Η Ουκρανία μπαίνει σε μία από τις πιο επικίνδυνες φάσεις του πολέμου, καθώς η παγκόσμια ζήτηση για πυραύλους Patriot λόγω του πολέμου με το Ιράν «στραγγίζει» τα αποθέματα των συμμάχων της και απειλεί να αφήσει κενά στην αεράμυνά της απέναντι στις ρωσικές επιθέσεις. Την ώρα που η Δύση αναχαιτίζει ιρανικούς πυραύλους και drones στον Περσικό Κόλπο, στο Κίεβο μεγαλώνει ο φόβος ότι οι προτεραιότητες αλλάζουν και ότι τα πιο προηγμένα συστήματα αεράμυνας θα κατευθυνθούν αλλού.
Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά: το Ιράν έχει εξαπολύσει πάνω από 2.100 επιθετικά drones και τουλάχιστον 688 βαλλιστικούς πυραύλους από την έναρξη του πολέμου, αναγκάζοντας τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους να εκτοξεύσουν πάνω από 1.000 αναχαιτιστές PAC-3, δηλαδή το ίδιο όπλο στο οποίο στηρίζεται η ουκρανική αεράμυνα απέναντι σε ρωσικά πλήγματα. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι αποκάλυψε ότι η Ουκρανία έχει λάβει συνολικά 600 πυραύλους PAC-3 από την έναρξη της ρωσικής εισβολής, λιγότερους από όσους χρησιμοποιήθηκαν μόνο τις τελευταίες 11 ημέρες στον Κόλπο.
Η Ουκρανία και η αεράμυνα στην «σκιά» του Ιράν
Το Κίεβο έχει μάθει να χρησιμοποιεί τους Patriot με φειδώ, ρίχνοντάς τους μόνο σε προηγμένους βαλλιστικούς και cruise πυραύλους, όπως οι υπερηχητικοί Kinzhal και Zircon, τους οποίους η Μόσχα διαφήμιζε ως «ακατάρριπτους». Οι ουκρανικές αρχές παρακολουθούν με αμηχανία χώρες του Κόλπου να ξοδεύουν πανάκριβους PAC-3 για να καταρρίψουν φθηνά drones, την ώρα που η Ουκρανία μετρά κάθε αναχαιτιστή.
Η γερμανική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι μαζί με άλλους Ευρωπαίους εταίρους θα προμηθεύσει 35 επιπλέον πυραύλους αναχαίτισης Patriot στην Ουκρανία, μια κίνηση που δείχνει τόσο την αλληλεγγύη όσο και τη στενότητα των διαθέσιμων αποθεμάτων. Η Ευρώπη έχει πλέον αναλάβει το κύριο βάρος της χρηματοδότησης της στρατιωτικής βοήθειας προς το Κίεβο, μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, όμως τα πιο προηγμένα συστήματα αεράμυνας εξακολουθούν να αγοράζονται κυρίως από τις ΗΠΑ μέσω νατοϊκών προγραμμάτων ύψους άνω των 4 δισ. δολαρίων.
«Ουκρανία», «αεράμυνα» και παγκόσμια έλλειψη αναχαιτιστών
Σε κλειστή σύσκεψη στις Βρυξέλλες, κράτη–μέλη της ΕΕ προειδοποίησαν πρόσφατα για παγκόσμια έλλειψη πυραύλων αναχαίτισης, σημειώνοντας ότι η κατάσταση μπορεί να γίνει δραματική αν ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή παραταθεί. Η ήπειρος έχει ήδη αντλήσει από τα δικά της αποθέματα για να στηρίξει την Ουκρανία, περιορίζοντας το περιθώριο για τους ίδιους τους Ευρωπαίους σε περίπτωση κλιμάκωσης.
Μπροστά σε αυτό το «στράγγισμα» της αλυσίδας εφοδιασμού, ο Ζελένσκι προσπαθεί να μετατρέψει την ουκρανική εμπειρία σε διαπραγματευτικό χαρτί, προσφέροντας τεχνογνωσία σε αντιαεροπορική άμυνα κατά των ιρανικών drones Shahed με αντάλλαγμα επιπλέον συστήματα Patriot. Σύμφωνα με πληροφορίες, το Κίεβο είχε προτείνει εδώ και μήνες στις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους να αγοράσουν ή να συμπαράγουν ουκρανική τεχνολογία αντιμετώπισης drones, όμως η πρόταση δεν είχε ληφθεί σοβαρά υπόψη μέχρι να αρχίσουν οι μαζικές ιρανικές επιθέσεις στον Κόλπο.
Η Ουκρανία εξαγωγέας τεχνογνωσίας αεράμυνας
Τους τελευταίους μήνες, Αμερικανοί αξιωματούχοι έδειχναν στους Ουκρανούς χάρτες με περιοχές όπου θα μπορούσαν να αναπτυχθούν ουκρανικά αντιαεροπορικά και αντιdrone συστήματα – από βάσεις στη Μέση Ανατολή μέχρι την Ευρώπη, την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα –, αλλά οι συνομιλίες δεν μετουσιώθηκαν σε μεγάλη συνεργασία. Ο Λευκός Οίκος απορρίπτει την κριτική αυτή ως «ανακριβή», υποστηρίζοντας ότι οι ιρανικές δυνατότητες βαλλιστικών πυραύλων έχουν «σχεδόν διαλυθεί» και ότι η πτώση κατά περίπου 90% των επιθέσεων γύρω από τον Κόλπο αποδεικνύει τον επιτυχή σχεδιασμό της αμερικανικής στρατιωτικής ηγεσίας.
Παρά τους αμερικανικούς ισχυρισμούς, η κρίση ανοίγει παράθυρο ευκαιρίας για την ουκρανική αμυντική βιομηχανία, καθώς χώρες του Περσικού Κόλπου και δυτικοί σύμμαχοι συνειδητοποιούν τα κενά τους απέναντι σε σμήνη φθηνών, εκρηκτικών drones που συνοδεύουν κάθε μαζική πυραυλική επίθεση και «μπερδεύουν» την εχθρική αεράμυνα. Η Ουκρανία έχει αναπτύξει ένα πολυεπίπεδο σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης και αεράμυνας κατά των ρωσικών drones, συνδυάζοντας ηλεκτρονικό πόλεμο, κινητές ομάδες πυρών, μαχητικά αεροσκάφη που καταρρίπτουν μη επανδρωμένα με πυροβόλα, καθώς και εγχώρια αναχαιτιστικά συστήματα.
Ο Ζελένσκι ανέφερε πρόσφατα ότι η Ουκρανία έχει δεχθεί 11 αιτήματα στρατιωτικής συνδρομής – για αναχαιτιστικά drones, συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου και εκπαίδευση – με τις ΗΠΑ να συγκαταλέγονται στους ενδιαφερόμενους. Το Κίεβο επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει αυτή τη ζήτηση χωρίς να υπονομεύσει τη δική του πολεμική προσπάθεια, συζητώντας περιορισμένες εξαγωγές οπλικών συστημάτων που θα ενισχύσουν τα δημόσια έσοδα χωρίς να «γυμνώσουν» το μέτωπο, σύμφωνα με το Bloomberg.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Skyfall, ενός από τους μεγαλύτερους ουκρανικούς κατασκευαστές drones, που δηλώνει ότι έχει λάβει πολλαπλά αιτήματα από χώρες της Μέσης Ανατολής και είναι έτοιμη να αποστείλει άμεσα 5.000–10.000 drones, αυξάνοντας την παραγωγή μέσα σε τρεις μήνες εφόσον το εγκρίνει η κυβέρνηση. Όπως σημειώνει αναλυτής του Bloomberg, η Ουκρανία έχει μια βραχυπρόθεσμη ευκαιρία να μετατρέψει την εμπειρία της στην αντιμετώπιση drones τύπου Shahed σε εξαγώγιμο προϊόν, αλλά τα οφέλη αυτά μπορεί να αντισταθμιστούν ή και να ξεπεραστούν από τον αυξανόμενο ανταγωνισμό για τους σπάνιους αμερικανικούς αναχαιτιστές και τα πυρομαχικά που η ίδια δεν μπορεί ακόμη να παράγει σε κλίμακα.
