αθήνα, πέρα από τα τουρκικά χωρικά ύδατα. Το υπουργείο Εξωτερικών υποστηρίζει ότι ένα κράτος δεν μπορεί να επεκτείνει μονομερώς τη δικαιοδοσία του σε διεθνείς θαλάσσιες περιοχές, θεσπίζοντας εκεί καθεστώτα προστασίας.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στο πάρκο που χωροθετείται στο βορειοανατολικό Αιγαίο, ανάμεσα στη Σαμοθράκη και τη Λήμνο. Η ελληνική πλευρά εκτιμά ότι η συγκεκριμένη επιλογή δεν αποτελεί απλώς περιβαλλοντική πρωτοβουλία, αλλά συνδέεται με τη διαχρονική τουρκική αμφισβήτηση σχετικά με την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο.
Αντίστοιχο μήνυμα εκπέμπεται και για το δεύτερο πάρκο, στην περιοχή μεταξύ Ρόδου και Καστελλόριζου. Η χωροθέτησή του συνδέεται με τη γνωστή τουρκική αντίληψη περί «Γαλάζιας Πατρίδας», η οποία αμφισβητεί την έκταση των δικαιωμάτων που μπορούν να ασκήσουν τα ελληνικά νησιά πέρα από τα χωρικά τους ύδατα.
Η Αθήνα αντιπαραβάλλει τη συγκεκριμένη πρακτική με τη δική της πολιτική για τα θαλάσσια πάρκα, επισημαίνοντας ότι οι ελληνικές αντίστοιχες περιοχές έχουν θεσπιστεί εντός της ελληνικής αιγιαλίτιδας ζώνης.
Το υπουργείο Εξωτερικών διαμηνύει ότι οι τουρκικές αποφάσεις δεν μπορούν να δημιουργήσουν νέα δεδομένα ούτε να μεταβάλουν δικαιώματα που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο.
