Μια έντονη αντιπαράθεση που συνδυάζει πολιτική επιρροή, τεχνολογική υπεροχή και προσωπικές σχέσεις φαίνεται να εξελίσσεται στο παρασκήνιο της βιομηχανίας τεχνητής νοημοσύνης, με πρωταγωνιστές τον Έλον Μασκ και τον Σαμ Άλτμαν. Τα γεγονότα που εκτυλίχθηκαν από την ορκωμοσία του Ντόναλντ Τραμπ μέχρι τη δικαστική σύγκρουση που αναμένεται να κορυφωθεί σύντομα αποκαλύπτουν ένα περίπλοκο πλέγμα συμφερόντων και αντιπαραθέσεων.
Κατά τη διάρκεια της δεύτερης ορκωμοσίας του Ντόναλντ Τραμπ, ο Τζάρεντ Κούσνερ χαιρετούσε έναν προς έναν τους δισεκατομμυριούχους της τεχνολογίας που παρευρέθηκαν, ωστόσο φέρεται να αγνόησε τον Έλον Μασκ. Το περιστατικό θεωρήθηκε ιδιαίτερα περίεργο, δεδομένου ότι ο Μασκ είχε δαπανήσει περίπου 290 εκατομμύρια δολάρια για την υποστήριξη της εκλογής του Τραμπ, σε αντίθεση με άλλους τεχνολογικούς ηγέτες, όπως ο Σούνταρ Πιτσάι της Google, ο Μαρκ Ζούκερμπεργκ της Meta και ο Τζεφ Μπέζος της Amazon, οι οποίοι είχαν στο παρελθόν στηρίξει Δημοκρατικούς ή είχαν ευθυγραμμιστεί με τη φιλελεύθερη κουλτούρα της Silicon Valley.
Η κατάσταση επιδεινώθηκε περαιτέρω δύο ημέρες μετά την ορκωμοσία, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε τη δημιουργία του φιλόδοξου project Stargate, ενός επενδυτικού σχεδίου ύψους 500 δισεκατομμυρίων δολαρίων για data centers τεχνητής νοημοσύνης, σε συνεργασία με την OpenAI. Η εξέλιξη αυτή άφησε εκτός τον Μασκ και τη δική του αναπτυσσόμενη εταιρεία στον χώρο της AI. Ο ίδιος ο Τραμπ δήλωσε χαρακτηριστικά σε συνέντευξη Τύπου ότι ο Μασκ «μισεί ένα από τα πρόσωπα της συμφωνίας», αναφερόμενος στον Σαμ Άλτμαν.
Η αντίδραση του Μασκ ήταν άμεση, καθώς μέσω της πλατφόρμας X χαρακτήρισε τον Άλτμαν «απατεώνα» και «ψεύτη», αμφισβητώντας παράλληλα τη χρηματοδότηση του project Stargate. Σύμφωνα με πηγές από τον χώρο της τεχνολογίας, η έντονη εμπλοκή του Μασκ στην πολιτική σκηνή κατά την προεκλογική περίοδο δεν σχετιζόταν αποκλειστικά με πολιτικά κίνητρα, αλλά πιθανώς με την επιθυμία του να αποκτήσει πλεονέκτημα έναντι του Άλτμαν.
Άτομα που γνωρίζουν τον Μασκ υποστηρίζουν ότι μέχρι το 2024 δεν είχε εμφανή πολιτική ταυτότητα, περιγράφοντάς τον ως «φιλελεύθερο με την έννοια του live-and-let-live», χωρίς σαφή τοποθέτηση σε δεξιά ή αριστερά. Παράλληλα, εκτιμούν ότι η πολιτική του στάση επηρεάζεται από το περιβάλλον του.
Σημαντικό ρόλο στις ισορροπίες φαίνεται να διαδραματίζει και η σχέση της οικογένειας Κούσνερ με την OpenAI, καθώς ο αδελφός του Τζάρεντ Κούσνερ, Τζόσουα Κούσνερ, μέσω της Thrive Capital, έχει επενδύσει πάνω από 2 δισεκατομμύρια δολάρια στην εταιρεία την περίοδο 2022-2026. Επιπλέον, μετά από μια σύντομη ρήξη μεταξύ Μασκ και Τραμπ τον Ιούνιο του 2025, ο Άλτμαν φέρεται να ενίσχυσε τη σχέση του με τον πρόεδρο, συνοδεύοντάς τον μάλιστα στο Ηνωμένο Βασίλειο τον Σεπτέμβριο για συζητήσεις σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη.
Πηγές αναφέρουν ότι ο Μασκ δεν εκτιμά πρόσωπα που δεν συμμετέχουν ενεργά στην ανάπτυξη τεχνολογίας, αντιμετωπίζοντας με επιφυλακτικότητα στελέχη που προέρχονται από τον επιχειρηματικό ή νομικό χώρο. Αντίθετα, συνεργάτες του Άλτμαν τον περιγράφουν ως έναν ικανό ηγέτη με ισχυρό ταλέντο στις πωλήσεις και στην επιλογή ανθρώπινου δυναμικού, συγκρίνοντάς τον ακόμη και με τον Στιβ Τζομπς ως προς την ικανότητα έμπνευσης ομάδων.
Οι δύο άνδρες είχαν συνεργαστεί στο παρελθόν, καθώς ο Μασκ ήταν συνιδρυτής της OpenAI το 2015 και ένας από τους βασικούς χρηματοδότες της, με επένδυση 38 εκατομμυρίων δολαρίων. Ωστόσο, το 2018 αποχώρησε από το διοικητικό συμβούλιο, επικαλούμενος σύγκρουση συμφερόντων, καθώς ανέπτυσσε δικά του projects τεχνητής νοημοσύνης μέσω της Tesla και αργότερα μέσω της Grok AI σε συνεργασία με την πλατφόρμα X.
Η ρήξη μεταξύ τους βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο μιας μεγάλης δικαστικής διαμάχης που εκδικάζεται σε ομοσπονδιακό δικαστήριο στο Όκλαντ της Καλιφόρνιας. Ο Μασκ έχει καταθέσει αγωγή κατά της OpenAI, του Σαμ Άλτμαν, του συνιδρυτή Γκρεγκ Μπρόκμαν και της Microsoft, η οποία κατέχει το 27% της εταιρείας. Στην αγωγή υποστηρίζει ότι εξαπατήθηκε και ότι η OpenAI εγκατέλειψε τον αρχικό μη κερδοσκοπικό της σκοπό, μετατρεπόμενη σε κερδοσκοπική εταιρεία.
Ο Μασκ ζητά, μεταξύ άλλων, την επιστροφή έως και 150 δισεκατομμυρίων δολαρίων στη μη κερδοσκοπική οντότητα της OpenAI, την απομάκρυνση της ηγεσίας της εταιρείας και την ακύρωση της μετατροπής της σε κερδοσκοπική, σύμφωνα με τη nypost. Έχει δηλώσει ότι τυχόν αποζημίωση θα διατεθεί σε φιλανθρωπικούς σκοπούς. Από την πλευρά της, η OpenAI χαρακτηρίζει την αγωγή «αβάσιμη» και «εκστρατεία παρενόχλησης», ενώ είχε προειδοποιήσει τους επενδυτές της ότι ο Μασκ ενδέχεται να προβεί σε «υπερβολικούς και εντυπωσιακούς ισχυρισμούς».
Παρά την αποτίμησή της που ξεπερνά τα 850 δισεκατομμύρια δολάρια, η OpenAI εμφανίζει ετήσια έσοδα περίπου 20 δισεκατομμυρίων, με το ChatGPT να διαθέτει 900 εκατομμύρια εβδομαδιαίους χρήστες, εκ των οποίων 50 εκατομμύρια είναι συνδρομητές. Ο Άλτμαν, σύμφωνα με το δημοσίευμα, διατηρεί πολυτελή τρόπο ζωής, με ακίνητα αξίας δεκάδων εκατομμυρίων και ιδιωτικά μέσα μεταφοράς υψηλού κόστους.
Αντίθετα, ο Μασκ παρουσιάζεται ως λιτός, καθώς έχει πουλήσει την προσωπική του περιουσία και έχει επιλέξει έναν πιο μινιμαλιστικό τρόπο ζωής, με κύριο στόχο, όπως αναφέρεται, την εξερεύνηση του Άρη μέσω της SpaceX.
Η σύγκρουση μεταξύ των δύο ανδρών αναμένεται να κορυφωθεί στις δικαστικές αίθουσες, όπου οι νομικές ομάδες θα επιχειρήσουν να αναδείξουν τα επιχειρήματα των πλευρών. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν αναλυτές, το γεγονός ότι πρόκειται για δισεκατομμυριούχους δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι κινήσεις τους είναι πάντα αποτέλεσμα στρατηγικού σχεδιασμού υψηλού επιπέδου, αλλά ενίοτε και αντιδράσεων της στιγμής.
