Νέες δηλώσεις με σαφές μήνυμα προς την Ελλάδα και την Ανατολική Μεσόγειο έκανε ο απόστρατος Τούρκος ναύαρχος Τζιχάτ Γιαϊτζί, ένας από τους βασικούς θεωρητικούς του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Σε συνέντευξή του στην τουρκική ιστοσελίδα İstiklal, ο Γιαϊτζί υποστήριξε ότι η «Γαλάζια Πατρίδα» αποτελεί «το μέλλον της Τουρκίας», ζητώντας από την Άγκυρα να κινηθεί πιο αποφασιστικά στην Ανατολική Μεσόγειο και να προχωρήσει άμεσα σε ανακήρυξη Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης.
«Να ανακηρύξουμε αμέσως ΑΟΖ στην Ανατολική Μεσόγειο»
Ο Γιαϊτζί εμφανίστηκε δυσαρεστημένος, όπως είπε, επειδή η Τουρκία δεν δραστηριοποιείται όσο θα έπρεπε στην Ανατολική Μεσόγειο και στη «Γαλάζια Πατρίδα». Υποστήριξε ότι η χώρα του πρέπει «το συντομότερο δυνατό» να ανακηρύξει ΑΟΖ στην περιοχή, αλλά «με σωστά καθορισμένα όρια».
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Άγκυρα δεν πρέπει να περιμένει πρώτα συμφωνίες με άλλα κράτη και μετά να προχωρήσει σε ανακήρυξη, αλλά να ακολουθήσει την αντίστροφη πορεία: πρώτα να παρουσιάσει τον χάρτη των διεκδικήσεών της και στη συνέχεια να επιδιώξει συμφωνίες.
Ο απόστρατος ναύαρχος επικαλέστηκε μάλιστα το παράδειγμα της Μαύρης Θάλασσας, λέγοντας ότι η Τουρκία πρώτα ανακήρυξε θαλάσσιες ζώνες το 1986 και έπειτα προχώρησε σε συμφωνίες μέχρι το 1997.
Ο χάρτης των 462.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων
Ο Γιαϊτζί επανέφερε και τον χάρτη της «Γαλάζιας Πατρίδας», υποστηρίζοντας ότι πρέπει να αποτυπωθεί ως θαλάσσιος χώρος 462.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων.
Στο ίδιο πλαίσιο, ισχυρίστηκε ότι η Τουρκία έχει «αντικείμενες ακτές» όχι μόνο με τη Λιβύη, αλλά και με την Παλαιστίνη, τη Συρία, το Ισραήλ, την Αίγυπτο και τον Λίβανο, κατηγορώντας Τούρκους διπλωμάτες, ακαδημαϊκούς και γραφειοκράτες ότι είτε δεν το βλέπουν είτε το παραβλέπουν.
Η αναφορά αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο Γιαϊτζί ήταν από τους βασικούς υποστηρικτές του τουρκολιβυκού μνημονίου, το οποίο η Άγκυρα χρησιμοποιεί ως θεμέλιο της στρατηγικής της στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Η Ελλάδα δεν έχει δικαιώματα στην Ανατολική Μεσόγειο»
Το πιο προκλητικό σημείο της συνέντευξης αφορά την Ελλάδα. Ο Γιαϊτζί υποστήριξε ότι η ελληνική παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο δεν πρέπει να λαμβάνεται υπόψη, λέγοντας ότι η Ελλάδα «δεν είναι νησιωτικό κράτος» και ότι η αντιμετώπισή της ως συνομιλητή στην περιοχή αποτελεί «μεγάλο λάθος».
Πρόκειται για θέση που ευθυγραμμίζεται με τη σταθερή τουρκική αμφισβήτηση της επήρειας των ελληνικών νησιών σε υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ, ειδικά στην περίπτωση του Καστελλόριζου και της ευρύτερης Ανατολικής Μεσογείου.
«Η Γαλάζια Πατρίδα δεν είναι μαξιμαλιστική απαίτηση»
Απαντώντας σε όσους υποστηρίζουν ότι η πολιτική της «Γαλάζιας Πατρίδας» μπορεί να οδηγήσει την Τουρκία σε απομόνωση, ο Γιαϊτζί εμφανίστηκε απόλυτος. Χαρακτήρισε τη «Γαλάζια Πατρίδα» θαλάσσια προέκταση της τουρκικής επικράτειας και είπε ότι η Τουρκία δεν μπορεί να παραιτηθεί από αυτήν επειδή «κάποιες δυνάμεις δεν την εγκρίνουν».
Ο ίδιος υποστήριξε ότι ο χάρτης της «Γαλάζιας Πατρίδας» δεν αποτελεί «μαξιμαλιστική» διεκδίκηση, αλλά, όπως ισχυρίστηκε, «εθνικό δικαίωμα» της Τουρκίας.
Η σημασία των δηλώσεων Γιαϊτζί
Οι δηλώσεις του Τζιχάτ Γιαϊτζί αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς συμπίπτουν με τις πληροφορίες για τουρκικές νομοθετικές πρωτοβουλίες που επιχειρούν να ενσωματώσουν τη «Γαλάζια Πατρίδα» στο εσωτερικό δίκαιο της Τουρκίας.
Από ελληνική σκοπιά, η συνέντευξη επιβεβαιώνει ότι ισχυροί κύκλοι στην Άγκυρα πιέζουν για πιο επιθετική και μονομερή πολιτική στην Ανατολική Μεσόγειο. Η έμφαση στην άμεση ανακήρυξη ΑΟΖ, η αμφισβήτηση των ελληνικών δικαιωμάτων και η επίκληση ενός διευρυμένου χάρτη 462.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων δείχνουν ότι το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» παραμένει κεντρικό εργαλείο της τουρκικής στρατηγικής.
