Αιφνιδιασμό στην Πολωνία και νέα ερωτήματα στην Ευρώπη προκαλεί η απόφαση του Πενταγώνου να ακυρώσει την προγραμματισμένη ανάπτυξη περίπου 4.000 Αμερικανών στρατιωτών στη χώρα, σε μια περίοδο αυξημένης ανησυχίας για τη στάση της κυβέρνησης Τραμπ απέναντι στο NATO και την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Η απόφαση αφορά τη 2η Τεθωρακισμένη Ταξιαρχία Μάχης της 1ης Μεραρχίας Ιππικού των ΗΠΑ, η οποία επρόκειτο να αναπτυχθεί στην Πολωνία στο πλαίσιο τακτικής εναλλαγής δυνάμεων. Σύμφωνα με διεθνή μέσα, η ακύρωση έγινε ενώ η μονάδα είχε ήδη ξεκινήσει προετοιμασίες για την αναχώρησή της προς την Ευρώπη.
Η Βαρσοβία προσπαθεί να υποβαθμίσει την ανησυχία
Παρά τον αιφνιδιασμό, η πολωνική κυβέρνηση επιχειρεί να εμφανιστεί καθησυχαστική. Ο υπουργός Άμυνας Βουαντίσουαφ Κοσινιάκ-Καμίς δήλωσε ότι η πολωνοαμερικανική συμμαχία παραμένει «σταθερή και διαρκής», τονίζοντας πως η Πολωνία εξακολουθεί να είναι ο πιο σταθερός σύμμαχος των ΗΠΑ στην Ευρώπη.
Ο αναπληρωτής υπουργός Άμυνας Πάβελ Ζαλέφσκι ανέφερε επίσης ότι η διαβεβαίωση που έχει λάβει η Βαρσοβία είναι πως οι ΗΠΑ δεν σχεδιάζουν συστηματική μείωση της αμερικανικής παρουσίας στην Πολωνία.
Ωστόσο, η ακύρωση της αποστολής δημιουργεί αμηχανία, καθώς η Πολωνία θεωρεί την παρουσία αμερικανικών δυνάμεων κρίσιμο πυλώνα της άμυνάς της απέναντι στη Ρωσία.
Τι λέει το Πεντάγωνο
Το Πεντάγωνο απορρίπτει την εικόνα μιας αιφνιδιαστικής ή πρόχειρης απόφασης. Ο εκπρόσωπος Τζόελ Βαλντέζ δήλωσε ότι η κίνηση δεν ήταν «απρόσμενη απόφαση της τελευταίας στιγμής», αλλά αποτέλεσμα «συνολικής και πολυεπίπεδης διαδικασίας».
Παρά τις εξηγήσεις, παραμένει ασαφές γιατί ακυρώθηκε η ανάπτυξη της ταξιαρχίας. Σύμφωνα με το Task & Purpose, μέρος της μονάδας που είχε ήδη φτάσει στην Πολωνία έλαβε εντολή να επιστρέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ ο ακριβής λόγος της ακύρωσης δεν έχει αποσαφηνιστεί.
Σκιά από τις αποφάσεις Τραμπ για την Ευρώπη
Η εξέλιξη έρχεται ενώ η κυβέρνηση Τραμπ έχει ήδη προκαλέσει ανησυχία στην Ευρώπη με την απόφαση απόσυρσης 5.000 Αμερικανών στρατιωτών από τη Γερμανία. Ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ έχει προειδοποιήσει ότι οι περικοπές μπορεί να συνεχιστούν, ενώ έχει επανειλημμένα πιέσει τους Ευρωπαίους συμμάχους να αναλάβουν μεγαλύτερο βάρος για την άμυνά τους.
Η Πολωνία, πάντως, αποτελεί ιδιαίτερη περίπτωση. Είναι από τις χώρες που επενδύουν περισσότερο στην άμυνα, με δαπάνες που πλησιάζουν το 5% του ΑΕΠ, ενώ ο Πιτ Χέγκσεθ την έχει χαρακτηρίσει στο παρελθόν «πρότυπο συμμάχου» για το NATO.
Αυτό ακριβώς κάνει την απόφαση ακόμη πιο δύσκολη πολιτικά για τη Βαρσοβία: η Πολωνία εμφανίζεται ως χώρα που ικανοποιεί τις βασικές απαιτήσεις της Ουάσινγκτον, αλλά παρ’ όλα αυτά βλέπει να ακυρώνεται μια σημαντική αμερικανική στρατιωτική αποστολή.
Γιατί η Πολωνία ανησυχεί
Η Πολωνία φιλοξενεί μόνιμα περίπου 500 Αμερικανούς στρατιώτες σε κρίσιμες εγκαταστάσεις, μεταξύ των οποίων το Redzikowo, όπου λειτουργεί αμερικανικό σύστημα αντιβαλλιστικής άμυνας, και το Πόζναν, όπου βρίσκεται το αρχηγείο του 5ου Σώματος Στρατού των ΗΠΑ στην Ευρώπη.
Παράλληλα, έως και 10.000 Αμερικανοί στρατιώτες περνούν εκ περιτροπής από την Πολωνία, στο πλαίσιο της ενισχυμένης παρουσίας του NATO στην ανατολική πτέρυγα. Η ακύρωση της συγκεκριμένης ταξιαρχίας δεν σημαίνει άμεση κατάρρευση αυτής της παρουσίας, αλλά στέλνει μήνυμα αβεβαιότητας σε μια περιοχή που βρίσκεται δίπλα στη Ρωσία, τη Λευκορωσία και την Ουκρανία.
Αντιδράσεις και πολιτική πίεση
Στην Πολωνία, η υπόθεση έχει ήδη προκαλέσει πολιτικές αντιδράσεις. Ο ηγέτης της ακροδεξιάς αντιπολίτευσης Κριστόφ Μπόσακ έκανε λόγο για «εσωτερικό χάος» και απώλεια αξιοπιστίας από την πλευρά του σημαντικότερου συμμάχου της χώρας.
Παράλληλα, αναλυτές στην Ευρώπη προειδοποιούν ότι αποσπασματικές και ασυντόνιστες αποφάσεις της Ουάσινγκτον μπορεί να αποξενώσουν συμμάχους και να ενθαρρύνουν τη Μόσχα. Η πρώην εκπρόσωπος του NATO Οάνα Λουνγκέσκου σχολίασε ότι δεν έχει νόημα να «τιμωρείται» η Πολωνία, μια χώρα που θεωρείται παράδειγμα αμυντικών δαπανών και φιλοαμερικανικής στάσης.
Η κυβέρνηση επιμένει: «Δεν μειώνεται η αμερικανική παρουσία»
Η πολωνική κυβέρνηση επιμένει ότι δεν υπάρχει κρίση στις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Κοσινιάκ-Καμίς δήλωσε ότι η Πολωνία βρίσκεται σε συνεχή επαφή με την αμερικανική πλευρά και ότι στόχος της Βαρσοβίας παραμένει η αύξηση τόσο του αριθμού όσο και των επιχειρησιακών δυνατοτήτων των αμερικανικών δυνάμεων στη χώρα.
Ωστόσο, η ακύρωση της αποστολής αφήνει ανοιχτό ένα μεγαλύτερο ερώτημα: εάν η Ουάσινγκτον προχωρά σε ευρύτερη αναδιάταξη των δυνάμεών της στην Ευρώπη, τότε η Πολωνία και οι υπόλοιπες χώρες της ανατολικής πτέρυγας του NATO θα πρέπει να προετοιμαστούν για ένα πιο αβέβαιο αμερικανικό αποτύπωμα στην ήπειρο.
