Τις πιο κρίσιμες και φορτισμένες πολιτικά στιγμές του καλοκαιριού του 2015, όταν η Ελλάδα βρέθηκε ένα βήμα πριν από την έξοδο από την Ευρωζώνη, καταγράφει το τελευταίο επεισόδιο της σειράς ντοκιμαντέρ «Στο Χιλιοστό», που προβλήθηκε από τον ΣΚΑΪ.
Το ντοκιμαντέρ φωτίζει το παρασκήνιο των ημερών που ακολούθησαν την προκήρυξη του δημοψηφίσματος από την κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα, τις έντονες διαπραγματεύσεις με τους Ευρωπαίους εταίρους και τις κρίσιμες αποφάσεις που καθόρισαν την πορεία της χώρας.
Το δημοψήφισμα που αιφνιδίασε την Ευρώπη
Η ανακοίνωση του δημοψηφίσματος τον Ιούνιο του 2015 προκάλεσε ισχυρούς κραδασμούς στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και αιφνιδίασε τους θεσμούς και τις κυβερνήσεις της Ευρωζώνης.
Την ίδια στιγμή, η ελληνική κοινωνία βίωνε πρωτόγνωρες στιγμές αβεβαιότητας, με ουρές στα ΑΤΜ, περιορισμούς στις τραπεζικές συναλλαγές και έντονη πολιτική πόλωση ανάμεσα στα στρατόπεδα του «ΝΑΙ» και του «ΟΧΙ».
Το κλίμα εκείνων των ημερών χαρακτηριζόταν από αγωνία, φόβο, ένταση και βαθύ διχασμό, καθώς οι πολίτες προσπαθούσαν να αντιληφθούν τις συνέπειες των εξελίξεων για το μέλλον της χώρας.
Η στάση Τσίπρα και η διεθνής πίεση
Στις 30 Ιουνίου 2015 η Ελλάδα δεν κατέβαλε τη δόση των 1,6 δισ. ευρώ προς το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, γεγονός που σηματοδότησε μία από τις πιο δύσκολες στιγμές της οικονομικής κρίσης.
Παρά τις πιέσεις, ο τότε πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας εμφανιζόταν βέβαιος ότι οι Ευρωπαίοι εταίροι δεν θα οδηγούσαν την Ελλάδα εκτός ευρώ, υποστηρίζοντας ότι υπήρχε ακόμη περιθώριο για συμφωνία.
Παράλληλα, οι εξελίξεις παρακολουθούνταν στενά και από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, με τον τότε πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών Μπαράκ Ομπάμα να διατηρεί ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με ευρωπαίους ηγέτες για την αποφυγή μιας ιστορικής ρήξης στην Ευρωζώνη.
Το αποτέλεσμα που προκάλεσε πολιτικό σοκ
Η επικράτηση του «ΟΧΙ» με ποσοστό 61,3% στο δημοψήφισμα αποτέλεσε σημείο καμπής για τις πολιτικές εξελίξεις.
Το ντοκιμαντέρ παρουσιάζει σπάνιο οπτικό υλικό από το Μέγαρο Μαξίμου τη στιγμή της ανακοίνωσης του αποτελέσματος, καταγράφοντας τις αντιδράσεις κυβερνητικών στελεχών και το κλίμα που επικράτησε εκείνο το βράδυ.
Ωστόσο, σύμφωνα με μαρτυρίες που περιλαμβάνονται στην παραγωγή, ακόμη και στελέχη της τότε κυβέρνησης φέρονται να αιφνιδιάστηκαν από το εύρος της νίκης του «ΟΧΙ».
Η παρέμβαση Παυλόπουλου και το Συμβούλιο Πολιτικών Αρχηγών
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι αναφορές του πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλου, ο οποίος περιγράφει τις κρίσιμες επικοινωνίες που είχε αμέσως μετά το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος.
Όπως αναφέρει, ζήτησε από τον τότε πρωθυπουργό να καταστήσει σαφές ότι το αποτέλεσμα δεν σήμαινε έξοδο από την Ευρωζώνη αλλά επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων με τους εταίρους γιατί σε διαφορετική περίπτωση θα παραιτηθεί από Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Παράλληλα, αποκάλυψε ότι προχώρησε άμεσα στη σύγκληση του Συμβουλίου Πολιτικών Αρχηγών, καθώς τα χρονικά περιθώρια για την επίτευξη συμφωνίας ήταν εξαιρετικά περιορισμένα.
Οι αποκαλύψεις για Πούτιν και οι κρίσιμες ώρες στις Βρυξέλλες
Στο ντοκιμαντέρ φιλοξενούνται επίσης μαρτυρίες του Σταύρου Θεοδωράκη, ο οποίος περιγράφει το κλίμα που επικρατούσε κατά τη συνάντηση των πολιτικών αρχηγών και αναφέρεται στις συζητήσεις που έγιναν σχετικά με τις διεθνείς επαφές της ελληνικής κυβέρνησης.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλούν οι αναφορές στην επικοινωνία του Αλέξη Τσίπρα με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, σε μία περίοδο που η Ελλάδα βρισκόταν στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής. Όπως ανέφερε ο κ. Θεοδωράκης ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας τους εκμυστηρεύτηκε πως τον κάλεσε ο Ρώσος πρόεδρος, Βλάντιμιρ Πούτιν και του έκανε σαφές πως δεν μπορεί να τον βοηθήσει οικονομικά και το μόνο που μπορεί να κάνει είναι να μιλήσει θετικά για την Ελλάδα στους Γερμανούς.
«Ο Τσίπρας συνομίλησε με τον Πούτιν και μας είπε ότι αυτή τη στιγμή δεν μπορεί να βοηθήσει αλλά αν θέλαμε ήταν διατεθειμένος να μιλήσει ευνοϊκά στη Μέρκελ» είπε ο κ. Θεοδωράκης και πρόσθεσε: «Εκεί κατέρρευσε το αριστερό αφήγημα».
Γιούνκερ: «15 χώρες ήθελαν την έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ»
Από τα πλέον αποκαλυπτικά σημεία του ντοκιμαντέρ είναι οι τοποθετήσεις του πρώην προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, ο οποίος υποστηρίζει ότι πριν από την κρίσιμη Σύνοδο Κορυφής υπήρχαν 15 χώρες που τάσσονταν υπέρ της εξόδου της Ελλάδας από την Ευρωζώνη.
Την ίδια ώρα, ο πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας Ματέο Ρέντσι περιγράφει τον φόβο που επικρατούσε στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, τονίζοντας ότι υπήρξαν στιγμές κατά τις οποίες πίστεψε πως η Ελλάδα είχε χαθεί οριστικά από το ευρωπαϊκό εγχείρημα.
Έντεκα χρόνια μετά, το καλοκαίρι του 2015 εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις πιο καθοριστικές περιόδους της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, με τις αποκαλύψεις και τις μαρτυρίες να φωτίζουν άγνωστες πτυχές των γεγονότων που κράτησαν τη χώρα στο χείλος του Grexit.
Ο Ματέο Ρέντσι που υποστήριζε σθεναρά την χωρα μας στις κρίσιμες διαπραγματεύσεις, σημείωσε ότι σε μια στιγμή «πίστεψα πως χάσαμε την Ελλάδα. Είπα στους δικούς μου ότι αυτό είναι μια τραγωδία». «Ρώτησα τη Μέρκελ αν είναι τελείως ανόητη και το συνεχίζει όλο αυτό» είπε μεταξύ άλλων στις δηλώσεις του.
