Η Γερμανία ερευνά πώς ένα drone φορτωμένο με εκρηκτικά έφτασε μέχρι τον διάδρομο προσγείωσης του αεροδρομίου της Λειψίας, με την υπόθεση να αναζωπυρώνει τη συζήτηση στην Ευρώπη γύρω από τον κίνδυνο του υβριδικού πολέμου. Ο υπουργός Εσωτερικών της χώρας έκανε λόγο για ένα «νέο επίπεδο κινδύνου», προειδοποιώντας ότι η επίθεση «ενδέχεται να εμπλέκει ξένες δυνάμεις».
Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν αποδείξεις που να συνδέουν άμεσα τη Ρωσία με το περιστατικό, ενώ η Μόσχα αρνείται οποιαδήποτε εμπλοκή. Ωστόσο, οι γερμανικές αρχές εξετάζουν όλα τα ενδεχόμενα, καθώς προηγούμενες υποθέσεις έχουν αναδείξει δίκτυα που φέρεται να συνδέονταν με τις ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών.
Το drone με τα εκρηκτικά και η αναστάτωση στο αεροδρόμιο της Λειψίας
Το τετρακόπτερο drone εντοπίστηκε αργά το βράδυ της Τρίτης στον χώρο του αεροδρομίου της Λειψίας, προκαλώντας τον αποκλεισμό ενός από τους διαδρόμους, ενώ ειδικό ρομπότ εξουδετέρωσης εκρηκτικών ανέλαβε την επιχείρηση ασφαλείας.
Σε μικρή απόσταση βρίσκονταν αρκετά ουκρανικά μεταγωγικά αεροσκάφη Antonov, βαμμένα στα χρώματα της ουκρανικής σημαίας. Σε ένα από αυτά αναγραφόταν το σύνθημα «Να είσαι γενναίος όπως η Χερσώνα», αναφορά στη νότια ουκρανική πόλη που βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της ρωσικής εισβολής.
Φωτογραφίες που δημοσίευσαν γερμανικά μέσα ενημέρωσης δείχνουν ότι το drone ήταν σχετικά μικρό και εντοπίστηκε από εργαζομένους του αεροδρομίου να αιωρείται ανάμεσα στα ουκρανικά αεροσκάφη.
Την ίδια περίπου ώρα, ένα φορτηγό αεροσκάφος της DHL συγκρούστηκε με «άγνωστο αντικείμενο» κατά την απογείωσή του, με αποτέλεσμα να μην μπορέσει να προσγειωθεί στη Λειψία. Οι ερευνητές εξετάζουν το ενδεχόμενο να επρόκειτο για δεύτερο drone, ενώ παράλληλα προσπαθούν να διαπιστώσουν ποιος εκτόξευσε τις συσκευές και ποιος ήταν ο σκοπός τους.
Η υπόθεση του 2024 που βρίσκεται ξανά στο μικροσκόπιο
Οι γερμανικές αρχές εξετάζουν και μια παλαιότερη υπόθεση του 2024, η οποία ενδέχεται να προσφέρει κρίσιμα στοιχεία για τις τρέχουσες έρευνες.
Τότε, δέμα που περιείχε εξελιγμένο εμπρηστικό μηχανισμό πήρε φωτιά στον κόμβο της DHL στο αεροδρόμιο της Λειψίας λίγο πριν φορτωθεί σε αεροσκάφος. Αντίστοιχα πακέτα εξερράγησαν στη συνέχεια στο Ηνωμένο Βασίλειο και στην Πολωνία, προκαλώντας εκτεταμένες ζημιές.
Στη Λιθουανία και την Πολωνία δικάζεται σήμερα ομάδα ανδρών, τους οποίους οι εισαγγελικές αρχές θεωρούν μέλη εκτεταμένου δικτύου ατόμων που στρατολογήθηκαν από τις ρωσικές στρατιωτικές υπηρεσίες πληροφοριών.
Παράλληλα, τον Σεπτέμβριο του 2024 οι λιθουανικές εισαγγελικές αρχές ανακοίνωσαν ότι κατασχέθηκαν εκρηκτικά τύπου RDX, τα οποία προορίζονταν για «άλλες τρομοκρατικές επιθέσεις». Η ποσότητα αντιστοιχούσε σε περίπου έξι κιλά ΤΝΤ, ενώ σύμφωνα με τον εισαγγελέα, ορισμένοι από τους μηχανισμούς είχαν κατασκευαστεί έτσι ώστε να ενισχύουν την ισχύ της έκρηξης.
Εκρηκτικά κρυμμένα σε κονσέρβες και εξαρτήματα drones
Σύμφωνα με δικαστικά έγγραφα που «είδε» το BBC, αρκετοί από τους κατηγορούμενους αμείβονταν για να μεταφέρουν τα εκρηκτικά σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, κρύβοντάς τα μέσα σε κονσέρβες γλυκού καλαμποκιού και ψιλοκομμένης ντομάτας. Οι πυροκροτητές είχαν τοποθετηθεί μέσα σε ακουστικά.
Οι ύποπτοι φέρονται επίσης να διακινούσαν εξαρτήματα drones, μεταξύ των οποίων και ειδικές βάσεις κατάλληλες για τη μεταφορά βόμβας. Οι εισαγγελείς υποστηρίζουν ότι μέρος του εξοπλισμού εισήχθη στην Ευρωπαϊκή Ένωση από τον ρωσικό θύλακα του Καλίνινγκραντ.
Συνολικά σχεδόν 25 άτομα έχουν κατηγορηθεί για τρομοκρατικά αδικήματα. Ωστόσο, όσοι θεωρούνται ότι καθοδηγούσαν το δίκτυο παραμένουν ασύλληπτοι και εκτιμάται ότι βρίσκονται στη Ρωσία, γεγονός που αφήνει ανοιχτό το ερώτημα αν το δίκτυο έχει πράγματι εξαρθρωθεί ή αν έχουν εντοπιστεί όλα τα κρυμμένα εκρηκτικά.
Οι Αρχές διευκρινίζουν ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να συνδέουν την υπόθεση του 2024 με το drone που εντοπίστηκε στη Λειψία, ωστόσο θεωρούν πως η προηγούμενη υπόθεση αναδεικνύει τις δυνατότητες τέτοιων δικτύων.
Η κατάθεση του Βλαντισλάβ και οι αποστολές σε Λιθουανία, Πολωνία και Γερμανία
Ένας από τους κατηγορούμενους στην Πολωνία, ο Ουκρανός Βλαντισλάβ Ντ., περιέγραψε στους ανακριτές ότι πραγματοποίησε πολλές διαδρομές με αυτοκίνητο τον Ιούλιο του 2024, ακολουθώντας οδηγίες ατόμου που γνώριζε μόνο με το ψευδώνυμο «Warrior». Ο ίδιος έχει δηλώσει αθώος στο δικαστήριο.
Σε μία από τις αποστολές του οδηγήθηκε στην άκρη δάσους στη Λιθουανία, όπου βρήκε μια σακούλα με «τρία ή τέσσερα ζευγάρια ακουστικών», βρεγμένα από τη βροχή. Νωρίτερα είχε παραλάβει δύο κονσέρβες καλαμποκιού, ελαφρώς καλυμμένες με χώμα, χωρίς, όπως υποστήριξε, να γνωρίζει το περιεχόμενό τους.
Στη συνέχεια έλαβε εντολή να αφήσει τα ακουστικά στην Πολωνία, όπου παρατήρησε έναν άνδρα με ποδήλατο να τα παραλαμβάνει από την άκρη του δρόμου.
Σε άλλη αποστολή οδηγήθηκε σε νεκροταφείο της Λιθουανίας, όπου του ζητήθηκε να σκάψει κάτω από πλαστικά λουλούδια. Εκεί βρήκε σακούλα απορριμμάτων τυλιγμένη με καφέ ταινία.
Σύμφωνα με την κατάθεσή του, στο εσωτερικό υπήρχαν εξαρτήματα drone, μεταξύ των οποίων τέσσερις μικρές πλαστικές έλικες. Τα αντικείμενα αυτά έπρεπε να μεταφερθούν και να αφεθούν δίπλα σε δρόμο στην κεντρική Πολωνία ώστε να παραληφθούν από άλλο άτομο.
Η τελευταία αποστολή τον οδήγησε στη Γερμανία. Με κωδικό πρόσβασης εισήλθε σε δωμάτιο ξενώνα στο Ντίσελντορφ, όπου άφησε τα drones και άλλα αντικείμενα. Οι τελικοί στόχοι των αποστολών δεν του αποκαλύφθηκαν ποτέ.
Οι εκτιμήσεις για το κίνητρο και οι αντιδράσεις
Ο Βλαντισλάβ Ντ. δήλωσε στους ανακριτές ότι πληρώθηκε με περισσότερα από 2.000 δολάρια σε κρυπτονόμισμα για τις μεταφορές που πραγματοποίησε.
Όσον αφορά την υπόθεση της Λειψίας, οι λεπτομέρειες παραμένουν περιορισμένες. Ορισμένα γερμανικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι το drone έφερε εκρηκτικό Semtex, το οποίο περιέχει RDX, δηλαδή το ίδιο εκρηκτικό που είχε εντοπιστεί στις κονσέρβες της υπόθεσης στη Λιθουανία.
Παραμένει άγνωστη η ποσότητα των εκρηκτικών που μετέφερε το drone. Σύμφωνα με την ειδική στα εκρηκτικά, καθηγήτρια Τζάκι Άκχαβαν του Πανεπιστημίου Κράνφιλντ, εάν το περίβλημα του drone ήταν μεταλλικό θα μπορούσε να προκαλέσει διάτρηση σε αεροσκάφος, ενώ μόνο το ωστικό κύμα πιθανότατα θα προκαλούσε περιορισμένες ζημιές, εκτός αν υπήρχε επιπλέον υλικό κατακερματισμού.
Ο ειδικός στις ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών Αντρέι Σολντάτοφ εκτίμησε ότι είναι λογικό να εξετάζεται η πιθανότητα ρωσικής εμπλοκής, επισημαίνοντας ότι τα τελευταία χρόνια έχει καταγραφεί επαναλαμβανόμενο μοτίβο δολιοφθορών, από εμπρησμούς εγκαταστάσεων που υποστηρίζουν την Ουκρανία μέχρι πτήσεις drones πάνω από ευαίσθητες ευρωπαϊκές εγκαταστάσεις.
Όπως ανέφερε, μια τέτοια ενέργεια θα μπορούσε να αποτελεί μήνυμα ότι είναι δυνατή η διείσδυση σε ένα από τα μεγαλύτερα ευρωπαϊκά αεροδρόμια, υπονοώντας πως στο μέλλον θα μπορούσαν να υπάρξουν ακόμη σοβαρότερες επιθέσεις. Κατά την εκτίμησή του, η Μόσχα βρίσκεται υπό έντονη πίεση εξαιτίας των ουκρανικών επιθέσεων με drones μεγάλης εμβέλειας και των επανειλημμένων πληγμάτων που έχει δεχθεί ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν.
Η στάση του ΝΑΤΟ, της Antonov και οι εκτιμήσεις αναλυτών
Αξιωματούχος του ΝΑΤΟ δήλωσε στο BBC ότι η Συμμαχία γνωρίζει το περιστατικό και παρακολουθεί τις έρευνες των γερμανικών αρχών.
Η Antonov Airlines απέφυγε επίσης να προχωρήσει σε συμπεράσματα. Η εταιρεία, η οποία διαθέτει αεροσκάφη για ορισμένες επιχειρήσεις του ΝΑΤΟ, δεν επιβεβαίωσε εάν αυτές περιλαμβάνουν στρατιωτική υποστήριξη προς την Ουκρανία.
Ερωτηθείσα αν τα ουκρανικά αεροσκάφη ήταν πιθανός στόχος, εκπρόσωπος της εταιρείας στο Κίεβο απάντησε ότι δεν γίνονται τέτοιες υποθέσεις, καθώς παραμένει άγνωστο τι ακριβώς ήταν το drone και για ποιο λόγο βρέθηκε στο αεροδρόμιο.
Από την πλευρά του, ο Τζον Λοφ του Κέντρου New Eurasian Strategies (NEST) υποστήριξε ότι πρόκειται για ρωσική παρέμβαση με στόχο την υπονόμευση της στήριξης προς την Ουκρανία, μέσω της ενίσχυσης των φόβων για περαιτέρω κλιμάκωση. Ο ίδιος εκτίμησε ότι οι υβριδικές επιθέσεις αυτού του τύπου ενδέχεται να αυξηθούν σημαντικά τους επόμενους μήνες, καθώς, όπως ανέφερε, η Ουκρανία έχει μεταβάλει την ισορροπία του πολέμου, χαρακτηρίζοντας την τρέχουσα περίοδο «επικίνδυνη στιγμή».
