Από τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο, ο Ντοναλντ Τραμπ είχε καταστήσει σαφές ότι το πετρέλαιο ήταν καθοριστικό για τη διαδικασία λήψης αποφάσεων που οδήγησε στη σύλληψή του και έκτοτε δρομολόγησε, όπως αποδείχτηκε μεθοδικά, για να φτάσουμε στην ανακοίνωση της οριστικοποίηση της πολυσυζητημένης συμφωνίας με τη Βενεζουέλα.
Βάσει αυτή της συμφωνίας οι Ηνωμένες Πολιτείες αποκτούν πλειοψηφικό έλεγχο στην εκμετάλλευση περισσότερων από 65 δισεκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου από τα τεράστια αποθέματα της χώρας.
Στη συνέντευξη Τύπου που είχε παραχωρήσει μετά τη σύλληψη του Μαδούρο, ο Τραμπ ήταν σαφής ως προς την κεντρική σημασία που απέδιδε στο πετρέλαιο, δηλώνοντας: «Θα βάλουμε τις πολύ μεγάλες αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες μας -τις μεγαλύτερες οπουδήποτε στον κόσμο- να μπουν εκεί, να δαπανήσουν δισεκατομμύρια δολάρια και να επισκευάσουν τις σοβαρά κατεστραμμένες υποδομές». Στη συνέχεια, έφτασε μάλιστα στο σημείο να υπονοήσει ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ θα μπορούσε, εάν ήταν απαραίτητο, να τους επιστρέψει τα χρήματα που θα χρειάζονταν για αυτή την προσπάθεια.
Το πετρέλαιο υπήρξε επί μακρόν καθοριστικό στις σχέσεις των ΗΠΑ με τη χώρα της Νότιας Αμερικής, η οποία έχει περάσει από δύο μεγάλους κύκλους ξένων επενδύσεων στον τομέα, ακολουθούμενους από εθνικοποιήσεις.
Το πετρέλαιο υπήρξε επίσης θεμελιώδες για την εσωτερική πολιτική της Βενεζουέλας, παρέχοντας τους πόρους για μια μακρά περίοδο σταθερής δημοκρατίας και, στη συνέχεια, όταν οι παγκόσμιες τιμές κατέρρευσαν, ανοίγοντας τον δρόμο για την αριστερή δικτατορία του Ούγκο Τσάβες και του Μαδούρο, του διαδόχου που είχε επιλέξει ο ίδιος. Η Βενεζουέλα φαινόταν εκείνη την εποχή έτοιμη να εισέλθει σε έναν ακόμη κύκλο, στον οποίο το πετρέλαιο θα διαδραμάτιζε υπέρμετρα σημαντικό ρόλο στην εθνική της ζωή.
Ο Τραμπ έχει δηλώσει στις αρχές της Βενεζουέλας που παραμένουν στην εξουσία μετά την αναγκαστική αποχώρηση του Μαδούρο ότι πρέπει πλέον να επιτρέψουν στις αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες να επιστρέψουν δυναμικά. Σε μια πρώτη ανάγνωση, αυτό θα έμοιαζε με μια μεγάλη ευκαιρία τόσο για τις πετρελαϊκές εταιρείες όσο και για την ίδια τη Βενεζουέλα, δεδομένου ότι τα τελευταία χρόνια η χώρα παράγει πολύ λιγότερο πετρέλαιο απ’ ό,τι στο αποκορύφωμά της.
«Η 51η πολιτεία των ΗΠΑ»
Η χτεσινή εξέλιξη αποτελεί μια πρωτοφανή παρέμβαση στην οικονομία μιας χώρας της Νότιας Αμερικής , την οποία ο Τραμπ είχε κάποτε αποκαλέσει 51η πολιτεία των ΗΠΑ, παραπέμποντας στον βρετανικό έλεγχο των πετρελαιοπηγών του Ιράν και στον διαμοιρασμό των ιρακινών πόρων μεταξύ ΗΠΑ και ευρωπαϊκών κρατών πριν από έναν αιώνα, όπως σημείωσε το πρακτορείο Bloomberg. Και πέρα από τις πολιτικές και νομικές ανησυχίες, τα οικονομικά δεδομένα κάθε νέας επένδυσης στον τομέα του πετρελαίου είναι προς το παρόν ασαφή.
Είναι όμως βέβαιο ότι η παραγωγή θα αυξηθεί κάπως με μια εισροή κεφαλαίων απλώς για την επισκευή των σοβαρά φθαρμένων υποδομών της Βενεζουέλας. Όμως, για μια μεγάλη και διατηρήσιμη αύξηση, θα απαιτούνταν δισεκατομμύρια δολάρια για την περαιτέρω ανάπτυξη του βαρέος αργού πετρελαίου που βρίσκεται εγκλωβισμένο στις αμμώδεις περιοχές της ανατολικής Βενεζουέλας. Και ενώ η παραγωγική ικανότητα της Βενεζουέλας έχει επιδεινωθεί, η γειτονική Γουιάνα και η Βραζιλία έχουν αναπτύξει μεγάλα υπεράκτια κοιτάσματα, η Αργεντινή έχει ενωθεί με τις Ηνωμένες Πολιτείες στην παραγωγή σχιστολιθικού πετρελαίου και η παραγωγή βαρέος πετρελαίου στον Καναδά φτάνει σε νέα υψηλά επίπεδα.
Η Βενεζουέλα θα έπρεπε να ανταγωνιστεί όλες αυτές τις χώρες για την προσέλκυση επενδυτικών κεφαλαίων. Και κατά μία έννοια ο Τραμπ έγινε από «μηχανής θεός».
