Μια σύνθετη αλληλουχία φυσικών φαινομένων φαίνεται να βρίσκεται πίσω από την τεράστια καταστροφή στο Νεπάλ, σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΟΑΣΠ και καθηγητή Ευθύμιο Λέκκα, ο οποίος βρίσκεται στην περιοχή και εξετάζει από κοντά τα αίτια και την εξέλιξη του φαινομένου.
Όπως εξήγησε ο κ. Λέκκας, η καταστροφή δεν συνδέεται μόνο με την κατάρρευση ενός παγετώνα. Οι υψηλές θερμοκρασίες προκάλεσαν, σύμφωνα με την προκαταρκτική εκτίμηση, ασυνέχειες και διαρρήξεις στη μάζα του πάγου, αυξάνοντας την αστάθειά του. Στη συνέχεια, τεράστιες ποσότητες πάγου, μαζί με πετρώματα και εδαφικά υλικά, αποκολλήθηκαν από υψόμετρο περίπου 3.000 μέτρων και κατέρρευσαν μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα.
Η τεράστια μάζα κατέληξε σε μια προϋπάρχουσα λίμνη, η οποία είχε δημιουργηθεί από παλαιότερη κατολίσθηση. Η πίεση από τον όγκο του πάγου και των βράχων φαίνεται πως προκάλεσε τη διάρρηξη του φυσικού φράγματος της λίμνης, απελευθερώνοντας μεγάλες ποσότητες νερού και υλικών.
Ακολούθησε ένα αιφνίδιο πλημμυρικό φαινόμενο, γνωστό ως flash flood, το οποίο κινήθηκε σε απόσταση περίπου 100 χιλιομέτρων, παρασύροντας λάσπη, βράχια και υποδομές και προκαλώντας εκτεταμένες καταστροφές.
Οι προκαταρκτικές αναλύσεις τοποθετούν την έναρξη της αλληλουχίας των φαινομένων στα Ιμαλάια, σε υψόμετρο περίπου 6.200 μέτρων. Το μέγεθος της αποκόλλησης ήταν ιδιαίτερα μεγάλο, με τις μέχρι τώρα εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για τμήμα παγετώνα πλάτους περίπου 610 μέτρων.
Νέος κίνδυνος από κατολισθήσεις και πλημμύρες
Η κατάσταση παραμένει κρίσιμη, καθώς δεν μπορεί να αποκλειστεί η εκδήλωση νέων πλημμυρικών φαινομένων.
Όπως ανέφερε ο κ. Λέκκας, εκατοντάδες σημεία στην περιοχή ενδέχεται να παρουσιάζουν κίνδυνο κατολισθήσεων. Τα προηγούμενα πλημμυρικά φαινόμενα έχουν υποσκάψει τα πρανή στη βάση των μεγάλων φαραγγιών, με αποτέλεσμα να έχει αυξηθεί η αστάθεια των υπερκείμενων εδαφικών και βραχωδών μαζών.
Νέες κατολισθήσεις έχουν ήδη καταγραφεί στις δύο πλευρές των φαραγγιών, ενώ οι ισχυρές βροχοπτώσεις εντείνουν την ανησυχία. Μεγάλες ποσότητες βράχων και εδαφικών υλικών θα μπορούσαν να αποκολληθούν και, σε συνδυασμό με το νερό, να προκαλέσουν νέα πλημμυρικά επεισόδια.
Στο επίκεντρο η καταγραφή των καταστροφών
Η αποστολή του ΟΑΣΠ στην περιοχή επικεντρώνεται στην καταγραφή και ανάλυση της αλληλουχίας των φυσικών κινδύνων, από τις κατολισθήσεις και τις πλημμύρες έως τη διάβρωση του εδάφους και τη μεταφορά μεγάλων ποσοτήτων λάσπης.
Παράλληλα, εξετάζεται η τρωτότητα των κατασκευών, των υποδομών και των δικτύων, προκειμένου να αποτυπωθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια πώς εξελίχθηκαν τα φαινόμενα και γιατί οι επιπτώσεις ήταν τόσο εκτεταμένες.
Ιδιαίτερα δύσκολη είναι και η επιχείρηση αντιμετώπισης των συνεπειών. Η πληγείσα περιοχή είναι τεράστια, με καταστροφές να έχουν καταγραφεί σε διάσπαρτα χωριά και οικισμούς στη βάση των φαραγγιών, ενώ σημαντικά τμήματα του οδικού δικτύου έχουν υποστεί ζημιές.
Σύμφωνα με τον καθηγητή Λέκκα, δεν υπάρχει πλέον οδική σύνδεση σε μήκος περίπου 60 χιλιομέτρων προς την πλευρά του Θιβέτ, γεγονός που δυσχεραίνει σημαντικά την πρόσβαση στην περιοχή και τις προσπάθειες αποκατάστασης των υποδομών.
