Ο Φρανσουά Βιλερουά ντε Γκαλό, ο άνθρωπος του Εμανουέλ Μακρόν στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, αποχωρεί έναν χρόνο νωρίτερα από τη θητεία του, στέλνοντας ένα ηχηρό πολιτικό μήνυμα για τους φόβους της γαλλικής ελίτ απέναντι στην άνοδο της Ακροδεξιάς στην εξουσία το 2027.
Η σιωπηλή αυτή κίνηση εκλαμβάνεται στο Παρίσι ως μια προσπάθεια «θωράκισης» ενός κρίσιμου θεσμικού πόστου πριν από μια ενδεχόμενη επικράτηση της Μαρίν Λεπέν ή του υπαρχηγού της, Ζορντάν Μπαρντέλα, στις επόμενες προεδρικές εκλογές. Ο Βιλερουά, στενός συνεργάτης του Μακρόν και κεντρική φιγούρα στις συζητήσεις νομισματικής πολιτικής, επισπεύδει την έξοδό του ώστε ο πρόεδρος να ορίσει ο ίδιος τον διάδοχό του,είτε τον τεχνοκράτη Μπενουά Κερέ είτε τον πιο πολιτικό Εμανουέλ Μουλέν, δημιουργώντας ένα δίχτυ συνέχειας και σταθερότητας ενόψει μιας πιθανής στροφής της Γαλλίας προς την Ακροδεξιά.
Μακρόν, ελίτ και φόβος για την Ακροδεξιά
Στους διαδρόμους της διοικητικής ελίτ και στα σαλόνια των μεγάλων επιχειρήσεων, ο φόβος ενός «σοκ Λιζ Τρας» βρίσκεται πια στην ημερήσια διάταξη: ένα σενάριο όπου μια κυβέρνηση του Rassemblement National προκαλεί αναστάτωση στις αγορές με ακριβές παροχές, περικοπές φόρων χωρίς επαρκή χρηματοδότηση και ανατροπή των αντιδημοφιλών μεταρρυθμίσεων στο συνταξιοδοτικό. Η Γαλλία κουβαλά ήδη χρέος πάνω από το 110% του ΑΕΠ και έλλειμμα γύρω στο 5%, στοιχεία που κάνουν οποιοδήποτε οικονομικό «πείραμα» της Ακροδεξιάς ιδιαίτερα επικίνδυνο στα μάτια των τεχνοκρατών του Παρισιού.
Την ίδια ώρα, ο Μπαρντέλα έχει ζητήσει πιο «χαλαρή» στάση από την ΕΚΤ, με περισσότερες αγορές ομολόγων και παρέμβαση υπέρ της ανάπτυξης, θέση που ανησυχεί τους κεντρικούς τραπεζίτες που ήδη βλέπουν την πολιτική πίεση να αυξάνεται διεθνώς, ιδιαίτερα μετά την ωμή κριτική του Ντόναλντ Τραμπ προς τη Fed. Η αντικατάσταση του Βιλερουά τώρα, όσο ο Μακρόν κρατά ακόμη τα κλειδιά του Ελιζέ, θεωρείται από το παρισινό κατεστημένο ως ένα είδος ασφαλιστηρίου συμβολαίου απέναντι σε μια περίοδο αναταράξεων και λαϊκιστικών πειρασμών.
Το ευρωπαϊκό στοίχημα του Μακρόν απέναντι στην Ακροδεξιά
Ο Μακρόν, γνωστός για την προθυμία του να πάρει πολιτικά ρίσκα, επιχειρεί παράλληλα να αναδιαμορφώσει το ευρωπαϊκό σκηνικό σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από τον αναθεωρητισμό του Βλαντίμιρ Πούτιν και την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο. Σε πρόσφατες συνεντεύξεις πριν από σύνοδο κορυφής της ΕΕ, επανέφερε την πρότασή του για μια πιο αυτόνομη, εσωστρεφή οικονομία της Ευρώπης, που θα δανείζεται και θα επενδύει από κοινού πάνω από 800 δισ. ευρώ τον χρόνο.
Ωστόσο, η Γαλλία εμφανίζεται απομονωμένη σε αυτή τη φιλόδοξη ατζέντα, καθώς Γερμανία και Ιταλία προτιμούν μια λιγότερο ριζοσπαστική στρατηγική, εστιάζοντας κυρίως στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ήπειρου. Ο Γάλλος πρόεδρος, βλέποντας την οικονομία να διολισθαίνει με πληθωρισμό κάτω του 1% και με βιομηχανικά λουκέτα, ελπίζει πως, ελέγχοντας έστω τα πρόσωπα-κλειδιά, θα μπορέσει να επηρεάσει την ΕΚΤ ώστε να επιτρέψει πιο χαλαρές συνθήκες και ασθενέστερο ευρώ.
Η κοινωνική κόπωση τροφοδοτεί την Ακροδεξιά, πιέζει τον Μακρόν
Παρά τα θεσμικά «αντίβαρα» που προσπαθεί να οικοδομήσει, ο Μακρόν μοιάζει να χάνει τη μάχη των εντυπώσεων μέσα στη γαλλική κοινωνία, όπου η δυσφορία απέναντι στην Ευρώπη και η έλξη προς «ισχυρούς ηγέτες» κερδίζουν συνεχώς έδαφος. Από τα κλεισίματα εργοστασίων και τη σχετική πτώση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ μέχρι τα σκάνδαλα που αγγίζουν ιστορικές φιγούρες, όπως η αποχώρηση του πρώην υπουργού Ζακ Λανγκ λόγω δεσμών με τον Τζέφρι Έπσταϊν, κάθε νέα είδηση μοιάζει να ενισχύει τα άκρα, σύμφωνα με το Bloomberg.
Η κίνηση Βιλερουά ερμηνεύεται έτσι ως μια ύστατη ασφαλιστική δικλείδα της ελίτ πριν από μια ενδεχόμενη «στιγμή Λεπέν» στο κέντρο της Ευρωζώνης, που θα μπορούσε να αναδιατάξει όχι μόνο τη γαλλική οικονομική πολιτική, αλλά και την ίδια τη συνοχή του ευρωπαϊκού εγχειρήματος. Αν ο Γάλλος πρόεδρος καταφέρει να χρησιμοποιήσει αυτή τη θεσμική ανασύνταξη για να καθυστερήσει ή να μετριάσει την έφοδο της Ακροδεξιάς, παραμένει προς το παρόν ένα από τα πιο κρίσιμα αναπάντητα ερωτήματα της ευρωπαϊκής πολιτικής σκηνής.
