Μηνύματα προς τους βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, αλλά και προς την αντιπολίτευση, περιλάμβανε η ομιλία του πρωθυπουργού και προέδρου του κόμματος, Κυριάκου Μητσοτάκη, στη συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Δημοκρατίας στη Βουλή. Με τη συνεδρίαση αυτή της ΚΟ της ΝΔ ξεκίνησε η συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση.
«Συνεδριάζουμε σήμερα έχοντας μπροστά μας πολλές ώρες για να δώσουμε τον λόγο σε όσους θέλουν να τοποθετηθούν για τη συνταγματική αναθεώρηση και όχι μόνο, αλλά έχοντας και επίγνωση του περιβάλλοντος γύρω μας», τόνισε, ξεκινώντας την ομιλία του ο πρωθυπουργός.
Όπως είπε στη συνέχεια: «Μόλις επέστρεψα από τη Μέση Ανατολή, ο πόλεμος δεν έχει τελειώσει και έχει σημαντικές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία. Τα λέω όλα αυτά γιατί αυτά που συζητάμε εδώ πρέπει να συναντιούνται με τις φοβίες και τις αγωνίες των πολιτών. Και η ακρίβεια είναι ο μεγαλύτερός τους φόβος και περιμένουν από εμάς μέτρα.
Να είμαστε ειλικρινείς και παραγωγικοί στις τοποθετήσεις μας και να αποφεύγουμε μια μίζερη εσωστρέφεια. Θα ήθελα να επαναλάβω αυτό που είπε και ο Μάξιμος. Είμαστε 7 χρόνια κυβέρνηση και η ΝΔ καταγράφει ποσοστά υπερδιπλάσια του δεύτερου κόμματος. Θέλουμε να κρατήσουμε τη χώρα σε τροχιά προόδου και σε μια νέα θητεία. Γιατί η παράταξή μας έχει πολλά ακόμα να κάνει για την Ελλάδα του 2030 θωρακίζοντας την άμυνά της και ανοίγοντας τον δρόμο για νέες μεγάλες μεταρρυθμίσεις. Βασική αιχμή αυτής της προσπάθειας είναι η συνταγματική αναθεώρηση».
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε λόγο στη συνέχεια για «συνταγματική πρόβλεψη ότι κάθε κρατική δαπάνη θα πρέπει να είναι δημοσιονομικά βιώσιμη». «Το θεωρώ σημαντικό αυτό που πετύχαμε να παράγουμε πρωτογενή πλεονάσματα και να μειώνουμε το χρέος να κατοχυρωθεί συνταγματικά για να μην πειραματιστεί κανείς με τις τύχες του λαού», τόνισε.
«Προτείνουμε επίσης η προσιτή στέγη να καταγραφεί ως συνταγματική υποχρέωση της πολιτείας. Να επανακαθοριστεί στο δημόσιο η έννοια της μονιμότητας με την καθολική αξιολόγηση και η εξέλιξη να συνδέεται με την απόδοσή τους.
Πρέπει να αναθεωρήσουμε ξανά το άρθρο 86 και να περιοριστεί ο ρόλος της Βουλής. Μόνο η ΝΔ τολμά να το κάνει πράξη.
Τολμηρά είναι και όσα θα συζητήσουμε για την ανανέωση του πολιτικού συστήματος. Να θέσουμε κανόνες για τη λειτουργία των κομμάτων.
Ξεχωριστή αξία έχει η συνταγματική κατοχύρωση της ελληνικής γλώσσας και της σημαίας ως σύμβολα του έθνους και του πολιτισμού.
Επίσης, μια και μόνη θητεία για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Η αλλαγή του ορίου του εκλέγεσθει, η επέκταση της επιστολικής ψήφου. Μια σημαντική απάντηση σε επικίνδυνη αδράνεια και αποχή από τα κοινά.
Στο σχέδιό μας είναι και ρυθμίσεις όπως η ρητή συνταγματική κατοχύρωση της ίδρυσης μη κρατικών πανεπιστημίων», ανέφερε ακόμα στην ομιλία του.
«Ακόμα πρέπει να συζητήσουμε σοβαρά τον τρόπο διορισμού των επικεφαλής των ανεξάρτητων αρχών. Μας άφησε δυσάρεστη γεύση αυτό που έγινε τις τελευταίες ημέρες όταν υπαναχώρησε το ΠΑΣΟΚ από μια πολιτική συμφωνία. Συνομιλούσε ταυτόχρονα με την ελάσσονα αντιπολίτευση συνομιλώντας και με τις δυο πλευρές. Εδώ δεν είναι όμως φοιτητικό αμφιθέατρο. Εκλείπει η θεσμική σοβαρότητα», επεσήμανε ο πρωθυπουργός και, τέλος, «είναι σημαντικό σε αυτή τη διαδικασία να μεριμνήσουμε για τον κόσμο που θα φιλοξενήσει τα παιδιά μας. Προκλήσεις όπως η κλιματική κρίση μέχρι τις ΑΠΕ αλλά και του ΑΙ. Μια μεγάλη επανάσταση που συνταγματικά πρέπει να τεθεί στην υπηρεσία της κοινωνίας».
Σύμφωνα με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, «μαζί με αυτές τις αλλαγές απελευθερώνεται ένα μεγάλο μεταρρυθμιστικό κύμα για να ξεριζώσουμε έως το 2030 παθογένειες που αντιμετωπίζαμε σποραδικά. Είναι μια καθολική αντίληψη της παράταξης. Κράτος δικαίου είναι και η στήριξη του εισοδήματος.
Υπάρχουν πολλά πεδία που πρέπει να απαλλαγούν από τα κατάλοιπα ενός ιδιότυπου παλαιοκομματισμού. Εμείς τα κοιτάμε κατάματα και παίρνουμε τολμηρές αποφάσεις και αυτό αντικατοπτρίζεται στη συνταγματική αναθεώρηση. Σε όλα αυτά έρχεται να απαντήσει ο νέος καταστατικός χάρτης τον οποίο θέτουμε στην κρίση της κοινωνίας. Είναι και ένας οδικός χάρτης που θα οδηγήσει την πολιτική ζωή σε μια νέα εποχή.
Δεν είναι τυχαία η πλήρης αμηχανία και αφωνία της αντιπολίτευσης. Αδιαφορεί για την επόμενη ημέρα της χώρας. Αγωνία της είναι να κατασκευάσει σενάρια για να πλήξει την εικόνα της κυβέρνησης.
Θέλω να συγχαρώ την ΚΟ μας για τη στάση της απέναντι στην ευρωπαϊκή εισαγγελία. 13 βουλευτές άνοιξαν μόνοι τους τον δρόμο για τη δικαίωση. Ο δρόμος πρέπει να είναι ταχύς και απρόσκοπτος.
Όπως αντέδρασαν αμέσως και με θάρρος οι βουλευτές μας και έκαναν το σωστό, το ίδιο πρέπει να κάνει και η ευρωπαϊκή εισαγγελία και διαψεύδοντας την εντύπωση ότι εμπλέκεται στην κομματική διαπάλη και χωρίς επιλεκτικές διαρροές και διαρροές σε δόσεις.
Όλοι θα βρίσκονται στα ψηφοδέλτια για τις επόμενες εκλογές εφόσον το επιθυμούν. Είμαστε μια γροθιά και προχωράμε σαν μια γροθιά.
Είμαστε και δύναμη ευθύνης και δεν θα αφήσουμε τη Βουλή να μετατραπεί σε ένα διαρκές δικαστήριο εντυπώσεων.
Απλώνουν χυδαίο δηλητήριο για να ναρκοθετήσουν το ήθος της παράταξης.
Μαφία, συμμορία, εγκληματική οργάνωση. Το ποιος είναι ο αδίστακτος ένοχος το μαρτυρεί ο Γιώργος Μυλωνάκης ο οποίος θα είναι και πάλι κοντά μας.
Η σιγουριά η ομαλότητα και η σταθερότητα είναι πολιτική αναγκαιότητα».
Μηνύματα στο εσωτερικό της ΝΔ
«Έχουμε ένα χρέος να μην κλείσουμε τα μάτια σε αδυναμίες και αστοχίες που σκιάζουν το έργο μας», είπε ακόμη, στέλνοντας μήνυμα στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας, ενώ αναφέρθηκε σε τρεις βασικές αρχές για την ΚΟ:
«Είναι κορυφαία τιμή ο τίτλος του βουλευτή αυτής της παράταξης. Σε ένα κοινοβουλευτικό κόμμα όλοι θα πρέπει να είναι έτοιμοι να το υπηρετήσουν από οποιαδήποτε θέση.
Η προσωπική επιτυχία του καθενός μας περνά μόνο μέσα από τη νίκη της ΝΔ.
Να μην κρύψουμε λάθη, να διαπιστώσουμε ενστάσεις, αλλά να τις συνοδεύουμε από χρήσιμες εναλλακτικές προτάσεις
Είναι λεπτή η γραμμή που χωρίζει τον προβληματισμό από την εσωστρέφεια», υπογράμμισε επίσης.
«Για να κερδίσουμε τρίτες συνεχόμενες εκλογές δεν είναι εύκολο και θα πρέπει να την ιδρώσουμε τη φανέλα και θα την ιδρώσουμε όλοι μαζί.
Σε μια εποχή που ο τοξικός λόγος της απέναντι πλευράς θα ενταθεί. Κερδίσαμε τόσες εκλογές όχι με μια σκληρή αντιπαράθεση με την αντιπολίτευση αλλά γιατί μιλήσαμε στην κοινωνία και την πείσαμε. Το 2027 θα πρέπει να κάνουμε το ίδιο. Δεν έχουμε λόγο να εγκλωβιστούμε σε σκληρό συγκρουσιακό λόγο με την αντιπολίτευση που δεν έχει σχέδιο. Είμαστε ένα κόμμα που ακούει και διορθώνει τα λάθη του. Έχουμε αποδείξει ότι μπορούμε να αλλάζουμε και να εξελισσόμαστε και να απαντάμε στις προκλήσεις της εποχής», τόνισε.
Στο κλείσιμο της συνεδρίασης της ΚΟ ο πρωθυπουργός παίρνοντας το λόγο είπε: «Χαίρομαι γιατί χαίρομαι μετά από 6 ώρες, είδα παραπάνω από τους μισούς βουλευτές με διάθεση πολύ ενεργή για αυτή τη συζήτηση την οποία είχαμε. Θα ήθελα να προγραμματίσουμε και μια συνεδρίαση για τον Ιούλιο, προκειμένου να συζητήσουμε προτάσεις και για τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Σήμερα ακούσαμε πολλές προτάσεις κοινωνικού και οικονομικού περιεχομένου και είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε με την κοινοβουλευτική ομάδα και να λάβουμε υπόψιν τους δικούς σας προβληματισμούς και προτάσεις».
Και τόνισε: «Ως προς τον τόνο και τον κλίμα χαίρομαι που διαψεύστηκαν όλοι αυτοί που περίμεναν ότι θα ήμασταν εδώ επί ώρες και θα τσακωνόμασταν. Οι τοποθετήσεις ήταν ουσιαστικές και ευπρεπείς, κάτι που θα περίμενε κανείς από μια Κοινοβουλευτική Ομάδα που έχει δώσει και έχει κερδίσει μεγάλες μάχες. Ως βουλευτής, όταν ασκούσα και εγώ εποικοδομητική κριτική, δεν θεώρησα ποτέ ότι ήμουν ξένο σώμα, ή ότι θα αντιμετωπιζόμουν ως αντάρτης, η ίδια λογική ισχύει και σήμερα κάτι που το επιβεβαιώσαμε με ένα τρόπο πολύ ουσιαστικό».
Και συνέχισε: «Για την περίπτωση να έχουμε ενιαίο ψηφοδέλτιο, είναι κάτι που συζητούμε στο υπουργείο Εσωτερικών, υπάρχει τρόπος να γίνει, είναι κάτι που θα μας επιτρέψει να μας πάει μπροστά. Αν έχουμε τη σύμφωνη γνώμη της Κοινοβουλευτικής Ομάδας δεν έχω πρόβλημα να κάνουμε σημειακές αλλαγές στην εκλογική νομοθεσία. Ως προς τα επιμέρους άρθρα που τέθηκαν προς συζήτηση και για τα οποία υπήρξε σχολιασμός σε συνέχεια των προτάσεων που έκανα και εγώ και ο Ευριπίδης, νομίζω ότι υπάρχει ένας πυρήνας αναθεωρητέων άρθρων ο οποίος είναι αρκετός για να προχωρήσουμε στην κατάθεση της πρότασης και τη συγκρότηση της Επιτροπής».
«Για το ζήτημα του ρόλου του βουλευτή», είπε ο πρωθυπουργός, «σε μια κοινοβουλευτική δημοκρατία, άκουσα διαφορετικές απόψεις. Από τη στιγμή που έχουμε μια κοινοβουλευτική δημοκρατία, αυτή θα στηρίζεται πάντα πρωτίστως στους βουλευτές της για τη συγκρότηση της Κυβέρνησης. Υπάρχει διακριτική ευχέρεια του Πρωθυπουργού να χρησιμοποιεί και εξωκοινοβουλευτικούς, αλλά στο πυρήνα της η Κυβέρνηση θα συγκροτείται από κοινοβουλευτικά στελέχη. Αυτό εγείρει εύλογα ερωτήματα για ενδεχόμενα ασυμβίβαστα. Ωστόσο, είναι σύνθετα ζητήματα για τα οποία δεν υπάρχουν προφανείς απαντήσεις, ούτε υπάρχουν σίγουρες και τελικές σκέψεις προς κατάθεση.
Είναι ζητήματα που πρέπει να συζητηθούν, όπως πρέπει να συζητηθούν θέματα που δεν άπτονται ευθέως της συνταγματικής αναθεώρησης, όπως στο εκλογικό σύστημα, ο σταυρός. Πιστεύω ότι ο σταυρός είναι συγκριτικό πλεονέκτημα για το κόμμα μας. Από την άλλη υπάρχουν πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα ως προς τα μεγέθη των εκλογικών περιφερειών, μεγάλες εκλογικές περιφέρειες απαιτούν άλλο είδος πολιτικής, οι μικρές εκλογικές περιφέρειες έχουν άλλου είδους πολιτική σχέση που μπορεί να δημιουργεί υπόνοια εξαρτήσεων».
Θα ενισχυθεί ο ρόλος του βουλευτή
«Το εγχείρημα», τόνισε, «είναι σύνθετο και πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί στις προτάσεις που θα καταθέσουμε. Ένα είναι σίγουρο ότι ο ρόλος του βουλευτή πρέπει να ενισχυθεί. Για μένα ο βουλευτής δεν εκπροσωπεί μόνο την Επικράτεια, πρέπει να εκπροσωπεί και την εκλογική του περιφέρεια και πρέπει με κάποιο τρόπο να κατοχυρώσουμε συνταγματικά ότι η επικοινωνία του βουλευτή με τη δημόσια διοίκηση με όρους διαφάνειας και αμεροληψίας δεν είναι κάτι το οποίο είναι κατακριτέο.
Υπήρχαν περιπτώσεις συναδέλφων που στήθηκε η άρση ασυλίας και θα βρεθούν αντιμέτωποι με την ευρωπαϊκή εισαγγελία, όταν οι ίδιοι οι βουλευτές είχαν καταθέσει στο ερωτήσεις στο κοινοβούλιο και αυτό θεωρήθηκε ότι ήτανε αθέμιτη παρέμβαση στη δημόσια διοίκηση. Η περαιτέρω ενίσχυση του ρόλου του βουλευτή θα μας απασχολήσει πολύ».
Για το ρουσφέτι είπε: «Έχουμε μιλήσει πάρα πολλές φορές για το ρουσφέτι. Δεν υπάρχει βουλευτής που έχει πολιτικό γραφείο και να μην έχει κληθεί να κάνει κάποιου είδους παρέμβαση στη δημόσια διοίκηση ως αποτέλεσμα αιτήματος που του ετέθη από κάποιο πολίτη. Όσο το κράτος εκσυγχρονίζεται και γίνεται πιο ψηφιακό, αντικείμενα παρέμβασης του παρελθόντος εξαλείφονται».
Επιτελικό κράτος
«Άκουσα παρά τις εκτιμήσεις περί αντιθέτου, καλά λόγια για το επιτελικό κράτος. Προφανώς επιδέχεται βελτιώσεις, αλλά το γεγονός ότι έχουμε μια διαδικασία προγραμματισμού, συντονισμού, στοχοθεσίας είναι μια κατάκτηση για την κυβέρνησή μας. Και σίγουρα όπου απαιτείται διυπουργικός συντονισμός, το επιτελικό κράτος άλλες φορές περισσότερο αποτελεσματικά, άλλες φορές λιγότερο, δίνει μια ευρύτερη δυνατότητα στην κυβέρνηση να ρυθμίζει ζητήματα, όπως η οδική ασφάλεια. Δεν μπορώ να φανταστώ πως μπορεί να διοικηθεί μια χώρα. Η στήριξη που δώσατε στο επιτελικό κράτος είναι η καλύτερη απάντηση σε όλους όσοι έσπευσαν να προεξοφλήσουν τη σημερινή συζήτηση και ότι το επιτελικό κράτος ενδεχομένως είναι και κάποιοι υπουργοί, που είναι ο εύκολος στόχος να πετάμε βελάκια. Τοποθετηθήκατε με πολύ εντιμότητα και θάρρος για αυτά που κάνει καλά το επιτελικό κράτος και για αυτά που κάνει λιγότερο καλά», είπε ακόμα.
Ο πρωθυπουργός αναφερόμενος σε όσα είπε στην πρωτολογία του να ιδρώσουν όλοι μαζί τη φανέλα για μια ακόμα εκλογική νίκη άφησε αιχμές για εκείνους που δεν έχουν πλέον όπως είπε τον ίδιο ενθουσιασμό.
«Είναι πολύ σημαντικό να ιδρώσουμε όλοι μαζί τη φανέλα και το λέω εγώ πρώτος που κάνω ό,τι μπορώ για να κρατήσω την παράταξη στο επίπεδο που βρίσκεται. Η αλήθεια είναι ότι υπάρχουν αποκλίσεις στον ενθουσιασμό με τον οποίον κάποιοι στηρίζουν το κυβερνητικό έργο. Αυτό αφορά και τη λειτουργία της Βουλής. Αφορά και υπουργούς που θέλουν να πηγαίνουν σε προστατευμένο περιβάλλον και να μιλούν. Αφορά στελέχη που οφείλουν να βγαίνουν να μιλούν και να τσαλακώνονται και να υποστηρίζουν και δύσκολες πολιτικές κυβέρνησης και να μην κρύβονται όταν τα πράγματα γίνονται σύνθετα. Ξέρουμε όλοι, πως αν δεν αντέχουμε τη ζέστη δεν πρέπει να είμαστε στην κουζίνα. Αλλά είμαστε σε αυτή τη θέση για να δίνουμε και δύσκολες μάχες, όχι μόνο εύκολες μάχες. Σε αυτή την προσπάθεια θα συστρατευμένοι και ενωμένοι, όσο πιο καλό είναι το αποτέλεσμα τόσο πιο ωφελημένοι θα είμαστε όλοι. Θέλουμε αυτοδυναμία και αυτό σημαίνει ότι θα εκλέξουμε το μέγιστο δυνατό αριθμό βουλευτών. Τα συμφέροντά μας εδώ είναι τελείως ευθυγραμμισμένα».
Για τις δημοσκοπήσεις, έχουμε κάθε λόγο πηγαίνοντας προς τις εκλογές να βλέπουμε το ποτήρι μισογεμάτο. Όχι μόνο επειδή προηγούμαστε με υπερδιπλάσιο ποσοστό του δεύτερου κόμματος, αλλά θα πω και το εξής: Υπάρχει μία σιωπηλή πλειοψηφία της ελληνικής κοινωνίας που είναι προκομμένοι άνθρωποι, άνθρωποι που ξυπνούν νωρίς, που βλέπουν ότι η Ελλάδα σε σωστή κατεύθυνση, θα ήθελαν να προχωρά πιο γρήγορα, αλλά έχουν ταυτίσει το μέλλον το δικό τους και της οικογένειάς τους με την πολιτική που πρεσβεύει η Νέα Δημοκρατία. Με αυτή την πολιτική. Αυτό το ποσοστό είναι μεγαλύτερο από το ποσοστό που η Νέα Δημοκρατία παίρνει στις δημοσκοπήσεις. Και δεν υπάρχει άλλη πολιτική δύναμη που μπορεί να εκφράσει αυτούς τους συμπολίτες μας. Γιατί η αντιπολίτευση επέλεξε το δρόμο του λαϊκισμού. Έχουμε πεδίο να εργαστούμε και να πείσουμε τους πολίτες ότι μόνο εμείς μπορούμε να τους εκφράσουμε. Όχι μόνο ως δύναμη σταθερότητας και ασφάλειας, αυτό που θέλουν οι πολίτες είναι προκοπή για τους ίδιους και για τα παιδιά τους και πρέπει να μιλήσουμε τη γλώσσα τους. Το μεγαλύτερο πρόβλημα στην κοινωνία σήμερα είναι το κόστος ζωής και αυτό είναι και η δική μας προτεραιότητα. Εύκολες λύσεις δεν υπάρχουν, άλλος δρόμος από τη γρήγορη ανάπτυξη και την δημιουργία πλεονασμάτων και μια πολιτική που στηρίζει το διαθέσιμο εισόδημα με στόχους συγκεκριμένους, δεν υπάρχει. Τελικά το παιχνίδι θα ή θα χαθεί εκεί που κερδίζεται συνήθως. Στο πεδίο της οικονομίας.
Κλείνω ευχαριστώντας σας και πάλι για αυτή την ουσιαστική εξάωρη συνεδρίαση και να ανανεώσαμε το ραντεβού μας για την συνεδρίαση που θα γίνει τον Ιούλιο. Να εμπιστευόμαστε τους εαυτούς μας, δεν είναι λίγα αυτά που έχουμε πετύχει. Βλέποντας την υπόλοιπη Ευρώπη, συνομιλώντας με άλλους αρχηγούς, βλέποντας πόσο γρήγορη είναι η αποδόμηση των κυβερνήσεων, έχουμε πετύχει κάτι το οποίο είναι σημαντικό. Και έχουμε τη δυνατότητα να πετύχουμε κάτι που δεν έχει ξαναγίνει. Κανένα κόμμα δεν έχει κερδίσει ξανά τρεις συνεχόμενες εκλογές. Μπορεί να γίνει. Δεν είναι εύκολο, αλλά είναι ένας κοινός στόχος στον οποίον τέμνεται και το ατομικό συμφέρον όλων μας αλλά και το συλλογικό συμφέρον της χώρας και είμαι σίγουρος ότι θα το πετύχουμε».
Οι τοποθετήσεις των βουλευτών
Μετά την ομιλία του πρωθυπουργού, που έβαλε το πλαίσιο της συζήτησης, έλαβε τον λόγο ο εισηγητής της ΝΔ για τη συνταγματική αναθεώρηση, Ευριπίδης Στυλιανίδης, που παρουσίασε τις βασικές προτάσεις της κυβερνητικής πλειοψηφίας.
Αμέσως μετά, έλαβαν τον λόγο οι βουλευτές που έχουν εγγραφεί στον κατάλογο των ομιλητών. Σημειώνεται ότι είχαν εγγραφεί για να μιλήσουν περισσότεροι από 40 βουλευτές.
Ακολουθούν ορισμένες τοποθετήσεις:
Ευριπίδης Στυλιανίδης: «Οι θεσμικές αλλαγές που προτείνουμε επιδιώκουν να αποκαταστήσουν την Αρχή των Ελέγχων και των Ισορροπιών της Δημοκρατίας μας, διορθώνοντας στρεβλώσεις του παρελθόντος και συμβάλλοντας στη μετάβαση σε ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό θεσμικό περιβάλλον».
Καιρίδης Δημήτρης: «Οι συναντήσεις μας θα έπρεπε να είναι πιο τακτικές και αποδραματοποιημένες, η συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής ομάδας είναι αυθεντικότερος εκφραστής της εσωκομματικής Δημοκρατίας.
Η Νέα Δημοκρατία υπό την ηγεσία του Κυριάκου Μητσοτάκη είναι η κυρίαρχη πολιτική δύναμη που θέτει την ατζέντα και αναγκάζει τις υπόλοιπες πολιτικές δυνάμεις να τοποθετηθούν και να αποκαλυφθούν γι’ αυτό που συχνά είναι: κύμβαλα αλαλάζοντα χωρίς θέσεις. Κάποιες από τις προτάσεις που έκανα και εγώ τις υιοθετήσατε ήδη – προτείνω και να υπάρξει αναγραφή του αριθμού των σταυρών στα ψηφοδέλτια».
Στύλιος Γιώργος: «Σε έναν χρόνο από τώρα θα έχουμε εκλογές, η Νέα Δημοκρατία είναι ένα κόμμα εξουσίας, στόχος μας είναι να κερδίσουμε τις εκλογές και να τις κερδίσουμε αυτοδύναμα με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, όλοι θέλουμε να είμαστε βουλευτές στην επόμενη Βουλή. Εκτός από οποιοδήποτε φιλοδοξία μπορεί να έχουμε, με τη Νέα Δημοκρατία στην κυβέρνηση μπορούμε να προσφέρουμε στον τόπο μας, στην πατρίδα για να αλλάξουμε προς το καλύτερο τις ζωές των παιδιών μας. Τα θετικά και η συνέπεια λόγων και έργων είναι το μεγάλο όπλο της κυβέρνησης, ο κόσμος το αναγνωρίζει. Πρέπει να είμαστε ενωμένοι».
Βορίδης Μάκης: «Η συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση έρχεται σε μια εξέλιξη αμφισβήτησης στον ρόλο του βουλευτή και των καθηκόντων του.
Η επίθεση έρχεται από μία δικαστικό, την κυρία Κοβέσι, η οποία καταχωρήθηκε ως πολιτικός από τις τοποθετήσεις που έχει κάνει η ίδια.
Το επιτελικό κράτος είναι η διαδικασία συντονισμού, ο κυβερνητικός προγραμματισμός, η αποτίμηση του κυβερνητικού έργου, αυτά δεν θίγουν τον βουλευτή. Σήμερα αυτό δεν είναι μια τέτοια σύγκρουση, είναι η ευθεία αμφισβήτηση του ρόλου του βουλευτή.
Έχω δει όλες τις υποθέσεις, είναι 13 αβάσιμες και αστήρικτες υποθέσεις.
Γεννάται ένα ζήτημα οριοθέτησης. Θα δεχόμαστε πολίτες στο γραφείο μας; Έρχονται γιατί έχουν προβλήματα. Επιτρέπεται να μιλάμε με τη δημόσια διοίκηση; Χρειάζεται οριοθέτηση. Και ένα ισχυρό μήνυμα απέναντι στην ανεύθυνη αντιπολίτευση, τέρμα στην ποινικοποίηση της δραστηριότητας των βουλευτών. Χαιρετίζω τη θέση του πρωθυπουργού για την αναβάθμιση του ρόλου του βουλευτή και ότι πρέπει να μπει ένα όριο σε αυτό».
Ακολουθεί το κείμενο που διανεμήθηκε στα μέλη της ΚΟ της ΝΔ, με τα 30 προτεινόμενα προς αναθεώρηση άρθρα, ως βάση συζήτησης για τη διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης, μετά την επεξεργασία και την ενσωμάτωση των προτάσεων των βουλευτών της ΝΔ:
Αθήνα, 7 Μαΐου 2026
Με την από 2 Φεβρουαρίου 2026 επιστολή του προς όλα τα μέλη της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, ο Πρωθυπουργός και Πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας, Κυριάκος Μητσοτάκης, παρουσίασε ορισμένες βασικές σκέψεις για τις κατευθύνσεις της πρότασης της Νέας Δημοκρατίας για την αναθεώρηση του Συντάγματος και κάλεσε τα μέλη της Κοινοβουλευτικής Ομάδας στη συνδιαμόρφωση της πρότασης, με την αποστολή των παρατηρήσεών τους. Στην επιστολή αυτή ανέδειξε το συνταγματικό κεκτημένο που έχει πλέον διαμορφωθεί πενήντα και πλέον χρόνια από το Σύνταγμα του 1975, σκιαγραφώντας όμως παράλληλα τις νέες προκλήσεις που θέτει ο κόσμος του 2026 και επισημαίνοντας την ανάγκη για μια γενναία συνταγματική αναθεώρηση προς μια λειτουργική δημοκρατία του σήμερα και του αύριο.
Στους τρεις μήνες που μεσολάβησαν, η ανταπόκρισή σας ξεπέρασε κάθε προσδοκία. Οι πλούσιες και καινοτόμες προτάσεις σας, προϊόν ενδελεχούς έρευνας και τεκμηρίωσης, δεν περιορίσθηκαν σε μια απλή εξειδίκευση και συμπλήρωση των αρχικών σκέψεων· πέραν αυτού ανέδειξαν και νέες θεματικές και προκλήσεις που χρήζουν κατοχύρωσης στον συνταγματικό μας χάρτη. Οι παρατηρήσεις σας εμπλούτισαν θεμελιωδώς τις προτάσεις μας. Διαμορφώνεται έτσι σήμερα, ως βάση περαιτέρω συζήτησης, ένα σώμα τριάντα συνταγματικών διατάξεων που κρίνεται αναγκαίο να αναθεωρηθούν. Οι διατάξεις αυτές παρατίθενται στη συνέχεια, μαζί με την προτεινόμενη κατεύθυνση της αναθεώρησης.
- Άρθρο 5 ή άρθρο 5Α ή νέο άρθρο 5Β
- Η τεχνητή νοημοσύνη οφείλει να υπηρετεί την ελευθερία του ατόμου και την ευημερία της κοινωνίας ώστε να μετριάζονται οι κίνδυνοι και να αξιοποιούνται τα πλεονεκτήματα που προσφέρει.
- Άρθρα 14, 15
- Αποκάθαρση και εξορθολογισμός τύπου, τηλεόρασης, ραδιοφώνου, διαδικτύου.
- Προστασία του δημοσιογράφου και έναντι του εργοδότη του.
- Άρθρο 16
- Κρατική μέριμνα για την προστασία, την καλλιέργεια και τη διάδοση της ελληνικής γλώσσας.
- Προστασία της ελληνικής σημαίας ως συμβόλου του ελληνικού έθνους και του ελληνικού πολιτισμού.
- Τα έτη υποχρεωτικής φοίτησης δεν μπορεί να είναι λιγότερα από έντεκα (αντί για εννέα σήμερα).
- Δυνατότητα παροχής ανώτατης εκπαίδευσης από νομικά πρόσωπα πανεπιστημιακής εκπαίδευσης που μπορεί να έχουν δημόσιο ή μη κρατικό/μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα με πλήρη αυτοδιοίκηση, υπό την εποπτεία ανεξάρτητης αρχής και υπό τον όρο διασφάλισης υψηλού επιπέδου των παρεχομένων σπουδών.
- Άρθρο 17
- Διατύπωση με πιο λιτό τρόπο.
- Προστασία όχι μόνο της ιδιοκτησίας, αλλά της περιουσίας (μετοχές, ομόλογα, πνευματική και βιομηχανική ιδιοκτησία, εμπορικό σήμα).
- Αποζημίωση για περιορισμό χρήσης χωρίς απαλλοτρίωση.
- Δυνατότητα μεταφοράς συντελεστή δόμησης (δυναμική πολεοδομία).
- Αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων κτηρίων για κοινωνικούς σκοπούς.
- Άρθρο 21
- Κρατική μέριμνα για προσιτή στέγη.
- Λήψη υπόψη διαγενεακής δικαιοσύνης και αλληλεγγύης.
- Άρθρο 24
- Λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση του φαινομένου της κλιματικής αλλαγής, την αποτελεσματική διαχείριση των υδάτινων πόρων, την ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, την κατοχύρωση του περιβαλλοντικού ισοζυγίου σε κάθε κρατική παρέμβαση και την προστασία των ζώων.
- Άρθρο 29
- Τα κόμματα οφείλουν να οργανώνονται και να λειτουργούν με δημοκρατικό τρόπο.
- Νόμος ορίζει τις προϋποθέσεις ίδρυσης και λειτουργίας πολιτικού κόμματος.
- Το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο του άρθρου 100 ελέγχει τη συνδρομή των προϋποθέσεων συμμετοχής του πολιτικού κόμματος στις εκλογές.
- Άρθρο 30
- Μια εξαετής θητεία Προέδρου της Δημοκρατίας (με μεταβατική για τον υπηρετούντα Πρόεδρο).
- Άρθρο 41 παρ. 2, 5
- Κατάργηση διάλυσης της Βουλής για εθνικό θέμα εξαιρετικής σημασίας. Διάλυση με πρόταση της Κυβέρνησης και απόφαση της Βουλής για ανανέωση της λαϊκής εντολής (αυτοδιάλυση Βουλής).
- Άρθρο 44 παρ. 2
- Εισαγωγή κανόνων καλής διενέργειας των δημοψηφισμάτων: Το ερώτημα πρέπει να διατυπώνεται με τρόπο εύληπτο και κατανοητό για τους πολίτες. Μεταξύ της προκήρυξης και της διενέργειας του δημοψηφίσματος πρέπει να μεσολαβεί επαρκής χρόνος τουλάχιστον είκοσι ημερών.
- Άρθρο 51 παρ. 4
- Δυνατότητα άσκησης του εκλογικού δικαιώματος με επιστολική ψήφο και για τους εκλογείς που βρίσκονται εντός της Επικράτειας.
- Άρθρο 54 παρ. 1, 3
- Το εκλογικό σύστημα θα πρέπει να διασφαλίζει εύλογη αναλογικότητα και κυβερνησιμότητα της χώρας.
- Με νόμο μπορεί να προβλέπεται ότι η επικράτεια διαιρείται σε ελάσσονες και μείζονες περιφέρειες.
- Άρθρο 55 παρ. 1
- Δικαίωμα εκλέγεσθαι στα 21.
- Αναστολή υποχρέωσης στράτευσης για όσο χρόνο διαρκεί η βουλευτική ιδιότητα.
- Άρθρα 56, 57:
- Κατάργηση λεπτομερειακού καταλόγου κωλυμάτων και ασυμβιβάστων. Καθιέρωση γενικών αρχών και εξουσιοδότηση νόμου για εφαρμογή από μεθεπόμενες εκλογές ή αμέσως με πλειοψηφία δύο τρίτων.
- Άρθρο 60
- Θωράκιση θεσμικού ρόλου του βουλευτή κατά την άσκηση της νομοθετικής και ελεγκτικής του αρμοδιότητας και κατά την επικοινωνία με την εκλογική του περιφέρεια, σύμφωνα με το Σύνταγμα και τον Κανονισμό της Βουλής.
- Άρθρο 73 παρ. 1
- Συνταγματική κατοχύρωση αρχών καλής νομοθέτησης: Επαρκούς προνομοθετικής διαβούλευσης, αξιολόγησης της εφαρμογής του νόμου και μέτρων κωδικοποίησης της νομοθεσίας.
- Άρθρο 78 παρ. 2, 6
- Φόρος ή οποιοδήποτε άλλο οικονομικό βάρος δεν μπορεί να επιβληθεί με νόμο αναδρομικής ισχύος.
- Μπορεί να παρέχονται κίνητρα για σταθερό φορολογικό καθεστώς σε στρατηγικές για την εθνική οικονομία ιδιωτικές επενδύσεις.
- Άρθρο 79
- Ο προϋπολογισμός οφείλει να διασφαλίζει τη δημοσιονομική ισορροπία μεταξύ εσόδων και εξόδων και τη βιώσιμη δημοσιονομική λειτουργία.
- Κατάθεση και δημοσιότητα ετήσιου απολογισμού εκ μέρους φορέων που χρηματοδοτούνται, άμεσα ή έμμεσα, από τον κρατικό προϋπολογισμό.
- Άρθρο 81 παρ. 2
- Δυνατότητα πρόβλεψης με νόμο λειτουργικού ασυμβιβάστου βουλευτή/υπουργού και προσωρινής αναπλήρωσης.
- Δυνατότητα διορισμού Αντιπροέδρων του Υπουργικού Συμβουλίου και μη υπουργών.
- Άρθρο 82
- Κανόνες καλής κυβερνητικής λειτουργίας.
- Άρθρο 86
- Κατάργηση «αμελλητί» και αρμοδιότητας της Βουλής για τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης.
- Προκαταρκτική εξέταση από Εισαγγελέα Εφετών και πρόταση άσκησης δίωξης από Εισαγγελέα Αρείου Πάγου. Εναλλακτικά προαξιολόγηση ποινικής ευθύνης Υπουργών από μεικτό δικαστικοπολιτικό όργανο.
- Άσκηση δίωξης με απόφαση Βουλής, με την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών, με ονομαστική ψηφοφορία.
- Άρθρο 89
- Επιτρέπεται βάσει εκτελεστικού νόμου η ανάθεση ειδικών διοικητικών καθηκόντων σε δικαστικούς λειτουργούς με απόφαση της Βουλής.
- Δεν επιτρέπεται η συμμετοχή τους με οποιαδήποτε ιδιότητα στην Κυβέρνηση, η τοποθέτησή τους σε πολιτικές θέσεις ή η τοποθέτησή τους σε ανεξάρτητες αρχές για τρία τουλάχιστον χρόνια από την αφυπηρέτησή τους.
- Άρθρο 90 παρ. 5
- Προαγωγές στις θέσεις των ανωτάτων δικαστών από ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή μεταξύ των αρχαιοτέρων δικαστών, χωρίς κυβερνητική παρέμβαση, από κατάλογο τριών δικαστών για κάθε θέση που προτείνονται από τις οικείες ολομέλειες.
- Άρθρο 100
- Σύνθεση του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου με τριετή θητεία, αποτελούμενου από εννέα δικαστές (τους 3 Προέδρους των Ανωτάτων Δικαστηρίων, από 2 δικαστές εκλεγόμενους από τις Ολομέλειες του Συμβουλίου της Επικρατείας και του Αρείου Πάγου, 2 τακτικούς Καθηγητές Νομικής που επιλέγονται από τα λοιπά μέλη).
- Αρμοδιότητα προληπτικού ελέγχου συνταγματικότητας και συμβατότητας με το ενωσιακό δίκαιο για ψηφισμένο νομοσχέδιο εκτός από εκείνα που αφορούν αποκλειστικά κύρωση διεθνών συνθηκών, μετά από αίτημα του Προέδρου της Δημοκρατίας, του Πρωθυπουργού ή της Βουλής (έως δύο φορές σε κάθε σύνοδο).
- Η απόφαση περί αντισυνταγματικότητας ή αντίθεσης προς το ενωσιακό δίκαιο κωλύει την έκδοση του νόμου. Η απόφαση περί συνταγματικότητας δεσμεύει τα δικαστήρια μετά την έκδοση του νόμου.
- Άρθρο 101 παρ. 3, 5
- Αποκεντρωτικό σύστημα: Κατάργηση τεκμηρίου αρμοδιότητας υπέρ αποκεντρωμένων διοικήσεων, η εφαρμογή του αποκεντρωτικού συστήματος μπορεί να γίνει είτε με ύπαρξη αποκεντρωμένης κρατικής δομής και/είτε με ύπαρξη αποκεντρωμένων υπηρεσιών των υπουργείων και των λοιπών φορέων του δημοσίου τομέα.
- Κρατική μέριμνα για τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα και την ανάπτυξη της ελληνικής περιφέρειας, ώστε να εξασφαλίζεται ίση πρόσβαση σε δημόσια αγαθά σε όλη την επικράτεια.
- Αρχές της χρηστής διοίκησης, της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της αξιοκρατίας. Συνταγματική κατοχύρωση Εθνικής Αρχής Διαφάνειας.
- Άρθρο 101A
- Επιλογή Προέδρων και Μελών ανεξαρτήτων αρχών από κοινοβουλευτική επιτροπή από κατάλογο τριών υποψηφίων που προτείνονται από Συμβούλιο Εμπειρογνωμόνων μετά από δημόσια πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος. Στο Συμβούλιο συμμετέχουν ex officio ο Διοικητής της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, ο Πρόεδρος του Ανωτάτου Συμβουλίου Επιλογής Προσωπικού, ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας, ο Πρόεδρος της Συνόδου των Πρυτάνεων και ο επικεφαλής του συλλογικού οργάνου που εκπροσωπεί τους ΟΤΑ α’ ή β’ βαθμού.
- Άρθρο 102
- Νόμος καθορίζει τους βαθμούς τοπικής αυτοδιοίκησης οι οποίοι είναι έως δύο (2).
- Με αποφάσεις των αρμοδίων οργάνων των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης μπορούν να επιβάλλονται τοπικοί ή ειδικοί φόροι ή βάρη οποιασδήποτε φύσης.
- Οι προϋπολογισμοί των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης καταρτίζονται μετά από επαρκή δημόσια διαβούλευση με τους κατοίκους των οικείων περιοχών και οφείλουν να διασφαλίζουν τη δημοσιονομική ισορροπία.
- Πειθαρχικές ποινές αργίας/έκπτωσης στα αιρετά όργανα των ΟΤΑ επιβάλλονται με απόφαση του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου.
- Άρθρο 103
- Επανακαθορισμός της έννοιας της μονιμότητας. Νόμος ορίζει τη διαδικασία, τα κριτήρια για την αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων, τις επιβραβεύσεις και τις ποινές που αυτή μπορεί να επιφέρει, συμπεριλαμβανομένης της οριστικής παύσης, ύστερα από απόφαση του υπηρεσιακού συμβουλίου. Οι επιβραβεύσεις συνδέονται με προσόντα και απόδοση.
- Αξιολόγηση δημοσίων υπαλλήλων, με βάση τις αρχές της αμεροληψίας, της ουδετερότητας, της επαγγελματικής ικανότητας και της αποδοτικότητας, με δυνατότητα συμμετοχής και του ΑΣΕΠ.
- Αξιολόγηση γίνεται αμφίδρομα, ήτοι και από τους υφισταμένους προς τους προϊσταμένους τους, καθώς και από τους πολίτες προς όλους.
