Το πρώτο βήμα για τη θέσπιση του Εθνικού Απολυτηρίου έγινε, με την έναρξη του εθνικού διαλόγου για το νέο Λύκειο να τοποθετείται εντός Φεβρουαρίου και τη διαδικασία να αναμένεται να διαρκέσει εννέα μήνες. Όπως ξεκαθαρίζεται, οι Πανελλαδικές Εξετάσεις δεν καταργούνται, καθώς παραμένουν ένα αδιάβλητο σύστημα, τουλάχιστον προς το παρόν.
Στόχος της κυβέρνησης και του υπουργείου Παιδείας είναι η αναβάθμιση του Λυκείου και η ενίσχυση της αξιοπιστίας του απολυτηρίου, στα πρότυπα άλλων ευρωπαϊκών χωρών.
Τι αλλάζει με το Εθνικό Απολυτήριο
Σύμφωνα με το προσχέδιο της πρότασης, οι Πανελλαδικές Εξετάσεις θα είναι ενσωματωμένες στο Εθνικό Απολυτήριο, το οποίο θα αποτελεί και το εισιτήριο εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Η βασική αλλαγή έγκειται στο ότι η εισαγωγή στα ΑΕΙ δεν θα εξαρτάται αποκλειστικά από έναν γραπτό διαγωνισμό, αλλά από τη συνολική παρουσία του μαθητή στο Λύκειο. Εξετάζεται να συνυπολογίζονται: οι επιδόσεις στις Πανελλαδικές, οι προφορικοί και γραπτοί βαθμοί, η συνολική επίδοση στις τάξεις του Λυκείου. Οι αλλαγές δεν αφορούν τους μαθητές που φοιτούν σήμερα στο Λύκειο ούτε τους μαθητές της Γ’ Γυμνασίου, αλλά εκείνους που φοιτούν στη Β’ Γυμνασίου.
Χρονοδιάγραμμα και εφαρμογή
Η διαδικασία του διαλόγου ξεκινά την προσεχή εβδομάδα στη Βουλή, στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων, και θα διαρκέσει εννέα μήνες. Η τελική έκθεση της πρότασης αναμένεται έως τον Οκτώβριο του 2026.
Πρώτος ενδεχόμενος ορίζοντας εφαρμογής του νέου συστήματος είναι το σχολικό έτος 2027-2028, αρχικά για την Α’ Λυκείου, και αφορά τους μαθητές που φοιτούν σήμερα στη Β’ Γυμνασίου.
Οι Πανελλαδικές παραμένουν
Όπως τονίζεται από το υπουργείο Παιδείας, οι Πανελλαδικές Εξετάσεις δεν καταργούνται, καθώς αποτελούν ένα αξιόπιστο και αδιάβλητο σύστημα. Αυτό που μεταβάλλεται είναι ο τρόπος με τον οποίο εντάσσονται στο συνολικό πλαίσιο αξιολόγησης των μαθητών.
Ενίσχυση της Τράπεζας Θεμάτων
Στο πλαίσιο των προτάσεων που θα συζητηθούν στον εθνικό διάλογο, προβλέπεται:
το 100% των θεμάτων των ενδοσχολικών εξετάσεων της Α’ και Β’ Λυκείου να προέρχεται από την Τράπεζα Θεμάτων, αυξημένη βαρύτητα τόσο του προφορικού όσο και του γραπτού βαθμού και στις τρεις τάξεις του Λυκείου, καθορισμός συντελεστών βαρύτητας για τον μέσο όρο του Εθνικού Απολυτηρίου.
Οι πέντε πυλώνες του νέου συστήματος
Η πρόταση του υπουργείου Παιδείας βασίζεται σε πέντε κεντρικούς πυλώνες:
Εκπαιδευτικό περιεχόμενο, με κοινό κορμό γνώσεων και δεξιοτήτων. Σχολική ζωή, με το σχολείο ως κοινότητα μάθησης και κοινωνικής ανάπτυξης. Επιμόρφωση εκπαιδευτικών, με συνεχή και ουσιαστική υποστήριξη. Υποδομές, σχολικές και ψηφιακές, για ίσες ευκαιρίες. Διακυβέρνηση του συστήματος, με σαφείς ρόλους και θεσμική συνέχεια.
Μητσοτάκης: «Το Λύκειο δεν πρέπει να είναι μόνο προθάλαμος των εξετάσεων»
Σήμα έναρξης των επίσημων διαδικασιών έδωσε ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, μετά από σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου, επισημαίνοντας ότι ο διάλογος αφορά το μέλλον της εκπαίδευσης και υπερβαίνει κομματικά όρια.
Όπως δήλωσε: «Όλοι αναγνωρίζουμε ότι το Λύκειο δεν πρέπει να είναι απλά ένας στείρος χώρος προετοιμασίας εισαγωγής στο πανεπιστήμιο».
Ανοιχτός και συμμετοχικός διάλογος
Η διαδικασία θα εκκινήσει την προσεχή εβδομάδα στη Βουλή, στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων. Προγραμματίζεται να διαρκέσει εννέα μήνες, με διακριτά στάδια και στόχο την εκπόνηση νομοθετικής πρωτοβουλίας προς το τέλος του έτους.
Όπως τονίστηκε, στη σύσκεψη στο Μαξίμου υπό τον πρωθυπουργό, οι υπό συζήτηση αλλαγές δεν αφορούν τους μαθητές που φοιτούν σήμερα στο Λύκειο, ούτε τους μαθητές της Γ’ Γυμνασίου, ενώ οι Πανελλαδικές Εξετάσεις δεν καταργούνται. Πρώτος ενδεχόμενος ορίζοντας εφαρμογής είναι η Α’ Λυκείου, το σχολικό έτος 2027-2028.
Ο εθνικός διάλογος θα περιστραφεί γύρω από πέντε θεματικούς πυλώνες, υπό την επίβλεψη ισάριθμων υποομάδων, οι οποίες θα στελεχωθούν από καθηγητές και δασκάλους της τριτοβάθμιας, δευτεροβάθμιας και πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, ώστε να επιτευχθεί σύνθεση προτάσεων από όλα τα στάδια της μαθητικής ζωής.
Ο πρώτος πυλώνας αφορά το εκπαιδευτικό περιεχόμενο, περιλαμβανομένου του προγράμματος σπουδών, ο δεύτερος τη σχολική ζωή, ο τρίτος την επιμόρφωση και επαγγελματική ανάπτυξη εκπαιδευτικών, ο τέταρτος τις κτηριακές, ψηφιακές και εργαστηριακές υποδομές και ο πέμπτος τη διακυβέρνηση.
Συντονιστικό ρόλο θα έχει η ομάδα εθνικού διαλόγου υπό την προεδρία του πρύτανη του Πανεπιστημίου Πειραιώς, Μιχάλη Σφακιανάκη, στην οποία θα συμμετέχουν τρεις κοσμήτορες και επιστημονικοί σύμβουλοι επιφορτισμένοι με την οριζόντια παρακολούθηση όλων των πυλώνων.
