Σε μια δήλωση που αναμένεται να προκαλέσει αντιδράσεις, ο Τομ Μπάρακ, άνθρωπος του Ντόναλντ Τραμπ για τη Μέση Ανατολή, τοποθετήθηκε δημόσια για το Κουρδικό, μιλώντας για μια ιστορική ευκαιρία επαναπροσδιορισμού των σχέσεων ανάμεσα στην Τουρκία, τους Κούρδους και τα κράτη της περιοχής, αλλά χρησιμοποιώντας ταυτόχρονα μια εξαιρετικά φορτισμένη διατύπωση περί κουρδικής «κατοχής» σε τέσσερις χώρες.
Αναφερόμενος στην ειρηνευτική διαδικασία ανάμεσα στην Τουρκία και το PKK, ο Μπάρακ εμφανίστηκε ιδιαίτερα θετικός, λέγοντας ότι βλέπει με θαυμασμό την προσπάθεια που βρίσκεται σε εξέλιξη. Όπως υποστήριξε, πρόκειται για ένα «σαραντάχρονο δίλημμα σύγχυσης», το οποίο επιχειρείται τώρα να αντιμετωπιστεί μέσα από μια νέα προσέγγιση.
Ιδιαίτερη μνεία έκανε στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αλλά και στους Χακάν Φιντάν και Ιμπραήμ Καλίν, στους οποίους απέδωσε κομβικό ρόλο στην προσπάθεια οικοδόμησης διαύλου με τον Αμπντουλάχ Οτσαλάν και ευρύτερα με τους Κούρδους. Σύμφωνα με τον Μπάρακ, οι Τούρκοι αξιωματούχοι «έχουν κάνει εξαιρετική δουλειά» στην προσπάθεια να διαμορφωθεί μια νέα σχέση με τον Κούρδο ηγέτη και με τις κουρδικές κοινότητες.
Η πιο αμφιλεγόμενη αποστροφή της τοποθέτησής του, ωστόσο, ήταν η αναφορά του στις «παρεξηγήσεις ανάμεσα στις τέσσερις μεγάλες χώρες που οι Κούρδοι έχουν καταλάβει». Η συγκεκριμένη φράση, που ουσιαστικά παραπέμπει στην παρουσία και τη διασπορά των κουρδικών πληθυσμών σε Τουρκία, Συρία, Ιράκ και Ιράν, είναι βέβαιο ότι θα προκαλέσει έντονο σχολιασμό, καθώς αγγίζει ένα από τα πιο ευαίσθητα και εκρηκτικά ζητήματα της περιφερειακής γεωπολιτικής.
Ο Μπάρακ προσπάθησε να παρουσιάσει αυτή τη συγκυρία ως μια ευκαιρία ώστε «να έρθουν όλοι μαζί και να ορίσουν μόνοι τους τη ζωή που θέλουν να ζήσουν». Με αυτή τη φράση έδειξε να υποστηρίζει ένα μοντέλο πολιτικής συνεννόησης και ενσωμάτωσης, περισσότερο παρά μια προοπτική κρατικής αυτονόμησης.
Ιδιαίτερα αισιόδοξος εμφανίστηκε και για τη συριακή διάσταση του Κουρδικού. Όπως είπε, η Συρία αποτελεί «ένα εξαιρετικό παράδειγμα» και η ενσωμάτωση των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων, των Κούρδων της Συρίας και των μουσουλμανικών πληθυσμών «πηγαίνει καλά». Παράλληλα, αναγνώρισε ότι αυτή η διαδικασία μόνο εύκολη δεν είναι, σημειώνοντας ότι είναι πολύ δύσκολο να βρεθείς σε μια κατάσταση αντιπαλότητας και στη συνέχεια να κληθείς ξαφνικά να ευθυγραμμιστείς ξανά με τον άλλο.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Μπάρακ αναφέρθηκε και στο Ιράκ, λέγοντας ότι έχει μόλις πρόσφατα αναλάβει πιο ενεργό ρόλο στον συγκεκριμένο φάκελο, αλλά έσπευσε να εκφραστεί με θαυμασμό για τις μεγάλες κουρδικές πολιτικές οικογένειες. Μίλησε με ιδιαίτερα θερμά λόγια για τους Μπαρζανί, τους Ταλαμπανί και συνολικά για τους Κούρδους, λέγοντας ότι η ιστορία τους είναι εντυπωσιακή και οι πολιτικές τους παρακαταθήκες σημαντικές.
Την ίδια ώρα, παραδέχθηκε ότι η διαχρονική αδυναμία των Κούρδων να αποκτήσουν το δικό τους κράτος αποτελεί βασική πηγή της απογοήτευσής τους. Όπως είπε, είναι «ατυχές» ότι μέσα στον χρόνο δεν βρήκαν ποτέ το δικό τους έθνος-κράτος, προσθέτοντας ότι κατανοεί απόλυτα γιατί αυτό τους προκαλεί βαθιά ματαίωση.
Ωστόσο, η προσέγγιση που περιέγραψε δεν παραπέμπει σε στήριξη ενός ανεξάρτητου κουρδικού κράτους. Αντίθετα, το πολιτικό μήνυμα της τοποθέτησής του κινείται προς την κατεύθυνση της ενσωμάτωσης των Κούρδων μέσα στα υπάρχοντα κράτη. Ο ίδιος εξέφρασε την ελπίδα ότι τώρα οι Κούρδοι θα μπορέσουν «να ενσωματωθούν σε καθεμία από τις χώρες τους» και να βρουν την ευημερία που τους αξίζει.
Αυτό ακριβώς είναι και το κρίσιμο στοιχείο της παρέμβασής του: ο άνθρωπος του Τραμπ για τη Μέση Ανατολή δεν περιγράφει ένα μέλλον κουρδικής ανεξαρτησίας, αλλά ένα μοντέλο περιφερειακής επανένταξης, μέσα από νέες ισορροπίες σε Τουρκία, Συρία, Ιράκ και ευρύτερα στην περιοχή.
Η σημασία των δηλώσεων Μπάρακ δεν περιορίζεται μόνο στο περιεχόμενο των αναφορών του στους Κούρδους. Αφορά και τη χρονική συγκυρία στην οποία γίνονται. Σε μια περίοδο όπου η Ουάσινγκτον επαναξιολογεί τη θέση της απέναντι στην Τουρκία, τη μεταπολεμική Συρία και τις εύθραυστες ισορροπίες στο Ιράκ, κάθε δημόσια τοποθέτηση για τον Οτσαλάν, τις SDF, τους Μπαρζανί και τους Ταλαμπανί αποκτά ιδιαίτερο γεωπολιτικό βάρος.
Και ακριβώς γι’ αυτό, η επιλογή του Μπάρακ να μιλήσει για κουρδική «κατοχή» σε τέσσερα κράτη δεν είναι μια απλή λεκτική αστοχία. Είναι μια φράση που, είτε εκφράζει αμηχανία είτε συνειδητή πολιτική τοποθέτηση, επαναφέρει στο προσκήνιο όλο το βάθος, τη φόρτιση και την εκρηκτικότητα του Κουρδικού σε μια στιγμή κατά την οποία οι ισορροπίες στη Μέση Ανατολή μετακινούνται ξανά.
