Η Ισπανία αναλαμβάνει ρόλο «αιχμής του δόρατος» στην προσπάθεια της ΕΕ να μην συνθλιβεί ανάμεσα στις οικονομικές υπερδυνάμεις των ΗΠΑ και της Κίνας, προωθώντας μέσω της άτυπης ομάδας «E6» μια επιτάχυνση της ενοποίησης των ευρωπαϊκών χρηματοπιστωτικών αγορών. Στόχος του νέου σχήματος είναι να ξεμπλοκάρει δύσκολες πολιτικές αποφάσεις, ώστε η Ευρώπη να αποκτήσει ενιαίο, βαθύ κεφαλαιαγορικό χώρο, ικανό να χρηματοδοτεί επενδύσεις και να προστατεύει την ήπειρο σε ένα όλο και πιο συναλλακτικό γεωπολιτικό παιχνίδι, όπου η άνοδος της Κίνας λειτουργεί ως βασικό σημείο αναφοράς.
Ο Ισπανός υπουργός Οικονομίας, Κάρλος Κουέρπο, περιγράφει ως «στιγμή επιφώτισης» τις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία, που λειτούργησαν ως καμπανάκι για την ανάγκη η Ευρώπη να αντιδρά πιο γρήγορα σε ένα περιβάλλον όπου ΗΠΑ και Κίνα εργαλειοποιούν την οικονομία και τις αγορές. Μέσα από το κλαμπ των έξι μεγαλύτερων οικονομιών της ΕΕ (Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ολλανδία, Ισπανία, Πολωνία), η Μαδρίτη πιέζει να μπουν «πολιτικά δύσκολες συζητήσεις» στο τραπέζι, από τη δημιουργία ενιαίου νομικού πλαισίου για τις επιχειρήσεις έως την ενίσχυση της εποπτείας των μεγάλων χρηματοπιστωτικών παικτών. Η ίδια ομάδα φιλοδοξεί να συντονίζεται πριν από τις συνόδους της G7 σε κρίσιμα θέματα όπως η πρόσβαση σε σπάνιες πρώτες ύλες, με την Κίνα να έχει ήδη απειλήσει με περιορισμό εξαγωγών στρατηγικών υλικών.
Η Ισπανία, η ΕΕ και ο σκιώδης ανταγωνισμός με την Κίνα
Η ίδρυση του «E6» παρουσιάζεται από τη Μαδρίτη ως ευρωπαϊκή απάντηση στον κίνδυνο η Γηραιά Ήπειρος να μείνει πίσω από τις ΗΠΑ και την Κίνα, αν δεν αποκτήσει γρήγορα μια ενιαία, βαθιά αγορά κεφαλαίου που να στηρίζει την καινοτομία και τη βιομηχανία. Οι έξι χώρες φοβούνται πως, χωρίς πιο ριζικές μεταρρυθμίσεις, η Ευρώπη θα συνεχίσει να «σφίγγεται» ανάμεσα σε δύο γίγαντες που κινούνται με μεγαλύτερη ταχύτητα και με πολύ πιο επιθετικά εργαλεία οικονομικής ισχύος.
Η Ισπανία προβάλλει το επιχείρημα ότι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής κεφαλαιαγοράς και η επιτάχυνση της τραπεζικής και κεφαλαιαγορικής ένωσης είναι βασικό αντίβαρο στην κινεζική επιρροή, ιδιαίτερα σε τομείς όπως οι σπάνιες γαίες και τα κρίσιμα υλικά για την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση. Γι’ αυτό και στις πρώτες συνεδριάσεις του E6 δίνεται έμφαση στην ανθεκτικότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων και στη δυνατότητα της ΕΕ να προβάλει ισχυρότερη παρουσία σε διεθνή fora όπου ΗΠΑ και Κίνα συγκρούονται εμμέσως για την οικονομική αρχιτεκτονική του 21ου αιώνα.
Η Ισπανία ανάμεσα στις μεγάλες δυνάμεις και στις μικρές ανησυχίες
Ωστόσο, η ισπανική πρωτοβουλία δεν μένει χωρίς αντιδράσεις, καθώς χώρες όπως η Ιρλανδία και η Πορτογαλία εκφράζουν φόβους ότι η «λέσχη των έξι» θα οδηγήσει σε μια Ευρώπη δύο ταχυτήτων, αφήνοντας τα μικρότερα κράτη στο περιθώριο των μεγάλων αποφάσεων απέναντι σε ΗΠΑ και Κίνα. Η νομική πραγματικότητα υπενθυμίζει ότι, ακόμη και με ενισχυμένη συνεργασία, το E6 θα χρειαστεί συμμάχους για να περάσει οποιαδήποτε σημαντική μεταρρύθμιση, αφού απαιτούνται τουλάχιστον 15 χώρες που να αντιπροσωπεύουν το 65% του πληθυσμού της ΕΕ, σύμφωνα με το Politico.
Ο ίδιος ο Κουέρπο επιχειρεί να κατευνάσει τα πνεύματα, υποστηρίζοντας ότι «δεν υπάρχουν κόκκινες γραμμές» στις συζητήσεις και καλώντας τα κράτη εκτός E6 να συμμετέχουν σε παράλληλα φόρα όπως το «Competitiveness Lab», ώστε να μην αισθάνονται αποκλεισμένα από τον σχεδιασμό. Στο παρασκήνιο, η Ισπανία επιχειρεί να εμφανιστεί ως γεφυροποιός: από τη μία η φιλόδοξη ευρωπαϊκή ατζέντα απέναντι σε ΗΠΑ και Κίνα, από την άλλη οι επιφυλάξεις των μικρότερων εταίρων που φοβούνται ότι η νέα «υπερομάδα» θα λειτουργήσει ως κλειστό club εξουσίας.
