Εντύπωση προκάλεσε η είδηση ότι το Ισραήλ μόλις αναγνώρισε τη γενοκτονία των Αρμενίων, αφού φαινομενικά έπρεπε να το είχε ήδη κάνει, μιας και ο λαός του βίωσε το Ολοκαύτωμα, αλλά και επειδή δεν έχει φιλικές σχέσεις με την Τουρκία. Ωστόσο η πραγματικότητα είναι τελείως διαφορετική.
Ισραήλ και Τουρκία είναι στενοί σύμμαχοι από την ίδρυση του εβραϊκού κράτους, με το Τελ Αβίβ να στηρίζει τους περιφερειακούς συμμάχους της Άγκυρας. Αυτή η φιλία ξεκίνησε όταν η Τουρκία έγινε το πρώτο μουσουλμανικό κράτος που αναγνώριζε το Ισραήλ, μιας και ήθελε επιρροή στα πρώην εδάφη της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Από την άλλη, το Ισραήλ χρειαζόταν να αναπτύξει φιλικές σχέσεις με ένα ισχυρό κράτος της περιοχής, καθώς σχεδόν με όλους βρισκόταν σε πόλεμο.
Αυτή η σχέση δοκιμάστηκε και άντεξε στο χρόνο, σε βαθμό που ξεκίνησε να προκαλεί αντιδράσεις στο εσωτερικό των δύο κρατών. Ενδεικτικά, το Ισραήλ λαμβάνει τεράστιες ποσότητες πετρελαίου από το Αζερμπαϊτζάν και ως αντάλλαγμα παρέχει στρατιωτική τεχνολογία, όπως εκείνη που σκότωσε πολλούς Αρμένιους στον πρόσφατο πόλεμο του Ναγκόρνο Καραμπάχ, αναφέρει το κέντρο μελετών Ινστιτούτο Στρατηγικής και Ασφάλειας της Ιερουσαλήμ.
Israel has unanimously recognised the mass killings of Armenians during World War I as what it called a genocide.
Israeli Foreign Minister Gideon Sa’ar said Israel had “fulfilled a moral duty by recognizing the historical truth, and rejecting attempts to deny it”. pic.twitter.com/Eu1HkbBjoQ— euronews (@euronews) June 28, 2026
Πέρα από την εξωτερική πολιτική όμως, η ισραηλινή εφημερίδα Haaretz έγραψε ότι η άρνηση της αναγνώρισης της γενοκτονίας των Αρμενίων τόσο καιρό, αφορά και την ταυτότητα του εβραϊκού κράτους.
Από τη στιγμή που ιδρύθηκε το Ισραήλ μέχρι και σήμερα, όλοι συνηθίζουν να αποκαλούν Εβραίους τους Ισραηλινούς, αλλά δεν είναι το ίδιο. Η λέξη Εβραίος αφορά το θρήσκευμα και Ισραηλινός την εθνικότητα. Άρα οποιοσδήποτε Εβραίος δεν σημαίνει ότι είναι Ισραηλινός και το ανάποδο.
Εντούτοις, το ισραηλινό κράτος έχει επενδύσει -ακόμη και εχθροί του- στο αφήγημα ότι οι Εβραίοι είναι Ισραηλινοί και κυρίως στο ότι το κράτος δημιουργήθηκε, επειδή οι Εβραίοι-Ισραηλινοί της Ευρώπης βίωσαν το Ολοκαύτωμα, που ήταν γενοκτονία.
The Israeli government approves the recognition of the ‘Armenian Genocide’. pic.twitter.com/ibJ87dUQer
— Eye on Palestine (@EyeonPalestine) June 28, 2026
Αναγνωρίζοντας λοιπόν την ύπαρξη προγενέστερης γενοκτονίας και δη σε αλλόθρησκο λαό, καταρρέει η μοναδικότητα του Ολοκαυτώματος, καθώς αποδεικνύεται ότι εγκλήματα δεν συμβαίνουν μόνο κατά των Εβραίων, αλλά οποιουδήποτε βρεθεί σε δύσκολη θέση κάποια στιγμή στην ιστορία του.
«Στο Ισραήλ, υπάρχει μια δέσμευση για το “ποτέ ξανά”, ένα σύνθημα που διατρέχει την ισραηλινή κοινωνία, την πολιτική και τη διπλωματία από τη γέννηση του Κράτους του Ισραήλ. Ωστόσο, έχει υιοθετηθεί στη συγκεκριμένη μορφή του: “ποτέ ξανά” στην ευάλωτη θέση των Εβραίων απέναντι στον δολοφονικό αντισημιτισμό, και όχι ως “ποτέ ξανά για κανέναν”, τη μορφή με την οποία γίνεται ευρέως κατανοητό, για παράδειγμα, στη φιλελεύθερη αμερικανική εβραϊκή κοινότητα. Αυτός ο συγκεκριμένος ειδικισμός λειτουργεί και αναδρομικά. Οι αναλογίες με το Ολοκαύτωμα συχνά κατακρίνονται ως “εξευτελισμός” του εβραϊκού πόνου. Αυτή η αποστροφή προς το να “μοιραζόμαστε” την ιδέα του να είμαστε θύματα γενοκτονίας, ή ο φόβος για ανταγωνιστικές εκδηλώσεις μνήμης γενοκτονιών, έχει συγκεκριμένη προέλευση», έγραψε η Haaretz.
