Το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα κινηθεί η αμυντική έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη στην Ελλάδα το 2026 παρουσιάζει το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ), δημοσιοποιώντας τον νέο Προγραμματικό Ορίζοντα. Πρόκειται για το βασικό στρατηγικό εργαλείο του οργανισμού, το οποίο καθορίζει ποιες ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων θεωρούνται κρίσιμες, ποιες τεχνολογίες μπορούν να τις καλύψουν και με ποιον τρόπο η καινοτομία μπορεί να μετατραπεί σε πραγματικό επιχειρησιακό αποτέλεσμα.
Ο Προγραμματικός Ορίζοντας δεν είναι μια γενική διακήρυξη προθέσεων, αλλά ένας συγκεκριμένος οδηγός δράσης. Μέσα από αυτόν, το ΕΛΚΑΚ χαρτογραφεί τις περιοχές στις οποίες απαιτείται ανάπτυξη νέων λύσεων και όχι η απλή αγορά έτοιμων συστημάτων. Η λογική είναι να σχεδιαστούν και να δοκιμαστούν πρωτότυπα, που να ανταποκρίνονται στις ελληνικές επιχειρησιακές συνθήκες, ενισχύοντας παράλληλα την εγχώρια τεχνογνωσία και την αμυντική βιομηχανία. Η βάση του σχεδιασμού είναι ο Ειδικός Στρατηγικός Σχεδιασμός Προγραμμάτων Έρευνας και Ανάπτυξης, ο οποίος αποτυπώνει αναλυτικά τις ανάγκες που έχουν θέσει οι Ένοπλες Δυνάμεις. Το ΕΛΚΑΚ αναλαμβάνει τον ρόλο του συνδετικού κρίκου ανάμεσα στις στρατιωτικές απαιτήσεις, την επιστημονική κοινότητα και τις επιχειρήσεις υψηλής τεχνολογίας, ενεργοποιώντας χρηματοδοτικά εργαλεία αλλά και διαδικασίες συνεργασίας και επιτάχυνσης.
Το 2025 αποτέλεσε χρονιά δοκιμής και εφαρμογής αυτού του μοντέλου. Ο αντίστοιχος Προγραμματικός Ορίζοντας χρησιμοποιήθηκε ως οδηγός για τις περισσότερες δράσεις έρευνας και ανάπτυξης του Κέντρου, με αποτέλεσμα να ενεργοποιηθούν έργα σε δεκάδες διαφορετικά πεδία. Συνολικά, μέσα στη χρονιά κινήθηκαν διαδικασίες που οδήγησαν σε 17 έργα, ενώ το αμέσως επόμενο διάστημα αναμένονται οι πρώτες συμβάσεις που θα σηματοδοτήσουν τη μετάβαση από τον σχεδιασμό στην υλοποίηση.
Τα 12 έργα
Για το 2026 λοιπόν τώρα, το ΕΛΚΑΚ επιδιώκει να κινηθεί με ακόμη μεγαλύτερη ταχύτητα. Ο νέος Προγραμματικός Ορίζοντας θα καθοδηγήσει προσκλήσεις προκαταρκτικής διαβούλευσης, εκδηλώσεις ενδιαφέροντος και διαγωνισμούς καινοτομίας, με ξεκάθαρο στόχο τη σύναψη συμβάσεων και την παραγωγή απτών αποτελεσμάτων. Στο επίκεντρο βρίσκονται δώδεκα συγκεκριμένα έργα, τα οποία καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα σύγχρονων αμυντικών προκλήσεων.
- Το πρώτο έργο αφορά τον εκσυγχρονισμό και την αναβάθμιση του Επιχειρησιακού Κέντρου Ασφάλειας του ΓΕΕΘΑ για την αντιμετώπιση κυβερνοεπιθέσεων. Η έμφαση δίνεται στην ενσωμάτωση τεχνητής νοημοσύνης και τεχνικών μηχανικής μάθησης, ώστε να εντοπίζονται απειλές ταχύτερα και πιο αξιόπιστα, αλλά και στην εκπαίδευση του προσωπικού για τη χρήση αυτών των νέων εργαλείων.
- Το δεύτερο έργο προβλέπει την ανάπτυξη ενός μεταφερόμενου και δυναμικά αναπτυσσόμενου συστήματος θαλάσσιας επιτήρησης. Πρόκειται για μια λύση που θα μπορεί να εγκαθίσταται γρήγορα όπου απαιτείται, καλύπτοντας θαλάσσιες περιοχές ανάλογα με τις επιχειρησιακές ανάγκες.
- Το τρίτο έργο εστιάζει στη δημιουργία μη επανδρωμένου αεροσκάφους κατηγορίας NATO Class I, σχεδιασμένου για αποστολές επιτήρησης και συλλογής πληροφοριών. Το συγκεκριμένο drone θα χρησιμοποιείται για αποστολές αναγνώρισης, παρακολούθησης και στοχοποίησης.
- Το τέταρτο έργο αφορά την ανάπτυξη ολοκληρωμένου συστήματος αντιμετώπισης εχθρικών drones και όπλων που καθοδηγούνται από ηλεκτρομαγνητικούς αισθητήρες, όπως συστήματα laser ή GPS. Στόχος είναι η προστασία στρατιωτικών εγκαταστάσεων και κρίσιμων υποδομών από σύγχρονες ασύμμετρες απειλές.
- Το πέμπτο έργο προβλέπει την ανάπτυξη περιπλανώμενου πυρομαχικού κατηγορίας NATO Class I, το οποίο θα μπορεί να υποστηρίζει τακτικές επιχειρήσεις των χερσαίων δυνάμεων, προσφέροντας αυξημένη ευελιξία στο πεδίο.
- Το έκτο έργο αφορά τη δημιουργία συστήματος υποθαλάσσιας επιτήρησης για την προστασία κρίσιμων εγκαταστάσεων και την παρακολούθηση μεγάλων θαλάσσιων περιοχών, ενισχύοντας την έγκαιρη προειδοποίηση και την αποτροπή.
- Το έβδομο έργο επικεντρώνεται στην ανάπτυξη μη επανδρωμένου υποβρύχιου οχήματος, ικανού να εκτελεί αποστολές συλλογής πληροφοριών και έγκαιρης προειδοποίησης, χωρίς την έκθεση προσωπικού σε κίνδυνο.
- Το όγδοο έργο αφορά την ανάπτυξη ειδικού interceptor drone, σχεδιασμένου αποκλειστικά για την αναχαίτιση εχθρικών UAVs, ενισχύοντας τις δυνατότητες αντιαεροπορικής προστασίας σε χαμηλά ύψη.
- Το ένατο έργο προβλέπει τη δημιουργία αυτοκινούμενου κόμβου παραγωγής, αποθήκευσης και παροχής ενέργειας, ο οποίος θα μπορεί να υποστηρίζει επιχειρήσεις σε απομακρυσμένες περιοχές ή σε συνθήκες κρίσης.
- Το δέκατο έργο αφορά την αρχική σχεδίαση εθνικού πλοίου ανοιχτής θαλάσσης, με στόχο τη δημιουργία ενός σύγχρονου περιπολικού σκάφους που θα καλύπτει επιχειρησιακές ανάγκες του Πολεμικού Ναυτικού.
- Το ενδέκατο έργο εστιάζει στην ανάπτυξη πληροφοριακού συστήματος για την αναγνώριση και εκτίμηση ζημιών σε στρατιωτικές υποδομές, κρίσιμες εγκαταστάσεις ή αστικό περιβάλλον, βελτιώνοντας τη λήψη αποφάσεων και τη διαχείριση κρίσεων.
- Τέλος, το δωδέκατο έργο αφορά τη δημιουργία αυτόνομου κινητού συνεργείου για την κατασκευή και υποστήριξη drones απευθείας στο πεδίο επιχειρήσεων, μειώνοντας τον χρόνο αποκατάστασης και αυξάνοντας τη διαθεσιμότητα των μέσων.
Από τα δώδεκα έργα, τρία βρίσκονται ήδη ένα βήμα μπροστά, καθώς οι διαδικασίες προκαταρκτικής διαβούλευσης ολοκληρώθηκαν μέσα στο 2025. Τα συγκεκριμένα προγράμματα, που αφορούν τη θαλάσσια επιτήρηση, την αντιμετώπιση drones και την υποθαλάσσια επιτήρηση, αναμένεται να προχωρήσουν το 2026 στη φάση της επίσημης εκδήλωσης ενδιαφέροντος.
Όπως τονίζει σε δήλωσή του ο διευθύνων σύμβουλος του ΕΛΚΑΚ, Παντελής Τζωρτζάκης: «Για το ΕΛΚΑΚ, το 2026 είναι η χρονιά κατά την οποία επιταχύνουμε τη μετάβαση από τον σχεδιασμό στη συστηματική υλοποίηση, με ακόμη μεγαλύτερη εστίαση σε πραγματικές επιχειρησιακές ανάγκες, συνεργασία με τη βιομηχανία και μετρήσιμο αποτέλεσμα. Κινούμαστε γρήγορα, αλλά στόχος μας είναι να κινηθούμε ακόμη ταχύτερα, με ακρίβεια, συνέπεια και ουσιαστικό αντίκτυπο. Το οικοσύστημα περιμένει από εμάς. Η χώρα το απαιτεί. Και εμείς το οφείλουμε.»
Σχετικά με το ΕΛΚΑΚ
Το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ Α.Ε.) είναι μια ανώνυμη εταιρεία με μετόχους το υπουργείο Εθνικής Άμυνας (67%) και το Υπερταμείο (33%). Έχει ως βασική αποστολή την καλλιέργεια ενός ισχυρού εγχώριου οικοσυστήματος αμυντικής καινοτομίας που καλύπτει τις εθνικές ανάγκες ασφάλειας. Εστιάζει στη χρηματοδότηση έργων έρευνας και ανάπτυξης τεχνολογιών διττής χρήσης που μπορούν να ενισχύσουν την αμυντική επιχειρησιακή ικανότητα της χώρας και την οικονομική της ανάπτυξη. Γεφυρώνει με χρηματοδοτικά και μη εργαλεία τις νεοφυείς και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, τα ερευνητικά κέντρα, τις Στρατιωτικές Σχολές καθώς και τις εδραιωμένες εταιρείες της αμυντικής βιομηχανίας με τις Ένοπλες Δυνάμεις, τα Σώματα Ασφαλείας και την Πολιτική Προστασία, ώστε να δημιουργηθούν περισσότερες ευκαιρίες συνεργασίας και να επιταχυνθεί η μετουσίωση καινοτόμων ιδεών σε σύγχρονες αμυντικές λύσεις. Να σημειωθεί τέλος ότι το Κέντρο εποπτεύεται από τον υπουργό Εθνικής Άμυνας.
