Αφήνοντας πίσω της μια κρίση η οποία είχε μεγάλη χρονική διάρκεια με τις αγροτικές κινητοποιήσεις να μονοπωλούν για πάνω από 40 ημέρες την επικαιρότητα, αλλά και την ένταση στον δημόσιο διάλογο να μην κοπάζει, η κυβέρνηση με κομβικές κινήσεις αλλάζει την ατζέντα.
Με τα θέματα τα οποία έχει ξεδιπλώσει, επιχειρεί φυγή προς τα εμπρός. Κεντρικός άξονας, δύο πολιτικές πρωτοβουλίες και προσωπικά στοιχήματα του Κυριάκου Μητσοτάκη οι οποίες θα έχουν μακροπρόθεσμο αποτύπωμα: η συνταγματική αναθεώρηση και ο εθνικός διάλογος για το Εθνικό Απολυτήριο.
Όσον αφορά στην συνταγματική αναθεώρηση, ο πρωθυπουργός παρουσίασε τις βασικές προτεραιότητες της κυβερνητικής πλειοψηφίας, δίνοντας έμφαση στη θεσμοθέτηση συνταγματικής δικλίδας κατά του δημοσιονομικού λαϊκισμού, στη συμμετοχή της τακτικής Δικαιοσύνης στη διερεύνηση τυχόν ποινικών ευθυνών υπουργών, στην ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων και στην επανεξέταση της έννοιας της μονιμότητας στο Δημόσιο με βάση την αξιολόγηση.
Στο κυβερνητικό επιτελείο σημειώνουν ότι τα συγκεκριμένα ζητήματα αγγίζουν άμεσα ή έμμεσα το σύνολο της κοινωνίας.
Η δημοσιονομική σταθερότητα προβάλλεται ως κρίσιμο πλεονέκτημα της χώρας σε ένα διεθνές περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας, ενώ η λογοδοσία και η αξιοκρατική λειτουργία του κράτους παραμένουν σταθερά αιτήματα των πολιτών. Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται και στη δυνατότητα ίδρυσης μη κρατικών ΑΕΙ, η οποία, σύμφωνα με την κυβέρνηση, θα άρει ένα αναχρονιστικό θεσμικό πλαίσιο που καθιστά την Ελλάδα ευρωπαϊκή εξαίρεση σε μια περίοδο ραγδαίων τεχνολογικών και επιστημονικών εξελίξεων.
Σαφές χρονοδιάγραμμα
Ο πρωθυπουργός έθεσε σαφές χρονοδιάγραμμα, καθώς η τελική πρόταση της Νέας Δημοκρατίας αναμένεται να παρουσιαστεί τον Μάρτιο, αφού προηγηθεί εσωκομματική διαβούλευση. Η παρούσα Βουλή θα είναι η προτείνουσα, ενώ η επόμενη θα κληθεί να αναλάβει τον ρόλο της αναθεωρητικής, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στις αποφάσεις του επόμενου διαστήματος.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης όμως ανακοίνωσε και τη δεύτερη κομβική πρωτοβουλία, την έναρξη του εθνικού διαλόγου για το Εθνικό Απολυτήριο και την αναμόρφωση του λυκείου.
Πρόκειται για μια παρέμβαση που στοχεύει στην αποκατάσταση της εκπαιδευτικής αυτοτέλειας του λυκείου, το οποίο εδώ και χρόνια λειτουργεί κυρίως ως προθάλαμος των πανελλαδικών εξετάσεων. Ο διάλογος θα διαρκέσει περίπου εννέα μήνες, με στόχο τη νομοθετική πρωτοβουλία προς τα τέλη του έτους και πιθανό ορίζοντα εφαρμογής την Α’ Λυκείου του σχολικού έτους 2027-2028.
Κοινός παρονομαστής και των δύο πρωτοβουλιών είναι η αναζήτηση ευρύτερων συναινέσεων.
Κινούμενος θεσμικά, ο πρωθυπουργός έχει καλέσει τα κόμματα της αντιπολίτευσης σε ουσιαστική και εποικοδομητική συμμετοχή, επισημαίνοντας ότι τόσο το Σύνταγμα όσο και η ίδια η διαδικασία της αναθεώρησης απαιτούν υπερβάσεις. Στο κυβερνητικό στρατόπεδο εκτιμούν ότι η στρατηγική της στείρας αντιπαράθεσης και της απόλυτης άρνησης που ακολούθησαν τα τελευταία χρόνια ορισμένες πολιτικές δυνάμεις δεν έχει αποδώσει πολιτικά.
Το μήνυμα που εκπέμπεται προς την αντιπολίτευση κινείται σε δύο κατευθύνσεις: αφενός ότι η παρούσα συγκυρία αποτελεί σπάνια ευκαιρία για θεσμικές τομές και αφετέρου ότι η διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης δεν επαναλαμβάνεται συχνά.
Όπως και να έχει, το αν αυτή η στρατηγική αλλαγής ατζέντας και φυγής προς τα μπρος θα οδηγήσει σε ουσιαστικές συναινέσεις ή σε μια ακόμη χαμένη ευκαιρία για το πολιτικό σύστημα, θα κριθεί στους επόμενους μήνες.
