Η σύγκρουση μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών, του Ισραήλ και του Ιράν έχει δημιουργήσει ένα εξαιρετικά τεταμένο περιβάλλον στο εσωτερικό της χώρας, με τους Ιρανούς πολίτες να λαμβάνουν εντελώς διαφορετικά και αντικρουόμενα μηνύματα σχετικά με το ενδεχόμενο να κινητοποιηθούν εναντίον της κυβέρνησής τους. Από τη μία πλευρά, οι Αρχές της Ισλαμικής Δημοκρατίας προειδοποιούν αυστηρά ότι οποιαδήποτε κινητοποίηση θα αντιμετωπιστεί ως εχθρική ενέργεια, ενώ από την άλλη, πρόσωπα εκτός Ιράν καλούν τους πολίτες να εκμεταλλευτούν τη συγκυρία για να αμφισβητήσουν την εξουσία του καθεστώτος.
Η ένταση αυξήθηκε μετά την έναρξη των αμερικανικών στρατιωτικών επιθέσεων εναντίον του Ιράν από τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, κατά τις οποίες σκοτώθηκε ο ανώτατος ηγέτης της χώρας, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Μετά τις επιθέσεις, ο Ντόναλντ Τραμπ απηύθυνε μήνυμα προς τον ιρανικό λαό καλώντας τον να «πάρει τον έλεγχο της κυβέρνησής του». «Θα είναι δική σας για να την πάρετε», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος, προσθέτοντας: «Αυτή θα είναι πιθανότατα η μοναδική σας ευκαιρία για γενιές».
Ωστόσο, καθώς ο πόλεμος μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών, του Ισραήλ και του Ιράν έχει ενταθεί τις τελευταίες δύο εβδομάδες, οι Ιρανοί λαμβάνουν πολύ διαφορετικά μηνύματα για το τι μπορεί να συμβεί, εάν αποφασίσουν να κινητοποιηθούν, όπως τονίζει το BBC. Την ίδια στιγμή που προέρχονται ενθαρρυντικές εκκλήσεις από το εξωτερικό, αναφορές κάνουν λόγο για αυξημένη παρουσία δυνάμεων ασφαλείας και αστυνομίας σε πόλεις σε όλη τη χώρα, με αξιωματούχους της Ισλαμικής Δημοκρατίας να προειδοποιούν αυστηρά κατά οποιασδήποτε συγκέντρωσης ή διαδήλωσης.
Προειδοποιήσεις από τις ιρανικές Αρχές
Νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, ο αρχηγός της αστυνομίας του Ιράν, ταξίαρχος Αχμαντρεζά Ραντάν, προειδοποίησε ότι οι δυνάμεις ασφαλείας θα αντιμετωπίσουν ως «εχθρό» οποιονδήποτε βγει στους δρόμους «κατόπιν αιτήματος του εχθρού». Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά, «όλες οι δυνάμεις μας έχουν τα δάχτυλά τους στη σκανδάλη και είναι έτοιμες να υπερασπιστούν την επανάσταση και να στηρίξουν τον λαό και τη χώρα τους».
Παράλληλα, παρουσιαστής του κρατικού τηλεοπτικού σταθμού Channel Three απευθύνθηκε στους αντιπάλους της Ισλαμικής Δημοκρατίας αλλά και σε όσους ενδέχεται να διαδηλώσουν κατά της κυβέρνησης, απευθύνοντας σκληρές απειλές. «Όταν καταλαγιάσει η σκόνη αυτής της στάσης, θα έρθουμε να σας βρούμε», δήλωσε, προσθέτοντας ότι «η κατάσχεση της περιουσίας σας θα είναι το λιγότερο. Θα κάνουμε εσάς και τις οικογένειές σας να πληρώσετε, είτε βρίσκεστε μέσα στη χώρα είτε στο εξωτερικό».
Στις 8 Μαρτίου, η Γενική Εισαγγελία του Ιράν εξέδωσε επίσης ανακοίνωση προειδοποιώντας τους Ιρανούς που ζουν στο εξωτερικό ότι, εάν συνεργαστούν με αυτό που χαρακτήρισε «εχθρικούς αντιπάλους», ενδέχεται να αντιμετωπίσουν αυστηρές ποινές. Επικαλούμενη τον ιρανικό νόμο περί «εντατικοποίησης της τιμωρίας για κατασκοπεία και συνεργασία με το Ισραήλ και εχθρικές χώρες», η ανακοίνωση υπογράμμισε ότι οποιαδήποτε «επιχειρησιακή δραστηριότητα, συνεργασία πληροφοριών ή κατασκοπεία» για τέτοιες χώρες θα μπορούσε να οδηγήσει όχι μόνο σε κατάσχεση περιουσίας αλλά ακόμα και στη θανατική ποινή.
Οι απειλές αυτές υπενθυμίζουν τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι Ιρανοί σε περίπτωση που συμμετάσχουν σε αντικυβερνητικές διαδηλώσεις. Σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, κατά τη διάρκεια εβδομάδων αντικυβερνητικών κινητοποιήσεων τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο, τουλάχιστον 7.000 διαδηλωτές σκοτώθηκαν σε μια πρωτοφανή καταστολή από τις δυνάμεις ασφαλείας.
Εκκλήσεις για δράση από το εξωτερικό
Την ίδια στιγμή, πρόσωπα εκτός Ιράν προσπαθούν να ενθαρρύνουν τους πολίτες να αναλάβουν δράση κατά της κυβέρνησης, σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο για το θεοκρατικό καθεστώς. Την Τρίτη, ο Ρεζά Παχλαβί, εξόριστος γιος του τελευταίου σάχη του Ιράν, κάλεσε τους πολίτες να προμηθευτούν το συντομότερο δυνατό βασικά αγαθά και να περιμένουν αυτό που χαρακτήρισε ως την «τελική του έκκληση».
Σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του ανέφερε: «Για τη δική σας ασφάλεια, φύγετε από τους δρόμους και παραμείνετε στα σπίτια σας. Συνεχίστε τις απεργίες και μην πηγαίνετε στη δουλειά. Για να δείξετε την ενότητά σας, συνεχίστε με δύναμη τα νυχτερινά συνθήματα [κατά των Αρχών]».
Ο Ρεζά Παχλαβί απευθύνθηκε επίσης στα μέλη των ενόπλων δυνάμεων και των δυνάμεων ασφαλείας του Ιράν, δηλώνοντας: «Αυτή είναι η τελευταία ευκαιρία να αποστασιοποιηθείτε από τις δυνάμεις καταστολής και να ενωθείτε με τον λαό».
Η έκκλησή του έγινε σε μια περίοδο κατά την οποία η ατμόσφαιρα ασφαλείας στο εσωτερικό του Ιράν έχει γίνει ακόμα πιο έντονη. Με το μπλακ άουτ στο διαδίκτυο να συνεχίζεται, έχουν στηθεί σημεία ελέγχου σε πολλές γειτονιές και δρόμους.
Την Τετάρτη, το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Fars, που βρίσκεται κοντά στο Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), υποστήριξε ότι ισραηλινά μη επανδρωμένα αεροσκάφη στόχευσαν αρκετά σημεία ελέγχου στην Τεχεράνη. Σύμφωνα με το πρακτορείο, αρκετά ένοπλα μέλη των δυνάμεων ασφαλείας σκοτώθηκαν στις επιθέσεις και, επικαλούμενο ανεπίσημες πηγές, ανέφερε ότι «περίπου 10» άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους.
Ανησυχία για τις συνέπειες της σύγκρουσης
Καθώς οι στρατιωτικές επιθέσεις συνεχίζονται, αυξάνονται οι ανησυχίες για θύματα μεταξύ των αμάχων και για περαιτέρω κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή. Πολλοί αναλυτές προειδοποιούν για τις ευρύτερες συνέπειες του πολέμου τόσο για τις ζωές των πολιτών όσο και για την περιφερειακή ασφάλεια και τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.
Από την έναρξη των εχθροπραξιών, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, απηύθυνε επίσης μήνυμα προς τον λαό του Ιράν, δηλώνοντας ότι το Ισραήλ θα «δημιουργήσει συνθήκες που θα σας επιτρέψουν να πάρετε τη μοίρα σας στα χέρια σας». Αυτή την εβδομάδα πρόσθεσε ακόμη: «Αυτή είναι μια μοναδική ευκαιρία για εσάς να ανατρέψετε το καθεστώς των αγιατολάχ και να αποκτήσετε την ελευθερία σας».
Τα αντικρουόμενα αυτά μηνύματα αναδεικνύουν την τεράστια πίεση που δέχεται το Ιράν, καθώς η σύγκρουση βαθαίνει. Ενώ οι Αρχές στο εσωτερικό της χώρας προειδοποιούν αυστηρά κατά κάθε μορφής διαφωνίας, φωνές από το εξωτερικό καλούν τους Ιρανούς να δουν τη συγκυρία ως ευκαιρία για αλλαγή.
Καθώς ο πόλεμος συνεχίζεται και οι εντάσεις αυξάνονται, εκατομμύρια άνθρωποι μέσα στη χώρα παρακολουθούν τις εξελίξεις, προσπαθώντας να σταθμίσουν τους κινδύνους και τις συνέπειες των επόμενων κινήσεων.
