Συμπληρώθηκε ένας μήνας από τη δήλωση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στη σύνοδο του ΝΑΤΟ ότι η συντριπτική πλειοψηφία του τουρκικού λαού δεν γνωρίζει καν τι είναι το ζήτημα του casus belli και ότι δεν πρέπει να απασχολούμε τον λαό με αυτά τα θέματα. Πάντως, οι παραβιάσεις των τουρκικών μαχητικών γίνονται όλο και πιο συχνές τις τελευταίες ημέρες.
Σύμφωνα με διπλωματικούς κύκλους από τη γειτονική χώρα, η Τουρκία εξακολουθεί να ισχυρίζεται ότι με πιθανή την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ν.μ., η θαλάσσια περιοχή του Αιγαίου υπό ελληνική κυριαρχία θα ανέλθει από το σημερινό 43% στο 72%. Η τουρκική περιοχή θα ανέλθει στο 8,7%, αυξανόμενη μόνον κατά 1,2%. Οι περισσότερες τουρκικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο είτε θα τερματιστούν είτε θα καταστούν άνευ σημασίας. Θα πάψει να υφίσταται το σοβαρότατο πρόβλημα του διαφορετικού εύρους εναερίου χώρου (10 ν.μ.) και χωρικών υδάτων (6 ν.μ.). Η περιοχή της υφαλοκρηπίδας του Αιγαίου προς οριοθέτηση θα περιοριστεί από 21.000 τ. χλμ. που διεκδικεί σήμερα η Τουρκία, σε 9.700 τ. χλμ. Θα κλείσουν όλα τα θαλάσσια περάσματα ανοιχτής θάλασσας που ενώνουν το Βόρειο με το Νότιο Αιγαίο και εκατέρωθεν της Κρήτης. Κατά την Τουρκία, το Αιγαίο θα μετατραπεί σε «ελληνική λίμνη».
Σύμφωνα με τον καθηγητή Άγγελο Συρίγο, το Αιγαίο δεν είναι μοναδική περίπτωση. Τα κράτη της Βαλτικής διασχίζουν δανέζικα, σουηδικά ή γερμανικά χωρικά ύδατα προκειμένου να φθάσουν στη Βόρειο Θάλασσα. Όπως επίσης και στα επίκαιρα Στενά του Ορμούζ, στην είσοδο του Περσικού Κόλπου, ανήκουν σε Ιράν και Ομάν.
Παρά την καθολικότητα αποδοχής του δικαιώματος επέκτασης των χωρικών υδάτων στα 12 ν.μ., η Ελλάδα είναι η μοναδική χώρα στον κόσμο που δεν τα είχε επεκτείνει. Η εξαίρεση τερματίστηκε το 2021, αλλά μόνον για την περιοχή του Ιονίου.
Το δικαίωμα αύξησης των χωρικών υδάτων ασκείται μονομερώς. Για αυτόν τον λόγο, οι περισσότερες ελληνικές κυβερνήσεις δεν συζήτησαν το θέμα με την Τουρκία, εμμένοντας στην κλασική διατύπωση: θα ασκηθεί «όταν και όποτε» κριθεί κατάλληλο. Ο πρωθυπουργός το χαρακτήρισε «ιστορική ανορθογραφία» και ενώ οι διερευνητικές συνομιλίες έχουν σταματήσει και δεν συζητάται το θέμα πια αυτό.
Τον Νοέμβριο του 2003 είχε περίπου συμφωνηθεί ότι η Ελλάδα θα προχωρούσε σε επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ν.μ., στις ηπειρωτικές ακτές της χώρας και στο Δυτικό Αιγαίο. Ακολούθως οι δύο πλευρές, έπειτα από σύντομες διαπραγματεύσεις, θα παρέπεμπαν την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας στο Διεθνές Δικαστήριο.
Ο τότε πρωθυπουργός, Κώστας Σημίτης, κρίνοντας ότι σχετικός νόμος δεν θα υπερψηφιζόταν από τη Βουλή, δεν ολοκλήρωσε τη συμφωνία. Το 2013 ο Ευάγγελος Βενιζέλος ως υπουργός Εξωτερικών έδωσε οδηγία να σταματήσουν οι συζητήσεις των διερευνητικών συνομιλιών για το εύρος των χωρικών υδάτων καθότι πρόκειται περί μονομερούς δικαιώματος και να επικεντρωθούν στην οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.
Χτες προκλήθηκε αναστάτωση σε περιοχές της Λευκωσίας, καθώς τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη έγιναν αντιληπτά να πετούν πάνω από την πρωτεύουσα. Πολίτες από την Αγλαντζιά, την Παλλουριώτισσα, το Καϊμακλί αλλά και άλλες περιοχές της Λευκωσίας σύμφωνα με κυπριακά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι είδαν και άκουσαν τα μαχητικά να πραγματοποιούν πτήσεις πάνω από την πόλη. Τα τουρκικά F-16, τα οποία απογειώθηκαν από το παράνομο αεροδρόμιο της Τύμπου και κινήθηκαν προς την περιοχή του Πενταδακτύλου, πριν επιστρέψουν στη βάση τους.
Πριν από τρεις ημέρες ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, υποστήριξε ότι η ειρήνη και η σταθερότητα στο νησί τα τελευταία 50 χρόνια οφείλονται στην παρουσία τουρκικών στρατευμάτων.
Το καλοκαίρι φαίνεται να ολοκληρώνεται χωρίς θερμό επεισόδιο. Όμως όλα τα περιστατικά του τελευταίου μήνα στέλνουν το μήνυμα ότι θα πρέπει να είμαστε σε επιφυλακή.
