Η Ουγγαρία βαδίζει σήμερα στις κάλπες σε μια αναμέτρηση που μπορεί να βάλει τέλος στη 16ετή κυριαρχία του Βίκτορ Όρμπαν στην εξουσία. Η μάχη παρακολουθείται στενά από Ουάσινγκτον και Μόσχα, καθώς ο Ούγγρος πρωθυπουργός έχει εξελιχθεί στον πιο σημαντικό σύμμαχο τόσο του Ντόναλντ Τραμπ όσο και του Βλαντιμίρ Πούτιν μέσα στην ΕΕ. Για τον Λευκό Οίκο του Τραμπ, ο Όρμπαν αποτελεί πρότυπο «χριστιανικού» εθνικισμού, ενώ για το Κρεμλίνο είναι ένα πολύτιμο ανάχωμα που μπλοκάρει ή καθυστερεί ευρωπαϊκά μέτρα στήριξης της Ουκρανίας.
Την ίδια ώρα, η δυναμική στο εσωτερικό της Ουγγαρίας δείχνει να αλλάζει, με τον κεντροδεξιό Πέτερ Μάγκιαρ και το κόμμα Tisza να προηγούνται καθαρά στις δημοσκοπήσεις. Σύμφωνα με το Poll of Polls του Politico, το Tisza φτάνει έως και το 49–50%, περίπου δέκα μονάδες μπροστά από το Fidesz του Όρμπαν, που κινείται γύρω στο 39%. Ωστόσο, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι τα ποσοστά δεν μεταφράζονται αυτομάτως σε έδρες, ειδικά σε μια χώρα με τόσο σύνθετο και «πειραγμένο» εκλογικό σύστημα όπως η Ουγγαρία.
Ουγγαρία: ένα εκλογικό σύστημα – γρίφος
Οι ψηφοφόροι στην Ουγγαρία καλούνται από τις 6 το πρωί έως τις 7 το βράδυ να ρίξουν δύο βασικές ψήφους: μία για τον υποψήφιο της περιφέρειάς τους και μία για την εθνική κομματική λίστα. Όλοι οι πολίτες άνω των 18 ετών έχουν δικαίωμα ψήφου, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούν να ψηφίσουν και άτομα άνω των 16 ετών, εφόσον είναι παντρεμένα. Όσοι ανήκουν σε αναγνωρισμένη εθνότητα μπορούν επιπλέον να ψηφίσουν και «εθνοτική» λίστα, με τους Γερμανούς και τους Ρομά να είναι οι μόνοι που αριθμητικά μπορούν να εκλέξουν δικό τους εκπρόσωπο.
Η ουγγρική Βουλή έχει 199 έδρες: οι 106 κατανέμονται σε μονοεδρικές περιφέρειες με απλή αρχή «ο πρώτος κερδίζει», ενώ οι υπόλοιπες 93 μοιράζονται από τις εθνικές λίστες. Το κρίσιμο σημείο είναι ότι για τη δεύτερη κατηγορία δεν μετρά μόνο η ψήφος στη λίστα, αλλά και ένα τμήμα των ψήφων από τις περιφέρειες — τόσο των χαμένων υποψηφίων όσο και των «περιττών» ψήφων των νικητών, που δεν χρειάστηκαν για να προηγηθούν. Η μεταρρύθμιση του 2011 έχει κατηγορηθεί ότι εισάγει έναν ιδιότυπο «winner-takes-all» μηχανισμό στο σύστημα, ενισχύοντας υπερβολικά το πρώτο κόμμα.
Ουγγαρία: πώς οι κάλπες ανατρέπουν τις δημοσκοπήσεις
Το 2022 είναι το χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς η Ουγγαρία μπορεί να μεταμορφώσει τις κάλπες σε θρίαμβο για το Fidesz, παρά τις περιορισμένες προσδοκίες. Τότε οι δημοσκοπήσεις μιλούσαν για ντέρμπι ανάμεσα στον Όρμπαν και τον κοινό υποψήφιο της αντιπολίτευσης Πέτερ Μάρκι-Ζέι, όμως στην κάλπη το Fidesz πήρε περίπου 54% στη λίστα, έναντι 34% της αντιπολίτευσης, κερδίζοντας 87 από τις 106 μονοεδρικές. Έτσι, το κυβερνών κόμμα εξασφάλισε 135 έδρες σε σύνολο 199, δηλαδή ποσοστό 67,8%, χωρίς να υπολογίζεται ο βουλευτής της γερμανικής μειονότητας Ίμρε Ρίτερ, πρώην συνεργάτης του Fidesz, που στηρίζει σταθερά τον κυβερνητικό συνασπισμό.
Η κατανομή των εδρών γίνεται με βάση το σύστημα D’Hondt, με όριο εισόδου 5% για τα κόμματα, ενώ για τις εθνοτικές λίστες το κατώφλι είναι χαμηλότερο. Το αποτέλεσμα είναι ότι μικρές μεταβολές στην κάλπη μπορούν να δημιουργήσουν τεράστιες διαφορές σε έδρες, ειδικά όταν η γεωγραφική κατανομή των περιφερειών έχει επαναχαραχθεί προς όφελος της εξουσίας. Οι περιφέρειες έχουν ήδη κατηγορηθεί ότι έχουν «ραφτεί» στα μέτρα του Fidesz, κάτι που κάνει την αποτύπωση της λαϊκής ψήφου στο Κοινοβούλιο ακόμη πιο στρεβλή.
Ουγγαρία: οι επιστολικές ψήφοι ως κρυφό χαρτί
Ακόμη ένα κρίσιμο στοιχείο στη μάχη για την Ουγγαρία είναι η ψήφος των Ούγγρων του εξωτερικού. Όσοι δεν διατηρούν κατοικία στη χώρα μπορούν να ψηφίσουν μόνο με επιστολική ψήφο για τις εθνικές λίστες, ενώ όσοι έχουν ακόμη ουγγρική διεύθυνση καλούνται να προσέλθουν σε πρεσβείες και προξενεία, με τις ψήφους τους να προσμετρώνται κανονικά τόσο στη λίστα όσο και στις περιφέρειες. Στις προηγούμενες αναμετρήσεις, η επιστολική ψήφος έκρινε μία έδρα το 2018 και δύο το 2022, σχεδόν μονοπωλώντας υπέρ του Όρμπαν: το Fidesz έλαβε πάνω από 90% των επιστολικών ψήφων το 2022 και πάνω από 216.500 από τις περίπου 225.000 ψήφους το 2018.
Φέτος, σχεδόν 500.000 πολίτες έχουν δηλώσει συμμετοχή στην επιστολική διαδικασία, αριθμός ρεκόρ, με μεγάλο μέρος τους να ζουν σε Ρουμανία και Σερβία. Την ίδια στιγμή, 90.734 ψηφοφόροι που ζουν στο εξωτερικό αλλά έχουν ακόμη κατοικία στην Ουγγαρία έχουν εγγραφεί για να ψηφίσουν σε διπλωματικές αρχές, ένα σώμα που παραδοσιακά γέρνει προς την αντιπολίτευση. Το Tisza έχει ήδη λανσάρει ειδική πλατφόρμα για να κινητοποιήσει αυτή την κατηγορία, ενώ ο ίδιος ο Μάγκιαρ επιχειρεί να προσεγγίσει ουγγρικές κοινότητες στη Σλοβακία, αξιοποιώντας εθνικά φορτισμένα ζητήματα όπως οι διαβόητες διατάξεις Μπένες για τις μειονότητες.
Ωστόσο, η τελική εικόνα για την Ουγγαρία δεν θα ξεκαθαρίσει απόψε: η εκλογική αρχή αναμένει ότι μέχρι το βράδυ θα έχει καταμετρηθεί έως και το 97% της ψήφου στις περιφέρειες και το 95% της ψήφου λίστας, αλλά δεν αποκλείει να χρειαστεί έως και μία εβδομάδα για το 100% των ψηφοδελτίων. Τα πρώτα αποτελέσματα αναμένονται μετά τις 8 το βράδυ, με τις πρώτες ασφαλείς προβολές για τη σύνθεση της νέας Βουλής γύρω στα μεσάνυχτα. Σε μια χώρα όπου η μαθηματική λεπτομέρεια μπορεί να στείλει στην έξοδο έναν από τους πιο αμφιλεγόμενους ηγέτες της Ευρώπης, η φετινή βραδιά των εκλογών υπόσχεται να είναι από τις πιο δραματικές της πρόσφατης ιστορίας της Ουγγαρίας.
