Ο Έλον Μασκ αλλάζει ξανά το αφήγημα της διαστημικής του επανάστασης, μεταθέτοντας το φιλόδοξο όραμα για τον Άρη και στρέφοντας το βλέμμα, και τα δισεκατομμύρια της SpaceX, στη Σελήνη, όπου υπόσχεται μια «αυτο-αναπτυσσόμενη πόλη» μέσα σε λιγότερο από δέκα χρόνια.
Την ώρα που οι περισσότεροι Αμερικανοί παρακολουθούσαν καθηλωμένοι το Super Bowl, ο Μασκ επέλεξε το Χ για να ανακοινώσει ότι η SpaceX ιεραρχεί πλέον ως προτεραιότητα μια βάση στη Σελήνη, ανατρέποντας de facto την αρχική αποστολή της εταιρείας για έναν αυτάρκη ανθρώπινο οικισμό στον Άρη. Όπως έγραψε, η δημιουργία μιας «αυτο-αναπτυσσόμενης πόλης» στη Σελήνη μπορεί να επιτευχθεί σε λιγότερο από δέκα χρόνια, την ώρα που η αντίστοιχη προοπτική για τον Άρη μετατίθεται σε ορίζοντα άνω των 20 ετών. Η στροφή αυτή συνεπάγεται και την έμμεση παραδοχή ότι το χρονοδιάγραμμα για μια μη επανδρωμένη αποστολή στον Άρη με τον γιγαντιαίο πύραυλο Starship μέσα στο 2026 ήταν από την αρχή εξαιρετικά μη ρεαλιστικό, ακόμη και για τα «moonshot» στάνταρ του Μασκ.
Παράγοντες που δεν ελέγχει η SpaceX, όπως τα στενά εκτοξευτικά παράθυρα προς τον Άρη που ανοίγουν κάθε δύο χρόνια, αλλά και η ίδια η τεχνολογική ετοιμότητα του Starship –με τις αλλεπάλληλες «μη προγραμματισμένες εκρήξεις» σε δοκιμές στο έδαφος και σε πτήσεις–, καθιστούσαν την αποστολή στον Κόκκινο Πλανήτη μέσα στο έτος ουτοπική. Ταυτόχρονα, ο Μασκ έχει ήδη αρχίσει από το φθινόπωρο να «στρώνει το έδαφος» για τη σεληνιακή στροφή, συνδέοντάς την με ένα ακόμη μεγαλεπήβολο σχέδιο: γιγάντια data centers στο διάστημα για τις ανάγκες τεχνητής νοημοσύνης, χρηματοδοτούμενα από τη μεγαλύτερη δημόσια εγγραφή στην ιστορία.
Ο Μασκ «ποντάρει» στη Σελήνη
Στο νέο όραμα του Μασκ, η Σελήνη δεν είναι μόνο ενδιάμεσος σταθμός, αλλά ο ιδανικός τόπος για την εκτόξευση δορυφορικών data centers που θα επεξεργάζονται τεράστιους όγκους δεδομένων για AI από το διάστημα. Ο ίδιος έχει ήδη μιλήσει για την κατασκευή της «Moon Base Alpha», μιας σεληνιακής βάσης από την οποία θα εκτοξεύονται δορυφόροι-data centers, δημιουργώντας μια νέα, εξωγήινη βιομηχανία υπολογιστικού νέφους. Άλλωστε, η Σελήνη βρισκόταν έτσι κι αλλιώς στην ατζέντα της SpaceX: από το 2021 η εταιρεία έχει συμβόλαιο με τη NASA, αξίας έως 4 δισ. δολαρίων, για τη μεταφορά αστροναυτών στην επιφάνειά της με το Starship στο πλαίσιο του προγράμματος Artemis.
Παρά τη θεαματική στροφή, ο Άρης δεν βγαίνει εντελώς από το κάδρο, με τον Μασκ να επιμένει ότι η SpaceX θα «προσπαθήσει επίσης να χτίσει μια πόλη στον Άρη και να ξεκινήσει σε 5-7 χρόνια». Όμως ξεκαθαρίζει ότι «υπέρτατη προτεραιότητα» είναι η «εξασφάλιση του μέλλοντος του πολιτισμού» και ότι η Σελήνη προσφέρει ταχύτερη οδό για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος. Η ρητορική αυτή σηματοδοτεί πλήρη αναδίπλωση σε σχέση με τον Ιανουάριο του 2025, όταν ο ίδιος αποκαλούσε τη Σελήνη «διάσπαση προσοχής», αμέσως μετά την επανεκλογή του Ντόναλντ Τραμπ και την έναρξη της στενής συνεργασίας τους.
Ο Μασκ, ο Τραμπ και ο διαστημικός ανταγωνισμός
Η σχέση του Μασκ με τον πρόεδρο Τραμπ πέρασε από έντονη σύγκρουση και δημόσια ρήξη, πριν οι δύο πλευρές προχωρήσουν σε νέα προσέγγιση, με το διαστημικό πρόγραμμα να βρίσκεται στο επίκεντρο των πολιτικών εξαγγελιών του Λευκού Οίκου. Ο Τραμπ είχε διακηρύξει την πρόθεσή του να στείλει ανθρώπους στον Άρη, μετατρέποντας τις φιλοδοξίες της SpaceX σε εργαλείο αμερικανικού prestige, όμως η πραγματικότητα των χρονοδιαγραμμάτων και της τεχνολογίας έσπρωξε τον Μασκ σε πιο «προσγειωμένο» –αν και εξίσου φιλόδοξο– σεληνιακό σενάριο.
Την ίδια στιγμή, ο μεγάλος αντίπαλος της SpaceX, η Blue Origin του Τζεφ Μπέζος, ανακοίνωσε ότι παγώνει τις δημοφιλείς τουριστικές πτήσεις στο όριο του διαστήματος για να επικεντρωθεί στην ανάπτυξη σεληνιακού προσεληνωτή για τη NASA, στο πλαίσιο δικού της συμβολαίου ύψους 3,4 δισ. δολαρίων.
Η Blue Origin έχει έτσι την ευκαιρία να προλάβει τη SpaceX στη Σελήνη, εφόσον καταφέρει να κινήσει γρηγορότερα την ανάπτυξη του δικού της hardware, προσθέτοντας μια ακόμη διάσταση στον ανταγωνισμό των δισεκατομμυριούχων για κυριαρχία στο διάστημα, σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg.
Για τη SpaceX, ωστόσο, το τεχνικό στοίχημα παραμένει τεράστιο: ο Starship πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί να ανεφοδιάζεται σε τροχιά, να εκτελεί ασφαλείς πτήσεις και να υποστηρίξει αποστολές σε βαθύ διάστημα πριν μεταφέρει ανθρώπους είτε στη Σελήνη είτε –πολύ περισσότερο– στον Άρη. Μέχρι τότε, ο δρόμος προς τη Σελήνη ίσως είναι πιο γρήγορος από εκείνον προς τον Άρη, αλλά εξακολουθεί να είναι μακρύς και γεμάτος ρίσκο για τον Μασκ και το διαστημικό του στοίχημα.
