Η Ρουμανία εισέρχεται ξανά σε βαθιά πολιτική κρίση, καθώς οι Σοσιαλδημοκράτες αποσύρουν τη στήριξή τους από τον πρωθυπουργό Ιλίε Μπολοζάν και ετοιμάζονται να τον ρίξουν με ψήφο δυσπιστίας στο κοινοβούλιο.
Τη Δευτέρα, το κυβερνών σε συνασπισμό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (PSD), το οποίο διαθέτει τη μεγαλύτερη κοινοβουλευτική δύναμη στη Ρουμανία, αποφάσισε με συντριπτική πλειοψηφία να αποσύρει την πολιτική του στήριξη από τον κεντροδεξιό πρωθυπουργό και ηγέτη του Εθνικού Φιλελεύθερου Κόμματος (PNL), Ιλίε Μπολοζάν. Ο επικεφαλής του PSD, Σορίν Γκριντεάνου, κατηγόρησε τον Μπολοζάν ότι με το σκληρό πρόγραμμα λιτότητας «κατέστρεψε τη βάση» των ψηφοφόρων του κόμματος, εκτοξεύοντας το κόστος ζωής για τους πολίτες. «Το PSD δεν μπορεί να παραμένει όμηρος ενώ η κοινωνική μας βάση διαλύεται», δήλωσε χαρακτηριστικά, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας ακόμη περιόδου πολιτικής αστάθειας στη χώρα.
Στον δρόμο, εκατοντάδες πολίτες βγήκαν σε βραδινή συγκέντρωση στο Βουκουρέστι, εκφράζοντας στήριξη στον Μπολοζάν, ο οποίος με δημόσια δήλωσή του ξεκαθάρισε ότι δεν προτίθεται να παραιτηθεί. Ο πρωθυπουργός αντέτεινε ότι οι Σοσιαλδημοκράτες «δραπετεύουν δειλά» από τις ευθύνες για δύσκολες αποφάσεις που είχαν λάβει από κοινού και τους κατηγόρησε ότι τινάζουν στον αέρα τα δημόσια οικονομικά και τη διακυβέρνηση «με πλήρη ασέβεια προς τους πολίτες». Υπογράμμισε μάλιστα ότι η αποσταθεροποίηση έρχεται σε μια στιγμή που η Μέση Ανατολή φλέγεται από πόλεμο και η ευρωπαϊκή οικονομία παραμένει σε στασιμότητα, βαθύνοντας την αβεβαιότητα.
Ρουμανία: Κυβέρνηση σε τεντωμένο σχοινί
Η Ρουμανία έχει ήδη βιώσει μια σοβαρή πολιτική κρίση το 2024, όταν οι προεδρικές εκλογές ακυρώθηκαν υπό τη σκιά καταγγελιών για ξένη παρέμβαση, κλονίζοντας την εμπιστοσύνη στους θεσμούς. Στις εκλογές που ακολούθησαν στα τέλη του 2024, οι Σοσιαλδημοκράτες αναδείχθηκαν πρώτο κόμμα στο κοινοβούλιο, όμως η δυναμική στον δεξιό χώρο ενισχύθηκε, με τη δεξιά αντιπολιτευόμενη Συμμαχία για την Ενότητα των Ρουμάνων (AUR) του Γκεόργκε Σιμιόν να τερματίζει δεύτερη και να βλέπει τις δημοσκοπήσεις να την ευνοούν. Ο Σιμιόν έσπευσε ήδη από τη Δευτέρα να ζητήσει πρόωρες εκλογές, ακόμη και πριν από την επίσημη απόφαση του PSD να «ρίξει» τον Μπολοζάν, επιχειρώντας να κεφαλαιοποιήσει το χάος.
Η τετρακομματική κυβέρνηση που σχηματίστηκε στις αρχές του 2025 από Σοσιαλδημοκράτες, φιλελεύθερους και δύο ακόμη εταίρους ήταν εξαρχής εύθραυστη, λόγω βαθιών πολιτικών αντιπαραθέσεων και της άρνησης του PSD να αποδεχθεί τη λιτότητα. Η Ρουμανία βρέθηκε να προβάλλει το μεγαλύτερο δημοσιονομικό έλλειμμα στην ΕΕ για το 2025, περίπου στο 9% του ΑΕΠ, γεγονός που άσκησε τεράστια πίεση στην κυβέρνηση Μπολοζάν και έδωσε αφορμή για σφοδρές εσωτερικές συγκρούσεις.
Ρουμανία και μάχη για την εξουσία
Καθοριστικό στοιχείο της σημερινής αναμέτρησης είναι η συμφωνία των εταίρων ότι ο Μπολοζάν θα κυβερνούσε για τα πρώτα δύο χρόνια και στη συνέχεια η πρωθυπουργία θα περνούσε σε στέλεχος των Σοσιαλδημοκρατών. Με τις κάλπες να πλησιάζουν και τη λιτότητα να έχει προκαλέσει κοινωνική κόπωση, το PSD επιχειρεί τώρα να αποστασιοποιηθεί από τις πιο αντιδημοφιλείς αποφάσεις, επιλέγοντας ρήξη με τον πρωθυπουργό για να σώσει το δικό του πολιτικό κεφάλαιο. Σύμφωνα με ρουμανικά ΜΜΕ, ο Μπολοζάν αναμένεται να αντιμετωπίσει πρόταση δυσπιστίας στο κοινοβούλιο την επόμενη εβδομάδα, ενώ το PSD απειλεί να αποσύρει έξι υπουργούς του από το υπουργικό συμβούλιο μέσα στις επόμενες ημέρες, σύμφωνα με το Politico.
Το σενάριο αυτό ανοίγει τον δρόμο για μια περίοδο παρατεταμένης αστάθειας, με τον κίνδυνο είτε πρόωρων εκλογών είτε νέας εύθραυστης σύμπραξης κομμάτων που δύσκολα θα αντέξει τις πιέσεις του ελλείμματος και της ακρίβειας. Την ίδια στιγμή, η άνοδος της AUR και η κόπωση των ψηφοφόρων από συνεχείς κρίσεις εντείνουν τις ανησυχίες για περαιτέρω μετατόπιση του πολιτικού σκηνικού προς πιο σκληρές, αντισυστημικές επιλογές.
